Ο Αλφρεντ Χίτσκοκ, οι σάλτσες και οι δίαιτες

• Την ιδιαίτερη σχέση του μεγάλου σκηνοθέτη με το φαγητό εξετάζει ένα... γευστικότατο βιβλίο

Η Αλμα, σύζυγος του άγγλου σκηνοθέτη Αλφρεντ Χίτσκοκ, του συμπαραστάθηκε σε πολλές δυσκολίες της ζωής του. Πάνω απ΄ όλα όμως είχε βαλθεί να του συμπαρασταθεί στο πρόβλημα που τον βασάνιζε μια ζωή: το πάχος. Ετσι, για να τον υποστηρίζει ψυχολογικά στις αλλεπάλληλες- αλλά όχι και τόσο αποτελεσματικές δίαιτές του, δεν έτρωγε ούτε εκείνη. «Οταν είμαι σε δίαιτα», έλεγε ο Χίτσκοκ, «βρίσκομαι καθισμένος την ώρα του γεύματος μπροστά σε μια κυρία που αδυνατίζει ταχύτατα, σε σημείο που πρέπει να διακόψω γρήγορα τη δίαιτά μουγια να μην τη δω να λιώνει τελείως».

Αυτό είναι ένα μόνο από τα περαστικά που δηλώνουν την ιδιαίτερη σχέση που είχε ο Αλφρεντ Χίτσκοκ με το φαγητό. Τα αφηγούνται με διασκεδαστικό τρόπο οι Ανν Μαρτινέτι και Φρανσουά Ριβιέρ, συγγραφείς του πρωτότυπου βιβλίου «Η σάλτσα ήταν σχεδόν τέλεια- 80 συνταγές από τον Αλφρεντ Χίτσκοκ». Το βιβλίο, εκτός από γοητευτικά στοιχεία για τη ζωή του σκηνοθέτη, τις γαστρονομικές συνήθειές του και τη διαρκή πάλη του με το σωματικό βάρος του, περιλαμβάνει νοστιμότατες γευστικές επιλογές- αν και προφανώς όχι τόσο υγιεινές. Οι συνταγές, είτε αντλημένες από τις προτιμήσεις του ίδιου του Χίτσκοκ είτε εμπνευσμένες από σκηνές γευμάτων στις ταινίες του, περιλαμβάνουν τόσο κλασικά βρετανικά πιάτα, όπως αγγλικό πρωινό ή πουρέ με κρεμμύδια, όσο και πιο φιλόδοξες επιλογές, όπως γιουβέτσι με όστρακα και πατέ Πέτερσεν.

Απ΄ ό,τι προκύπτει από το βιβλίο πάντως για τον Χίτσκοκ η γαστρονομική αγωνία δεν ήταν διαχωρισμένη από την κινηματογραφική: «Οταν διαλέγω το θέμα μιας ταινίας», έλεγε, «είμαι περίπου στην ίδια κατάσταση με τον γκουρμέ που πρέπει να συνθέσει ένα μενού. Του παρουσιάζουν έναν κατάλογο όπου όλα τα πιάτα τον δελεάζουν. Θα διαλέξει το σουφλέ με τυρί ή τον καπνιστό σολομό;».

Ο μετρ του σασπένς

Ο Αλφρεντ Χίτσκοκ γεννήθηκε στις 13 Αυγούστου 1899 στο Λονδίνο και ξεκίνησε να σκηνοθετεί το 1925. Επειτα από μια επιτυχημένη δεκαετία του 1930, με ταινίες όπως τα «39 σκαλοπάτια», «Ο άνθρωπος που ήξερε πολλά» και «Σαμποτάζ», με την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου αποφάσισε να μετακομίσει μόνιμα στις ΗΠΑ. Από το 1940 ως το «Ψυχώ» του 1960, γύριζε ταινίες αδιάλειπτα, ενώ το 1955 συμφώνησε να προλογίζει την τηλεοπτική σειρά «Ο Αλφρεντ Χίτσκοκ παρουσιάζει».

Μετά την καλλιτεχνική και εμπορική επιτυχία του «Ψυχώ» άρχισε να σκηνοθετεί ταινίες πιο αραιά. Πέθανε το 1980 στο Λος Αντζελες. Είχε προταθεί έξι φορές για Οσκαρ σκηνοθεσίας, το 1941 («Ρεβέκκα»), το 1942 («Υποψίες»), το 1945 («Η σωσίβια λέμβος»), το 1946 («Νύχτα αγωνίας»), το 1955 («Σιωπηλός μάρτυς») και το 1961 («Ψυχώ»), αλλά δεν το κέρδισε ποτέ.

• ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

«Η σάλτσα ήταν σχεδόν τέλεια- 80 συνταγές από τον Αλφρεντ Χίτσκοκ» των Ανν Μαρτινέτι και Φρανσουά Ριβιέρ η Εκδόσεις Πατάκη η Σελ. 168

Αλφρεντ Χίτσκοκ «Υποψίες»

Ο μετρ του είδους Αλφρεντ Χίτσκοκ υπογράφει τη σκηνοθεσία του ψυχολογικού θρίλερ «Υποψίες». Η Λίνα, μια πλούσια κληρονόμος, γνωρίζει σε ένα τρένο τον γοητευτικό Τζόνι, τον ερωτεύεται και, παρά τις αντιρρήσεις του πατέρα της, τον παντρεύεται. Οταν, όμως, διαπιστώνει ότι ο Τζόνι δεν έχει εισοδήματα και ζει με δανεικά, αρχίζει να υποψιάζεται ότι ο αγαπημένος της είναι απατεώνας, ίσως και δολοφόνος. Μήπως θέλει να δολοφονήσει και την ίδια; Η υποψία αυτή μετατρέπει το όνειρο της Λίνας για έναν ευτυχισμένο γάμο σε ένα διαρκή εφιάλτη... Η δεύτερη ταινία που γύρισε ο Χίτσκοκ στην Αμερική, μετά τη βραβευμένη με Οσκαρ «Ρεβέκκα», αναγνωρίζεται σήμερα σαν μια από τις πιο δεξιοτεχνικές δημιουργίες του μετρ του σασπένς, αν και στην εποχή της δεν είχε γνωρίσει μεγάλη επιτυχία, ίσως γιατί το κοινό δεν μπορούσε να αποδεχτεί τον Κάρι Γκραντ σε ρόλο δολοφόνου. Παίζουν: Τζόαν Φοντέν, Κάρι Γκραντ, Νάιγκελ Μπρους, σερ Χέντρικ Χάρντγουικ (Πέμπτη, 12/11, «Βουλή TV», 22.00).

Το πρώτο θρίλερ του Χίτσκοκ και οι τελευταίες μέρες του πλανήτη

Ανάμεσα στις πολλές και ενδιαφέρουσες ταινίες, που έχει το φετινό Πανόραμα Ευρωπαΐκού Κινηματογράφου, αξίζουν την προσοχή μας δύο που τις ενοποιεί το είδος -το θρίλερ- αλλά τις διαχωρίζει η απόστασή τους στο χρόνο.

Σκηνή από την ταινία «Ο δρόμος» του Τζον Χίλκοουτ, που βασίζεται στο βραβευμένο με Πούλιτζερ ομώνυμο βιβλίο του Κόρμακ ΜακΚάρθι

Είναι η πρεμιέρα της υποβλητικής ταινίας «Ο δρόμος» (2008), του Αυστραλού Τζον Χίλκοουτ, που βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του Κόρμακ ΜακΚάρθι. Θα την παρουσιάσει ο σκηνοθέτης την Κυριακή στο «Ιντεάλ» (9 μ.μ.). Υπάρχει όμως και «Ο ένοικος» του Αλφρεντ Χίτσκοκ, μια σημαντική στιγμή του βωβού κινηματογράφου, που μας πάει πίσω στο 1927. θα προβληθεί τη Δευτέρα στο «Παλλάς» (8.30 μ.μ.), συνοδεία ζωντανής μουσικής, γραμμένης ειδικά για αυτό το σκοπό από τον Νίκο Πλάτανο.

Οσοι έχουν διαβάσει το βραβευμένο με Πούλιτζερ μυθιστόρημα του Κόρμακ ΜακΚάρθι θυμούνται το στόρι. Ενας πατέρας (Βίγκο Μόρτενσεν) διασχίζει με το γιο του (Κόντι Σμιτ-ΜάκΦι) την Αμερική. Ζώα και φυτά έχουν εξαφανιστεί από προσώπου γης, εξαιτίας μιας φυσικής καταστροφής βιβλικών διαστάσεων δέκα χρόνια πριν.

«Ο ένοικος» του Αλφρεντ Χίτσκοκ, ταινία του 1927, είναι μια σημαντική στιγμή του βωβού κινηματογράφου

Μέσα σε ένα ζοφερό και μαύρο τοπίο, κατευθύνονται προς το Νότο, σε μια ακτή, με την ελπίδα ότι εκεί τα πράγματα θα είναι κάπως καλύτερα. Σε ένα καροτσάκι σουπερμάρκετ περιφέρουν τα υπάρχοντά τους. Ανάμεσά τους κι ένα πιστόλι, που τους προστατεύει από τις αλλόφρονες συμμορίες που παραμονεύουν...

«Ο Τζον Χίλκοουτ έκανε μια αξιοθαύμαστη δουλειά, μεταφέροντας στην οθόνη το μυθιστόρημα του Κόρμαν ΜακΚάρθι για να δημιουργήσει μια εφιαλτική ιστορία, θυσιάζοντας ακόμη και το χρώμα, τις μεγάλες σκηνές και τις συνηθισμένες χολιγουντιανές εικόνες μιας μετα-αποκαλυπτικής Αμερικής», έγραψε ο κριτικός του «Hollywood Reporter».

Στα ατού της ταινίας και η φωτογραφία του Χαβιέ Αγκουιρεσαρόμπε («Οι Αλλοι», «Μίλα της», «Η θάλασσα μέσα μου»). Μπορεί ο Χίλκοουτ να πρωτοσυστήθηκε με το γοητευτικό γουέστερν «The proposition» σε σενάριο του Νικ Κέιβ, τώρα όμως έκανε μια διαφορετική ταινία. Ελάχιστα ειδικά εφέ, φλας μπακ και επιβλητικά τοπία συνθέτουν μια εφιαλτική ατμόσφαιρα. Παίζουν ακόμη οι Σαρλίζ Θερόν, Ρόμπερτ Ντιβάλ, Γκάι Πιρς, Μόλι Πάρκερ.

• Ο Αντεροβγάλτης του μετρ

Εμπνευσμένος από τη δράση του Τζακ του Αντεροβγάλτη είναι «Ο ένοικος» («The Lodger: Α story of the London Fog»), μόλις η τρίτη ταινία του Χίτσκοκ και το πρώτο του θρίλερ, που έγινε επιτυχία. Ενας κατά συρροή δολοφόνος σπέρνει τον τρόμο στο Λονδίνο, σκοτώνοντας κάθε Τρίτη νέες και όμορφες ξανθιές γυναίκες. Οι ενδείξεις οδηγούν στον ενοικιαστή ενός διαμερίσματος, γιατί οι δολοφονίες συμπίπτουν με την άφιξή του στη γειτονιά.

Υπάρχει μία ωραία ιστορία πίσω από την ταινία. Ο Χίτσκοκ ήθελε να είναι δολοφόνος ο ένοικος. Επειδή όμως τον υποδυόταν το ίνδαλμα της εποχής, Αϊβορ Νοβέλο, το κινηματογραφικό στούντιο αντιδρούσε γιατί δεν ήθελε να τον στιγματίσει.

Σε συνομιλία του με τον Τριφό, ο Χίτσκοκ έλεγε για τον «Ενοικο»: «Είναι πιθανόν η πρώτη μου ταινία επηρεασμένη από τη Γερμανία. Όλη η προσέγγισή μου ήταν ενστικτώδης. Ηταν η πρώτη φορά που μπόρεσα να επιδείξω το στιλ μου. Στην πραγματικότητα μπορείς να πεις ότι ήταν η πρώτη μου ταινία».

* Αναζητήστε το πρόγραμμα στην ιστοσελίδα www.panoramafest.com

ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2009

Δέσμιος στον ίλιγγο του απόλυτου έρωτα

• Ταινίες της εβδομάδας
  

• Η κλασική ταινία του Αλφρεντ Χίτσκοκ «Vertigo» σε επεξεργασμένες κόπιες κερδίζει τις εντυπώσεις

Oι περισσότερες έγχρωμες ταινίες του Αλφρεντ Χίτσκοκ βλέπονται ακόμη και σήμερα με την ίδια ευχαρίστηση από όσους τις αγάπησαν όταν τις πρωτοείδαν. Λες και δεν τις έχει αγγίξει καθόλου και πουθενά ο χρόνος. Αρυτίδιαστες, ακούραστες, γεμάτες πνοή και ίντριγκα σε κάνουν να απολαμβάνεις τη θέασή τους ξανά και ξανά. Ενώ ξέρεις τα τρικ που θα βγουν από το μαγικό καπέλο του σκηνοθέτη, έχεις την αίσθηση ότι τις βλέπεις για πρώτη φορά. Και πάντα- μα πάντασκλαβώνεσαι από τη γεωμετρική ακρίβεια στην κατασκευή τους, θαυμάζεις τη σχολαστική προσοχή στις λεπτομέρειές τους. Νιώθεις το μεράκι του δημιουργού. Αντιλαμβάνεσαι πόσο το απολάμβανε ενώ τις έφτιαχνε. Σε αυτές τις ταινίες ανήκει ο «Δεσμώτης του ιλίγγου» («Vertigo», ΗΠΑ, 1957), ένα από τα πιο ασυνήθιστα ψυχολογικά θρίλερ και ένα από τα πιο γοητευτικά παζλ όλων των εποχών, μια ταινία που επρόκειτο να επηρεάσει δεκάδες σκηνοθέτες στην πάροδο του χρόνου χωρίς ποτέ να χάσει τη μαγική αξία της.

Ενας πρώην αστυνομικός (Τζέιμς Στιούαρτ) αναλαμβάνει την παρακολούθηση της «προβληματικής» συζύγου ενός φίλου του, την οποία όμως σιγά σιγά ερωτεύεται. Παρά την πρσήλωσή του στη γυναίκα, εκείνη αυτοκτονεί οπότε ο ντετέκτιβ χάνει τον κόσμο κάτω από τα πόδια του. Ως τη στιγμή που τυχαία (;) βλέπει μια άλλη γυναίκα στον δρόμο, εκπληκτικής ομοιότητας με την απόλυτη αγάπη του...

Ο Αλφρεντ Χίτσκοκ συνεργάστηκε με τους Αλεκ Κόπελ και Σαμ Τέιλορ για τη σεναριακή διασκευή του μυθιστορήματος «Μεταξύ των πεθαμένων» των Πιέρ Μπουαλό και Τομά Νασεζάκ, συγγραφέων της «Διαβολογυναίκας» που επίσης έγινε κλασική ταινία από τον Ανρί Ζορζ Κλουζό. Η υποκειμενική αγάπη που αγγίζει τη νεκροφιλία, ο αρρωστημένος φετιχισμός που γίνεται παράνοια (ο ντετέκτιβ προσπαθεί να μεταμορφώσει την «καινούργια» γυναίκα ακολουθώντας επακριβώς την εικόνα της νεκρής), η πιθανότητα της καλοστημένης απάτης που αιωρείται διαρκώς στον αέρα καταλήγει σε ένα συναρπαστικό σύνολο στο οποίο παραδίδεσαι. Προσωπικά μιλώντας βέβαια ανέκαθεν είχα κάποιες ενστάσεις. Η μουσική του Μπέρναρντ Χέρμαν π.χ. σε ορισμένα σημεία γίνεται ως και καταπιεστική χωρίς ιδιαίτερο λόγο ενώ το φινάλε της ταινίας πέφτει κάπως απότομα συγκριτικά με την υπόλοιπη ταινία που κυλά υπομονετικά και αβίαστα. Οπως και να έχει όμως, ο «Δεσμώτης του ιλίγγου» είναι η πιο πρωτότυπη δημιουργία του Χίτσκοκ. Στην καλύτερη από τις τέσσερις ταινίες που γύρισε με τον Χίτσκοκ, ο Τζέιμς Στιούαρτ είναι άψογος στον ρόλο του ντετέκτιβ, ο οποίος καταδιώκεται από εμμονές και το φάντασμα του έρωτα, ενώ η Κιμ Νόβακ (την οποία ο Χίτσκοκ αρχικώς δεν ήθελε για τον διπλό ρόλο της γυναίκας-μυστήριο) δεν χρειάζεται να καταβάλει προσπάθεια για να μας κερδίσει. Η παγωμένη ομορφιά της αρκεί. Είναι η τέλεια «χιτσκοκική» ηρωίδα και μια από τις πιο χαρακτηριστικές femmes fatale της ιστορίας του κινηματογράφου.

• ΣΤΙΣ ΑΙΘΟΥΣΕΣ

• «Οι τέσσερις καβαλάρηδες της Αποκάλυψης» («Τhe horsemen», ΗΠΑ, 2009) του Γιόνας Ακερλουντ. Ιχνη από «Se7en» αλλά όχι ανάλογη ατμόσφαιρα σε καλοφτιαγμένο β΄ διαλογής θρίλερ με τον Ντένις Κουέιντ στον ρόλο του αστυνομικού που βρίσκεται αντιμέτωπος με κατά συρροή δολοφονίες, οι οποίες συνδέονται μέσω βιβλικών αναφορών με τους τέσσερις καβαλάρηδες της Αποκάλυψης. Εχει ατμόσφαιρα και ο Κουέιντ παίζει με άνεση κάτι που εμφανώς γνωρίζει πολύ καλά. Κρίμα που το στοιχείο της έκπληξης δεν είναι και τόσο καλά κρυμμένο γιατί στα μέσα της ταινίας είχα καταλάβει τον δολοφόνο. Σε ρόλο εξωτικής «γλάστρας» η μούσα του Ζανγκ Γιμού, Ζανγκ Ζιγί.
  

• «Χάνα Μοντάνα: Η ταινία» («Ηanna Μontana: Τhe Μovie», ΗΠΑ, 2009) του Πίτερ Τσέλσομ. Το τηλεοπτικό φαινόμενο Χάνα Μοντάνα (Μάιλι Σάιρους) βρίσκει δρόμο για μια κινηματογραφική ταινία που απευθύνεται αποκλειστικώς στους φαν της. Προσωπικά άντεξα 10΄ γιατί συν τοις άλλοις θα προβληθεί μεταγλωττισμένη. Φρίκη! Πάντα επίκαιρος ο «Ανθρωπος με το γαρύφαλλο»
  

Ταινία θρύλος στην εποχή της (τα εισιτήρια που έκοψε το 1980 ξεπερνούν τα 2.000.000), ο «Ανθρωπος με το γαρύφαλλο» (1980) του Νίκου Τζήμα έκανε θόρυβο περισσότερο λόγω θέματος και περιεχομένου και λιγότερο ως έργο μεγάλης καλλιτεχνικής αξίας. Με ευλαβική προσοχή και ένα αξιοζήλευτο καστ στη διάθεσή του, ο Τζήμας αρκείται στην απλή καταγραφή των περιστατικών που έλαβαν χώρα στην ταραγμένη Ελλάδα μετά τον εμφύλιο πόλεμο, αποκορύφωμα των οποίων ήταν η εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη, πρώην μέλους του ΕΛΑΣ και εξιλαστήριου θύματος του πολιτικού παρασκηνίου και του δακτύλου των Αμερικανών. Ο στόχος της ταινίας είναι κατά βάση παιδαγωγικός, μια διατήρηση της ιστορικής μνήμης, γι΄ αυτό και η επαναπροβολή της μπορεί να θεωρηθεί μικρό γεγονός, αφού ο «Ανθρωπος με το γαρύφαλλο» είχε σχεδόν εξαφανιστεί από προσώπου γης μετά την α΄ προβολή του. Το καστ επαγγελματιών ηθοποιών (ανάμεσά τους οι Αλέκος Αλεξανδράκης, Μάνος Κατράκης και στη φωτογραφία οι Κώστας Καζάκος, Αντώνης Αντωνίου) πλαισιώνει τη μοναχική φιγούρα του ερασιτέχνη Φοίβου Γκικόπουλου, ο οποίος αν και επελέγη να υποδυθεί τον Μπελογιάννη λόγω της εκπληκτικής ομοιότητας μαζί του πέτυχε μια άκρως συγκινητική ερμηνεία.

• «Η αρπαγή» («Τaken», Γαλλία, 2009) του Πιερ Μορέλ

Δεν μπορείς εύκολα να φανταστείς τον Λίαμ Νίσον (στη φωτογραφία) κεντρικό ήρωα σε ταινία ασταμάτητης δράσης. Και όμως αυτό ακριβώς παίζει στην «Αρπαγή»: έναν πρώην κυβερνητικό πράκτορα, εξπέρ σε όπλα, γκάτζετ και πολεμικές τέχνες, ο οποίος είναι αποφασισμένος να ανακαλύψει τα ίχνη της απαχθείσας κόρης του χωρίς να σπαταλήσει λεπτό από τις 93 περίπου ώρες που έχει στη διάθεσή του. Κάπως έτσι αρχίζει αυτή η ασταμάτητης δράσης περιπέτεια που τρέχει διαρκώς με την πέμπτη ταχύτητα την ώρα που ο «καλός» Αμερικανός τα βάζει με τους «κακούς» Αλβανούς κάνοντας λαμπόγυαλο το Παρίσι. Διόλου παράξενο που αυτό το γοργό b movie έσπασε ταμεία με έσοδα που υπερβαίνουν τα 100 εκατομμύρια δολάρια. Είναι πολύ ψυχαγωγικό αλλά δύσκολα σου επιτρέπει να το πάρεις στα σοβαρά.

• «Τα σύνορα της μοναξιάς» («Τhe burning plain», ΗΠΑ, 2008) του Γκιγέρμο Αριάγα

Κεντρικά πρόσωπα μιας δαιδαλώδους πλοκής που καταλήγει σε ένα σύνολο δυσάρεστο μεν, αλλά λυτρωτικό και άκρως συγκινητικό, είναι τρεις γυναίκες: η Σαρλίζ Θερόν (συμπαραγωγός της ταινίας), η Κιμ Μπέισινγκερ (στη φωτογραφία μαζί με τον Χοακίν ντε Αλμέιδα), που εξελίσσεται σε Λάνα Τέρνερ των ημερών μας και η νιόφερτη μα και πολλά υποσχόμενη Τζένιφερ Λόρενς.

Ανεξάρτητες γυναίκες που παλεύουν με τα πάθη τους ή προσπαθούν να ξεφύγουν από λάθη και ενοχές του παρελθόντος. Οπως σε όλες τις ταινίες στις οποίες έχει συμμετάσχει ο Γκ. Αριάγα (σεναριογράφος των «Βαβέλ», «Τρεις ταφές του Μελκιάδες Εστράδα» και «21 γραμμάρια»), έτσι και εδώ ο χρόνος θρυμματίζεται προκειμένου να βρεθεί ένα σημείο ταύτισης των ιστοριών. Μία από τις εκπλήξεις είναι ότι ενώ νομίζεις ότι παρακολουθείς τρεις διαφορετικές ιστορίες, βλέπεις μία.

• ΤΟΥ Ι. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Πέμπτη 18 Ιουνίου 2009

Σασπένς και μελόδραμα στο αριστούργημα του Χίτσκοκ

• Ο «Δεσμώτης του ιλίγγου» (*****) είναι η πιο ονειρική, αλλά και κρυστάλλινη ταινία του Αλφρεντ Χίτσκοκ. Ενα αριστούργημα που συνοψίζει το έργο του και τις αρχές του σασπένς – όπως το εννοούσε ο Χίτσκοκ, θεωρώντας το βλέμμα του θεατή συνένοχο στην περιπέτεια που λέγεται κινηματογράφος.

Ο «Δεσμώτης του ιλίγγου» είναι μοιρασμένος στα δύο με απόλυτη συμμετρία. Στο πρώτο μέρος ένας πρώην αστυνόμος, ο Σκότι που πάσχει από υψοφοβία, αναλαμβάνει να γίνει φύλακας-άγγελος της ξανθιάς Μάντλεν, της «τρελής» συζύγου ενός παλιού φίλου του, η οποία παραλογίζεται και έχει αυτοκτονικές τάσεις. (Πιστεύει πως βιώνει τη μετεμψύχωση μιας Ισπανίδας που έζησε στο Σαν Φρανσίσκο του 18ου αιώνα.) Το παρελθόν είναι σαν μια δίνη. Ρουφάει τη Μάντλεν, αλλά και τον ερωτευμένο Σκότι, που μοιάζει υπνωτισμένος απ’ το αινιγματικό βλέμμα της. Το μελόδραμα, ουσιαστικά περί αυτού πρόκειται, κορυφώνεται όταν ο Σκότι αδυνατεί να αποτρέψει το μοιραίο εξαιτίας του ιλίγγου του. Η εικόνα του παραπέμπει στο νουάρ και αυτή της αριστοκρατικής γυναίκας στο ρομαντικό μυθιστόρημα. Στο δεύτερο μέρος της ταινίας ο Σκότι, που βασανίζεται από ενοχές για το θάνατο της αγαπημένης του, συναντάει μια σωσία της Μάντλεν, την κοκκινομάλλα Τζούντι. Γίνεται σκιά της και κάνει το παν για να τη μεταμορφώσει σε Μάντλεν. Την πιέζει να αλλάξει ντύσιμο, χτένισμα και συμπεριφορά, θέλοντας να «αναστήσει» τη νεκρή με την οποία συνεχίζει να ’ναι ερωτευμένος. Σε αυτό το κομμάτι της ταινίας ο Χίτσκοκ κλιμακώνει ένα θρίλερ χωρίς να δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το πτώμα και τον δολοφόνο. Ούτε για το μέλλον του Σκότι, που θα μάθει την αλήθεια για το αινιγματικό αντικείμενο του πόθου του.

Η Κιμ Νόβακ, ο μαγνήτης που έλκει τον Τζέιμς Στιούαρτ, είναι εξαιρετική. Η μουσική του Μπέρναρντ Χέρμαν είναι ο καταλύτης στη χημεία του σασπένς.

Τα μυστικά από το εργαστήρι του Αλφρεντ Χίτσκοκ στο Βερολίνο

• ΕΚΘΕΣΗ. Ηταν το 1966 όταν ο Φρανσουά Τριφό παρουσίασε ένα βιβλίο, το οποίο περιείχε το σύνολο μιας 50ωρης συνέντευξής του με τον Αλφρεντ Χίτσκοκ. «Le Cinema celon Hitchcock» θεωρείται έως σήμερα ένα από το βασικά βιβλία της βιβλιογραφίας του κινηματογράφου.

• Ενα βήμα παρακάτω επιχειρεί, για πρώτη φορά στην Ευρώπη, η έκθεση: «Hitchock – Casting a shadow. Ο Alfred Hitchcock και το εργαστήρι του», στο Μουσείο Κινηματογράφου του Βερολίνου. Μια έκθεση γεμάτη αποκαλύψεις. Πώς δούλευε τελικά αυτός ο μάγος του σασπένς; Πώς προσέγγιζε την αρχική ιδέα μιας ιστορίας;

• «Οι περισσότεροι γυρίζουν έργα τα οποία θυμίζουν φωτογραφημένους ανθρώπους που μιλάνε. Αυτό όμως δεν αρκεί! Ο κινηματογράφος για μένα είναι πολλά μικρά κομματάκια φιλμ, τα οποία κολλημένα εκφράζουν μια ιδέα», διηγείται ο «Hitch» σε μια συνέντευξη στα γερμανικά. Δεν του ήταν εύκολο να μάθει τα γερμανικά αλλά στο τέλος δεν τα μιλούσε και τόσο άσχημα, μια που είχε από την αρχή της καριέρας του μια αρκετά στενή σχέση με τη Γερμανία.

• Ηταν το 1925 όταν επισκέφθηκε στα 20 χρόνια του για πρώτη φορά τα στούντιο της UFA, που ήταν τότε τα πιο σύγχρονα του κόσμου και εργάστηκε ως σεναριογράφος στο έργο «The Blackguard». Στη Γερμανία γνώρισε και τη σύζυγό του, Alma Reville, η οποία έγινε η πιο στενή συνεργάτρια και σύμβουλός του. Επρεπε όμως να περάσουν 40 χρόνια για να επιστρέψει στο Βερολίνο με μια δική του ταινία. Τα γυρίσματα για το «Torn Curtain», πραγματοποιούνται και στις δυο πλευρές του Βερολίνου το 1966, με τον Πολ Νιούμαν και την Τζούλι Αντριους. Η κύρια αποκάλυψη της έκθεσης είναι ότι ο Χίτσκοκ ήταν τόσο καλός λόγω των εξαιρετικών συνεργατών του.

• Ως μύθος καταρρίπτεται επίσης και η γενική άποψη που ήθελε τον Χίτσκοκ να μην αρχίζει γύρισμα εάν δεν είχε το περιεχόμενο κάθε σκηνής στο μυαλό του.

• Δούλευε με ιδιαίτερη αγάπη το σενάριο πάνω σε ζωγραφισμένα σκίτσα, τα γνωστά storyboards, που σχεδίαζαν οι ειδικοί συνεργάτες του, πχ. John DeCuir και Harold Michelson. Αυτά τα storyboards, ακολουθούσε με συνέπεια στα γυρίσματα, όπως στα «Πουλιά» του 1963. Αυτό το έργο είχε ένα πρωτότυπο sound design. Εφόσον είχε αποφασίσει να γυρίσει την ταινία χωρίς μουσική, χρειάζονταν μια ειδική τεχνική για τις κραυγές των πουλιών. Η μοναδική τότε μηχανή «Mixtur-Trautonium», ένα είδος μικρού συνθεσάιζερ ήταν σε θέση να δημιουργήσει αυτόν τον ήχο και βρισκόταν μόνο στο Βερολίνο. Μια ακόμη εργασία που δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί χωρίς τη βοήθεια των συνεργατών του Χίτσκοκ, Oska Sala και Wolfgang Kieling. Η έκθεση θα είναι ανοικτή έως τέλη Μαΐου 2009.

• Μαριανθη Mυλωνα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/03/2009
  

Αλφρεντ Χίτσκοκ «Νοτόριους»

Ο Αλφρεντ Χίτσκοκ [Alfred Hitchcock] σκηνοθετεί το κατασκοπικό δράμα «Νοτόριους». Λίγο πριν από τη λήξη του Β` Παγκοσμίου Πολέμου, ο ευγενικός αρχικατάσκοπος Ντέβλιν επιστρατεύει την ελευθερίων ηθών κόρη ενός καταδικασμένου προδότη, την Αλίσια, για να διεισδύσει σε μια ομάδα εξόριστων ναζί, στη Βραζιλία. Ερωτευμένη με τον άντρα που την έσωσε από μια φτηνή και ξοδεμένη ζωή, η Αλίσια υποφέρει όταν αισθάνεται ότι ο Ντέβλιν την προωθεί για να πετύχει τον σκοπό του και ότι για να φέρει η ίδια εις πέρας την αποστολή, πρέπει να παντρευτεί τον φασίστα Αλεξάντερ Σεμπάστιαν...

Το Νοτόριους είναι ένα από τα αριστουργήματα του Χίτσκοκ στη διάρκεια της χολιγουντιανής του πορείας. Πρόκειται για ρομαντικό ψυχολογικό δράμα και ταυτόχρονα ταινία κατασκοπίας, όπου ο μεγάλος μετρ, με έντονους και εύστοχους τους μηχανισμούς του σασπένς, πλάθει αμφιλεγόμενους χαρακτήρες μέχρι την τελευταία στιγμή της ταινίας, καταφέρνει να καθηλώσει τον θεατή. Παίζουν: Cary Grant, Ingrid Bergman, Claude Rains, Louis Calhern, Leopoldine Konstantin, Reinhold Schünzel, Moroni Olsen, Ivan Triesault, Alex Minotis, Wally Brown, Charles Mendl, Ricardo Costa, Eberhard Krumschmidt κ.ά. (Μ. Δευτέρα, 21/4, ΝΕΤ, 01.00).

ΥΠΟΘΕΣΗ ΠΑΡΑΝΤΑΪΝ

Ο μετρ του είδους Αλφρεντ Χίτσκοκ υπογράφει το ασπρόμαυρο δικαστικό θρίλερ «Υπόθεση Παραντάιν».

Η Μανταλένα Παραντάιν, μια γοητευτική γυναίκα ιταλικής καταγωγής, κατηγορείται για το φόνο του τυφλού, ηλικιωμένου συζύγου της. Για την υπεράσπισή της προσλαμβάνει το δικηγόρο Αντονι Κιν, που είναι παντρεμένος με την όμορφη Γκέι. Ο Κιν, παρασυρμένος από έντονο ερωτικό πάθος, προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποδείξει την αθωότητα της Μανταλένα, στρέφοντας τα πυρά του εναντίον του υπηρέτη και εραστή της. Στο δικαστήριο θα έρθει αντιμέτωπος με το δικαστή Χόρφιλντ ο οποίος του συμπεριφέρεται εχθρικά επειδή ρίχτηκε ανεπιτυχώς στη γυναίκα του. Βέβαια, τα πράγματα δεν είναι όπως ακριβώς φαίνονται, και η αλήθεια θα αποκαλυφθεί στον Κιν με τον χειρότερο τρόπο... Παίζουν: Γκρέγκορι Πεκ, Αν Τοντ, Τσαρλς Λότον, Αλίντα Βάλι, Εθελ Μπάριμορ, Τσαρλς Κόμπερν, Λουί Ζουρντάν (Κυριακή, ΕΤ-1, 20.45).