Προφητικό, εφιαλτικό θρίλερ

• ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΑΙΝΙΩΝ, Του Δημήτρη Δανίκα, ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 15 Απριλίου 2010

Οπως πάντα. Μεταξύ ανοίξεως και καλοκαιριού το τέλος εποχής. Ούτε μισή ταινία ν΄ αξίζει τρέχοντας να δεις. Πέντε πρεμιέρες χωρίς προοπτική. Συγκριτικά, η «Παράνοια» κόβει το νήμα την τελευταία στιγμή. Θρίλερ τρόμου. Σκοτεινό, προφητικό, ζοφερό, εφιαλτικό. Με executive producer τον Τζορτζ Ρομέρο.
Ο πρωτοκλασάτος- του είδους- καθηγητής!

O Ρομέρο λοιπόν. Σήμερα εβδομήντα πολυτάραχων και συναρπαστικών ετών. Αν και σ΄ αυτήν την ιστορία είναι απλώς «εκτελεστής παραγωγής». Αυτός ο προφήτης των θρίλερ τρόμου. Ο λεγόμενος και one man show του θρυλικού «Νight of the living dead» (Η νύχτα των ζωντανών νεκρών) του 1968. Οπου τα στίφη των καταναλωτών- ως ζόμπιπεριφέρονται και γκρεμίζουν τα μεγαλύτερα εμπορικά στέκια της Αμερικής. Μα έτσι δεν είμαστε; Κοίτα τον εαυτό σου στον καθρέφτη. Την ώρα που με το καροτσάκι διασχίζεις τους ατελείωτους διαδρόμους ενός γιγαντιαίου super market. Χαζά παιδιά γεμάτα χαρά. Ζόμπι εντελώς. Πέντε χρόνια μετά, υπογράφει το «Crazies» (1973). Την ίδια ακριβώς ιστορία που ύστερα από τριάντα εφτά χρόνια την ξαναφτιάχνει- με εντυπωσιακό σεβασμό- ένας «ασήμαντος» μέχρι σήμερα σαραντάρης σκηνοθέτης με το όνομα Μπρεκ Αϊσνερ!

Εξωτερικά μοιάζει με κινδυνολογία και κάτι το εξωπραγματικό. Λάθος. Ούτε καν αλληγορικό. Μοιάζει σαν εντελώς ρεαλιστικό. Οπου στην κωμόπολη Ογκντεν Μαρς της Πενσιλβάνια, «ενταφιασμένη» στο πουθενά των ΗΠΑ, με πληθυσμό μόλις 1.200 νοματαίους, ένας φιλήσυχος κάτοικος, με γυάλινο βλέμμα και κραδαίνοντας καραμπίνα, μπουκάρει στο γήπεδο του γυμνασίου με άγριες διαθέσεις να στείλει στην κόλαση όσους κινούνται στο οπτικό του πεδίο. Ετσι ξαφνικά. Ο νεαρός σερίφης (Τίμοθι Ολιφαντ) προλαβαίνει, πυροβολεί, τον σκοτώνει. Αυτό το πρώτο περιστατικό. Το δεύτερο ακόμα πιο φρικιαστικό. Επακολουθεί και τρίτο. Ενας ένας οι αθώοι αυτοί νοικοκυραίοι της Αμερικής μεταλλάσσονται σε κτήνη χωρίς συνείδηση και καμία αναστολή. Επομένως επιδημία το φονικό. Ανεξέλεγκτη. Αθεράπευτη. Τρομακτική. Σας λέει κάτι αυτό;

Εντελώς τυχαία, ο σερίφης ανακαλύπτει στο ποτάμι, εκτροχιασμένο, βυθισμένο σκάφος στρατιωτικό. «Τρελός είσαι;», απαντάει ο δήμαρχος στην απαίτηση του σερίφη να διακόψει την υδροδότηση του χωριού. «Τώρα που ποτίζουν τις καλλιέργειές τους και χρειάζονται άφθονο νερό;». Δεν περνάει μία μέρα και μπουκάρει ο Στρατός. Με αντιασφυξιογόνες μάσκες και με πλήρη εξάρτυση. Σαν να πηγαίνουν σε πόλεμο. Περίπου δικτατορία στην Αμερική. Μαύρο πρόβατο η περιοχή. Ολοι ύποπτοι. Ολοι μολυσμένοι. Ολοι εχθροί. Ολοι αιχμάλωτοι. Ολοι μελλοθάνατοι. Το Ογκντεν Μαρς μεταβάλλεται σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Από τη μια τα ζόμπι. Από την άλλη εκατοντάδες στρατιώτες σαν Γερμανοί. Τα καλαμπούρια τέλειωσαν. Η κόλαση στη Γη! Οι σεναριογράφοι- Ρέι Ρατ και Σκοτ Κόσαρ- αντιστρέφουν τη διατροφική αλυσίδα. Η διαδικασία της επερχόμενης καταστροφής πάει κάπως έτσι: Πρώτα τα στρατιωτικά πειράματα με τοξικά βιολογι κού πολέμου. Υστερα η μόλυνση. Επειτα η μετάλλαξη. Δηλαδή η ζομποποίηση. Ετσι ο ένας εναντίον του άλλου. Και στο τέλος ο Στρατός. Η Δικτατορία. Ολοκληρωτισμός. Πάπαλα ο Ανθρωπος. Πάπαλα οι ελευθερίες. Πάπαλα το Αmerican dream. Μπρρρρ!

Η Παράνοια προκύπτει από δύο δρόμους. Ο πρώτος από την αλλοτρίωση και τον καταναλωτισμό. Ο Ανθρωπος «αντικείμενο». Πράγμα. Αψυχο. Αναίσθητο. Κυνικό. Αδιάφορο. Α piece of meat. Σας λέει κάτι αυτό; Αυτή η αλληγορία από τη «Νύχτα των ζωντανών νεκρών». Η δεύτερη από τον Στρατό. Τα πειράματα. Τον ιμπεριαλισμό. Βιολογικός πόλεμος με τοξικά που θα αποσταθεροποιούν εχθρικούς πληθυσμούς. Μα ποιοι οι εχθρικοί και ποιοι οι φιλικοί; Α ξέρετε, μερικοί ξεχασμένοι Αμερικανοί. Ο,τι πρέπει για πειραματόζωα έτσι ώστε να κατατροπώνουμε κάθε εχθρική περιοχή. Ετσι ο Ανθρωπος μεταλλάσσεται σε κτήνος. Serial killer. Χωρίς συνείδηση. Στοιχειώδη ανθρωπισμό. Χωρίς ίχνος ευαισθησίας. Μια κτηνώδης, κανιβαλική ζωντανή μηχανή. Ελληνας να τεμαχίζει με τον αγριότερο τρόπο Ελληνα. Αγγλος να ξεριζώνει τα σωθικά Αγγλου. Μπορεί να συμβεί αυτό; Δεν αμφιβάλλω ούτε λεπτό!

Με απλά λόγια, πετάξτε από πάνω σας κάθε προκατάληψη. Να απαλλαγούμε από τις εμμονές μας. Ναι, ακριβώς. Μια ταινία τρόμου μπορεί να είναι ωφέλιμη και καλύτερη από εκατοντάδες ιστορίες που πουλάνε βαριά κουλτούρα και στην πραγματικότητα πορδίζουν θολούρα. Εδώ, για παράδειγμα, όλα τα «επίπεδα» σε συμβίωση αρμονική. Σενάριο, καστ, σκηνοθεσία, φωτογραφία, ερμηνείες, γεωγραφία. Ολα καλώς καμωμένα. Το σενάριο ακολουθεί τη στοιχειώδη διαλεκτική. Η τρέλα δεν είναι μεταφυσική. Αχόρταγο το σύστημα. Αχόρταγη η «μηχανή». Για να κατακτήσει θα φέρει τον Διάβολο στη Γη. Η ανάπτυξη με γεωμετρική πρόοδο. Η κορύφωση με αλλεπάλληλους αιφνιδιασμούς. Ο τρόμος με σωστές δόσεις. Χωρίς υπερβολές. Ετσι μέσα στο «είδος» του Ηorror. Ομως με ουσία, αισθητική και με σεβασμό στον θεατή. Το συνιστώ. Ιδιαιτέρως στην πιτσιρικαρία των multiplex. Ο εικονικός τρόμος μερικές φορές, ωφέλιμος, αποτελεσματικός. Η επιδημία της παράνοιας προέρχεται από κάπου. Εκεί ψηλά. Βαρβαρότηταν έδωκας, βαρβαρότηταν θα λάβεις!

«Παράνοια»

Η αλυσίδα μετάλλαξης και καταστροφής Πολύ καλό θρίλερ τρόμου Στον δρόμο του Τζορτζ Ρομέρο

ΒΑΘΜΟΙ = 7

(η μέρα των ζωντανών νεκρών)

Νερόβραστη Αμερική, μέτρια Γαλλία

Δύο ακόμα πρεμιέρες. Η Γαλλία ακολουθεί Νational Geographic. Η Αμερική με τη γνωστή χαζοχαρούμενη, αισθηματική, κομεντί:

«Επικηρύσσοντας την πρώην» (Τhe Βounty Ηunter). Αισθηματική κομεντί του (μέτριου έως ασήμαντου) Αντι Τέναντ με το ξεχωριστό δίδυμο Τζένιφερ Ανιστον - Τζέραρντ Μπάτλερ. Οπου εκείνος από αστυνομικός καταλήγει κυνηγός επικηρυγμένων. Δεν έχεις πληρώσει την εγγύησή σου; Πιάστε τον! Εκείνη ρεπόρτερ σε επαγγελματικό παροξυσμό. Παντρεμένοι μεταξύ τους στο παρελθόν. Χωρισμένοι τώρα γιατί εκείνος «ανώριμος» και εκείνη «workaholic». Ωσπου εκείνος αναλαμβάνει να τη συλλάβει επειδή εκείνη γρατσούνισε με το αυτοκίνητό της την ουρά ενός αλόγου της Αστυνομίας. Μην τρελαίνεστε. Βρισκόμαστε στην Αμερική. Ετσι μπερδεύονται σε μια ιστορία παράνομου κυκλώματος ναρκωτικών και έτσι όλοι τους καταδιώκουν διαρκώς. Τι μου θυμίζει; Α, ναι. Το «Βird on a wire» (Πουλί πάνω σε σύρμα) του 1990 με Μελ Γκίμπσον και Γκόλντι Χόουν. Υπό άλλες σκηνοθετικές προϋποθέσεις θα μπορούσε να ήταν διασκεδαστικό. Τώρα νερόβραστο, χαζοχαρούμενο και χλωμό!

ΒΑΘΜΟΙ = 4

(Μaximum)

«Ωceans». Υποθαλάσσιο ντοκιμαντέρ του αειθαλούς (πρώην ηθοποιού και νυν παραγωγού) Ζακ Περέν («Το κορίτσι με τη βαλίτσα») και του Ζακ Κλουζό. Μοιάζει αλλά ελάχιστη σχέση με τον συναρπαστικό «Μικρόκοσμο». Περίπου σαν Κουστό και Νational Geographic. Μικρές, τόσο δα μηχανές κάτω στον βυθό. Να σκοπεύουν και να καταγράφουν έναν κόσμο μαγικό. Οι γλάροι να εφορμούν σαν τα Ρhantom και να εξαφανίζουν κάθε ανυπεράσπιστο πλάσμα θαλασσινό. Η αλυσίδα της επιβίωσης. Αφησε τη Φύση να κάνει τη δουλειά της, που λένε και οι Αμερικανοί. Απειρες ποικιλίες οστρακοειδών μαλάκιων. Μικρά και μεγάλα ψάρια. Ατελείωτα υποβρύχια λιβάδια. Απροσμέτρητες ποσότητες φυτοφάγων ψαριών. Το μεγάλο τρώει το μικρό. Ενίοτε το θέαμα εκθαμβωτικό. Απίστευτες χρωματικές αποχρώσεις. Ολα αυτά μέχρι το πρώτο μισό. Υστερα τα ίδια χωρίς τίποτα το διαφορετικό!

ΒΑΘΜΟΙ = 5

(Ο,τι πρέπει για τρισδιάστατο ενυδρείο)

Ρισκάρω, άρα υπάρχω

Εκδηλώνω τον ενθουσιασμό μου. Για το ρίσκο του Μπεν Στίλερ. Σήμερα σαράντα πέντε. Ενός εκ των πιο ακριβοπληρωμένων της αμερικανικής κωμωδίας. Ρίσκο μεγάλο. Ρίσκο ενός προαναγγελθέντος θανάτου στα ταμεία. Μια ταινία με ευρωπαϊκή οπτική. Μια ταινία ξεγραμμένη. Γιατί από τη μια ενδιαφέρουσα. Ακρως ενδιαφέρουσα. Από την άλλη βαρετή. Αφόρητα. Από την πρώτη, σχεδόν, στιγμή.

Το λένε «Greenberg» (από το όνομα του ήρωα Ρότζερ Γκρίνμπεργκ). Ομως ο ελληνικός ακόμα καλύτερος. Μεταδίδει το μήνυμα με τέσσερις λέξεις: «Δεν σκέφτομαι άρα υπάρχω». Γραμμένηη ιστορία- από την (ηθοποιό) Τζένιφερ Τζέισον Λι. Με σεναριογράφο και σκηνοθέτη τον Νόα Μπάουμπαχ. Ολοι μαζί με τον Γουές Αντερσον, της ίδια πορείας. Με το ίδιο αποστασιοποιημένο χιούμορ. Σα να κοιτάς από τα έξω το πετσί σου. Σαν παρατηρητής του εαυτού σου. Να είσαι διπλός. Ο Στίλερ λοιπόν μάς «έστειλε» αδιάβαστους. Εγκατέλειψε κάθε ίχνος ευκολίας. Κάθε καλαμπούρι. Κάθε στερεότυπο. Κάθε δόλωμα. Γκρέμισε το σύστημα. Το star system. Μαγκιά του. Θα μου πείτε «κι εγώ στην θέση του, με τόσα λεφτά στο πουγκί, το κέφι μου θα έκανα». Λάθος. Αν είναι έτσι τότε γιατί και οι άλλοι rich and famous δεν ρισκάρουν το όνομά τους; Δύσκολο. Πολύ δύσκολο. Να είσαι στο ρετιρέ και με τη μία να βουτάς στο κενό!

Ο κόσμος του Ρότζερ Γκρίνμπεργκ εντελώς αφασικός. Με πρώτο και καλύτερο τον ίδιο. Από τρόφιμος ψυχιατρείου, καταλήγει για δύο εβδομάδες στη βίλα του αδελφού του. Ο οποίος λείπει για ταξίδι και ξενοδοχειακές μπίζνες στο Βιετνάμ. Αφού δεν τους σκοτώσαμε στον πόλεμο με τις ναπάλμ, θα τους «σκοτώσουμε» τώρα με τα λεφτά. Ο Ρότζερ κάπου, κάποτε, ταλέντο μουσικό. Ομως στο τέλος, παρέα με τον εγγλέζο φίλο του Αϊβαν, τα παρατάει όλα χωρίς πολλά. «Δεν αντέχω τις δισκογραφικές εταιρείες», λέει. Ετσι υιοθετεί τη βολική ιδεολογία της αραχτής. Δεν κάνω τίποτα. Απλώς οικιακή ξυλουργική. Με τη στάση του σχολιάζει δύο πράγματα μαζί. Από τη μια την αφασία τη γενική, από την άλλη το προσωπικό του αδιέξοδο. Ο Ρότζερ ένα απομεινάρι της δεκαετίας του ογδόντα. Κοντός, ασχημούλης, περίεργος, απροσάρμοστος, αταίριαστος. Επανάστασή του η απραξία του. Ροκανίζει τον χρόνο του ταχυδρομώντας επιστολές παραπόνων σε αλυσίδες super market. Ακόμα και σε εταιρεία ταξί για κατοικίδια ζώα. «Ξέρετε, το πάτωμα του ταξί δεν ήταν τόσο μαλακό για τον σκύλο μου τον Μάλερ». Τέτοια. Ταυτόχρονα συνάπτει μια εξίσου αφασική σχέση με μια νέα κοπέλα, τη Φλοράνς, τη βοηθό του αδελφού του. Κι αυτή το ίδιο αφασική.

Στο πρώτο ραντεβού, τη στιγμή που εκείνος, σκυμμένος με την γλώσσα να εξερευνά το σεξουαλικό της εργαλείο, εκείνη με βλέμμα απλανές τον ρωτάει: «Ακούς τρένο;».

Γελάτε; Κι όμως, εντελώς μελαγχολικό. Ολα μελαγχολικά. Ολοι να ίπτανται σε διάσταση εξωκοσμική. Μελαγχολικό το Λος Αντζελες. Ούτε ναρκωτικά και μπαμ μπουμ.

Ούτε πολυτέλειες, βίλες και πισίνες. Μελαγχολικό και το ανθρώπινο περιβάλλον. Το απόλυτο τίποτα. Μισό καλαμπουράκι εδώ, άλλο μισό εκεί. Λίγη κόκα, μια βόλτα στο πλησιέστερο κτηνιατρείογια τον Μάλερ, τον σκύλο- λίγο ψυχρό φλερτ. Ετσι να περνάει ο χρόνος. «Η ζωή χαραμίζεται από τους ανθρώπους». Το μεγαλύτερο δώρο από συστάσεως ανθρωπότητας σε μια ανυπαρξία ανεκδιήγητης καθημερινότητας. Μηδενική δημιουργία. Μηδενική παραγωγή. Μηδενικά αισθήματα. Μηδενικές σχέσεις. Απίστευτο!

Η άκρως αυτή ενδιαφέρουσα σύλληψη πάσχει στην ανάπτυξη. Ο Μπάουμπαχ αναπαράγει αυτό ακριβώς που σχολιάζει. Η μελαγχολία και η ανυπαρξία έχουν αποτυπωθεί στον πυρήνα του σελιλόιντ. Τίποτα δεν γίνεται. Τίποτα δεν κάνουν. Τίποτα δεν προκαλούν. Κρίμα. Επειδή ο Γκρίνμπεργκ μια πρώτης τάξεως μαγιά για έξυπνα μυαλά!

«Δεν σκέφτομαι άρα υπάρχω»

Παγωμένη, ιδιαίτερη κομεντί Η αφασία στην Αμερική Δεν κάνω τίποτα άρα υπάρχω Το μεγάλο ρίσκο του Μπεν Στίλερ

ΒΑΘΜΟΙ = 5

(για το ρίσκο)

Χιούμορ σαν σπασμένο γυαλί

Προβλήματα και δυσκολίες των σχέσεων περνούν μέσα από μικρά καθημερινά πράγματα

• Του Δημητρη Mπουρα, ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΑΙΝΙΩΝ, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Πέμπτη, 15 Aπριλίου २०१०

• Δεν σκέφτομαι, άρα υπάρχω ***ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΚΟΜΕΝΤΙ.Σκηνοθεσία: Νόα Μπάουμπαχ.Ερμηνεία: Μπεν Στίλερ, Γκρέτα Γκέρβιγκ, Ρις Ιφανς, Τζένιφερ Τζέισον Λι

«Δεν σκέφτομαι, άρα υπάρχω», που προέκυψε αυθαίρετα ως η ελληνική εκδοχή του πρωτότυπου τίτλου «Greenberg», αν αντικατασταθεί από το «δεν οδηγώ, άρα δεν υπάρχω» θα ταιριάξει κουτί στην εικόνα ενός Νεοϋορκέζου που προσπαθεί να εναρμονιστεί με την καθημερινότητα του Λος Αντζελες. Ακριβολογώντας, ο ήρωας αυτής της δραματικής κομεντί, ο Ρότζερ Γκρίνμπεργκ, έπειτα από πολλά χρόνια απουσίας στη Νέα Υόρκη επιστρέφει στη γενέτειρά του και μοιάζει σαν ψάρι έξω από το νερό. Δεν οδηγεί και οι αποστάσεις τον σκοτώνουν, ενώ η επανασύνδεσή του με παλιούς φίλους ξανανοίγει πληγές.

Ο «Νεοϋορκέζος» Ρότζερ, που πέρασε νευρικό κλονισμό και μόλις βγήκε από το ψυχιατρείο, φτάνει στην Πόλη των Αγγέλων για να προσέχει το σπίτι του αδελφού του, που πρόκειται να φύγει με την οικογένειά του για ταξίδι αναψυχής στο Βιετνάμ. Ξανασυναντάει έναν παλιό επιστήθιο φίλο του και γνωρίζει μια άγνωστη κοπέλα, την Φλόρενς, που είναι η γκουβερνάντα των ανιψιών του και τώρα έχει αναλάβει να επιβλέπει τον σκύλο της οικογένειας. Ο σεναριογράφος και σκηνοθέτης της ταινίας, Νόα Μπάουμπαχ, τον παρακολουθεί σκιτσάροντας το πορτρέτο ενός νευρωτικού, σχεδόν αγοραφοβικού, σ’ ένα σκηνικό όπου τα πάντα οδηγούν στην αποξένωση.

Τίποτα συνταρακτικό ή σπουδαίο δεν συμβαίνει σε αυτήν την ταινία, όπου τα προβλήματα και οι δυσκολίες των σχέσεων περνούν μέσα από μικρά καθημερινά πράγματα, φέρνοντας κοντά στον φιλοσοφημένο Ρότζερ τη νεαρή Φλόρενς που δεν τη διακρίνει η έφεση για βαθιά σκέψη. Ο Ρότζερ στο παρελθόν υπήρξε ένας πολλά υποσχόμενος μουσικός. Εχασε όμως την ευκαιρία για καριέρα λόγω των φόβων του, ακυρώνοντας έτσι και τα όνειρα του επιστήθιου φίλου του, που έπαιζαν στο ίδιο συγκρότημα. Η Φλόρενς, που είναι επιπόλαιη στον έρωτα, θέλει να γίνει τραγουδίστρια, αλλά μάλλον δεν έχει ταλέντο.

Η ερμηνεία του Μπεν Στίλερ συμβάλλει τα μάλα στο εγχείρημα, ενώ η φωτογραφία του Χάρη Σαββίδη αποτυπώνει ρεαλιστικά το κενό ανάμεσα στους ανθρώπους.

Ο Μπάουμπαχ (συνεργάτης του Γουές Αντερσον και συνσεναριογράφος του πρόσφατου «Απίθανου κυρίου Φοξ») πριν από μερικά χρόνια έγραψε και σκηνοθέτησε τους «Δεσμούς διαζυγίου», καλύπτοντας με ένα επίχρισμα λεπτού σαρκαστικού χιούμορ το δράμα δύο παιδιών ανάμεσα σε δύο γονείς αποφασισμένους να χωρίσουν। Σήμερα στο «Greenberg» χρησιμοποιεί το ίδιο επίχρισμα πάνω από σχέσεις αιχμηρές σαν σπασμένο γυαλί.

Ο πλούτος της θάλασσας, η ρύπανση και ο θάνατος

• Του Παναγιωτη Παναγοπουλου
  

• Oceans***1/2ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ.Σκηνοθεσία: Ζακ Περέν, Ζακ Κλουζό

ΚΡΙΤΙΚΗ. Ο πλούτος της φύσης είναι όπως φαίνεται ανεξάντλητος για τους κινηματογραφιστές που έχουν αφιερώσει την τέχνη τους στην ανάδειξη των προβλημάτων του περιβάλλοντος. Ο Ζακ Περέν και ο Ζακ Κλουζό έχουν δείξει τις ικανότητες και την ευαισθησία τους σε ό, τι αφορά το περιβάλλον, με τα «Ταξιδιάρικα πουλιά», που γύρισαν το 2001.

Στο «Oceans» στρέφουν την προσοχή τους στις θάλασσες και στον απέραντο πλούτο τους, που σε ένα μεγάλο μέρος παραμένει ανεξερεύνητος. Το ντοκιμαντέρ τους είναι ένα πραγματικό επίτευγμα της κινηματογραφικής τεχνολογίας, για τις μεθόδους κινηματογράφησης που χρησιμοποίησαν. Με κάμερες που έσυραν από σκάφη και κρέμασαν από τηλεκατευθυνόμενα, αλλά και κανονικά ελικόπτερα, έχουν τραβήξει λήψεις που ποτέ ίσως δεν βρίσκονταν πιο κοντά -αν και με σχετική απόσταση, χωρίς να ενοχλούν- στα πλάσματα της θάλασσας.

Χωρίς ένα σενάριο - ιστορία, αλλά με μια ομαλή διαδοχή ολοκάθαρων μαγευτικών εικόνων και με ελάχιστο σπικάζ, παρουσιάζουν την απέραντη ποικιλία της ζωής που σχετίζεται με τη θάλασσα. Και η αντίθεση αυτών των εικόνων με τις εικόνες ρύπανσης και θανάτου που ακολουθούν, προκαλεί μελαγχολία για την καταστροφή που φέρνει η ανθρώπινη παρέμβαση. Πέρα από χάρμα οφθαλμών, η ταινία των Περέν - Κλουζό είναι και ένα πολύτιμο εκπαιδευτικό εργαλείο, με την ελπίδα πως η επόμενη γενιά μπορεί να μεγαλώσει με άλλη αντίληψη.

Oι άλλες ταινίες

Παράνοια**1/2

Παρά την αδιάφορη φιλμογραφία του, στην οποία περιλαμβάνεται η μεγάλη αποτυχία «Σαχάρα» (με τον Μάθιου Μακ Κόναχι), ο Μπρεκ Αϊσνερ καταφέρνει να δώσει ρυθμό και πολύ σασπένς σε αυτό το ριμέικ της ταινίας που πρώτος γύρισε ο Τζορτζ Ρομέρο το 1973.

Ο Αϊσνερ πετυχαίνει περίπου αυτό που είχε καταφέρει και ο Ζακ Σνάιντερ με το ριμέικ τού «Ξυπνήματος των νεκρών», δίνοντας έμφαση στο σασπένς και την αγωνία, χωρίς να καταφεύγει στην εύκολη βία. Οι κάτοικοι μιας μικρής πόλης στην Αϊόβα μολύνονται από τοξικά που βρίσκονται στο νερό. Και ένας ένας οδηγούνται στην παράνοια και σε ανεξέλεγκτα βίαιες συμπεριφορές. Ο σερίφης της πόλης, μη μπορώντας να κάνει πολλά, προσπαθεί απλώς να σώσει την οικογένειά του μέσα στο άγριο περιβάλλον. Με τους Τίμοθι Ολιφαντ και Ράντα Μίτσελ.

Επικηρύσσοντας την πρώην*

Αποτυχημένη απόπειρα αισθηματικής κομεντί δράσης είναι η ταινία που γύρισε ο Αντι Τέναντ. Ο Τζεράρντ Μπάτλερ και η Τζένιφερ Ανιστον υποδύονται ένα πρώην ζευγάρι που βρίσκεται αντιμέτωπο στις δύο πλευρές του νόμου. Μαζί δεν κάνουνε και χώρια δεν μπορούνε, και μια υπόθεση τους φέρνει και πάλι κοντά. Δυστυχώς η ταινία δεν αξιοποιεί στο ελάχιστο το κωμικό ταλέντο και τη γοητεία των ικανών κατά τα άλλα πρωταγωνιστών.Π. ΠΑΝ.

Εκείνοι της διπλανής πόρτας

Εκτός του ντοκιμαντέρ, τη σκηνοθεσία του οποίου υπογράφει ο γνωστός τοις πάσι Γάλλος ηθοποιός Ζακ Περέν, που έχει στο ενεργητικό του ως παραγωγός αρκετά φιλμ και ως σκηνοθέτης «Τα ταξιδιάρικα πουλιά» και όχι μόνο, οι υπόλοιπες τρεις ταινίες είναι αμερικανικές παραγωγές। Ξεχωρίζει αποκλειστικά για τις πολύ ενδιαφέρουσες ερμηνείες το δραματικό κατ' ουσίαν «Δεν σκέφτομαι άρα υπάρχω» με τον κωμικό ηθοποιό Μπεν Στίλερ - γόνο επίσης κωμικών ηθοποιών - σε ένα ρόλο χωρίς εμφανή κωμικότητα, τουναντίον. Το «Επικηρύσσοντας την πρώην» με την χαριτωμένη Τζένιφερ Ανιστον και τον «χοντροκομμένο» Τζέραρντ Μπάτλερ δεν είναι άξιο προσοχής, αναμένεται όμως, ακριβώς λόγω του καστ, να γίνει εμπορική επιτυχία. Οσο για την «Παράνοια», ο τίτλος κυριολεκτεί. Πρόκειται για βιομηχανία στην υπηρεσία της εκστρατείας γενικευμένης αποβλάκωσης, ειδικά ενός νεότερου κοινού που δε διαθέτει αντισώματα στην απάθεια, την τρομο-λαγνεία και τους δήθεν αόρατους εχθρούς, γιατί, μάλιστα, αυτή η αποβλάκωση με όλα τα παράπλευρα συμπτώματα είναι που συνιστά την πιο επικίνδυνη επιδημία, την πανδημία σε πραγματικά παγκόσμια κλίμακα.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΑΙΝΙΩΝ, ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Πέμπτη 15 Απρίλη 2010

ΑΝΤΙ ΤΕΝΑΝΤ: Επικηρύσσοντας την πρώην

Παρακινδυνευμένο το πάντρεμα κωμωδίας και θρίλερ, κάτι που τορπιλίζει συνήθως τα στοιχεία του θρίλερ ακόμα δε περισσότερο, όταν η δράση εξαντλείται - όπως εδώ - σε πλαίσια τηλεοπτικής ρομαντικής κωμωδίας του συρμού και το αποτέλεσμα δεν πλησιάζει καν τα όρια της μετριότητας. Ταινία χωρίς λόγο ύπαρξης, προϊόν για επιτόπια κατανάλωση, όπου το μοναδικό που ουσιαστικά επιδεικνύει είναι οι καλλίγραμμες, ηλιοκαμένες γάμπες και το χαριτωμένο μουτράκι της χαρισματικής κωμικού Τζένιφερ Ανιστον, που όμως εδώ υστερεί σε ό,τι αφορά το κωμικό της ταλέντο.

Ο Τζέραρντ Μπάτλερ παίζει τον Μάιλο Μπόιντ, κυνηγό επικηρυγμένων, το χωμένο ως το λαιμό στα χρέη από τον τζόγο. Υπήρξε, στο παρελθόν, αστυνομικός στην Νέα Υόρκη και παντρεμένος με τη δημοσιογράφο Νικόλ Χάρλι (Τζένιφερ Ανιστον), το όνομα της οποίας προστέθηκε πρόσφατα στη λίστα των επικηρυγμένων γιατί δεν εμφανίστηκε στη δίκη που την παρέπεμψαν, κατηγορούμενη για παραβίαση του κώδικα οδικής κυκλοφορίας. Η φιλόδοξη δημοσιογράφος που ονειρεύεται το σούπερ σκουπ που θα απογειώσει την καριέρα της, βρίσκεται ξαφνικά μπλεγμένη ως τα μπούνια στη διερεύνηση μιας επικίνδυνης υπόθεσης αυτοκτονίας, που όμως μυρίζει έντονα δολοφονία και ο φόνος σχετίζεται με τι άλλο; Ναρκωτικά, μαύρο χρήμα, υπόκοσμο αλλά και εξαγορασμένους αστυνομικούς. Ο κυνηγός επικηρυγμένων, ο πρώην σύζυγός, στοιχηματίζει να παραδώσει στη δικαιοσύνη την Νικόλ κάτι που φυσικά επιτυγχάνει, μέσα από λαβύρινθο ανούσιων περιπετειών.

Σκηνοθεσία: Αντι Τέναντ. Παίζουν: Τζένιφερ Ανιστον, Τζέραρντ Μπάτλερ, Κριστίν Μπαράνσκι, κ.ά. Παραγωγή ΗΠΑ 2010, διάρκεια 110'.

ΝΟΑ ΜΠΑΟΥΜΠΑΧ: Δεν σκέφτομαι άρα υπάρχω

Οι πληγωμένοι πληγώνουν. Φράση μότο/άλλοθι συμπεριφοράς του πρωταγωνιστή Ρότζερ Γκρίνμπεργκ (Μπεν Στίλερ), επαναλαμβάνεται δις, στην ευρωπαϊκής αίσθησης αμερικανική ταινία με τον άχαρο ελληνικό τίτλο «Δεν σκέφτομαι άρα υπάρχω». Κύριο χαρακτηριστικό της ταινίας που δομείται πάνω σε τρεις ισοβαρείς ρόλους, οι εξαιρετικές ερμηνείες των ηθοποιών που υποδύονται τους τρεις χαρακτήρες, σε ένα Λος Αντζελες βουτηγμένο στην αποξένωση, στα παραισθησιογόνα και τη βαρεμάρα.

Τρεις μικροί καθημερινοί άνθρωποι. Οι δύο φίλοι από παλιά, ο 40χρονος Ρότζερ και ο συνομήλικός του Βρετανός Ιβάν, ξεκίνησαν με τα όνειρα της νιότης για καλλιτεχνική δημιουργία. Φαίνεται όμως ότι η ζωή τούς απορρόφησε περισσότερο από την τέχνη, έζησαν και δε δημιούργησαν, άρα απέτυχαν. Ο Ρότζερ είναι ξυλουργός, δεν το λέει με ιδιαίτερη περηφάνια. Σήμερα, αντιμέτωποι με την αναπόφευκτη κρίση της μέσης ηλικίας τους βλέπουμε να πνίγονται - ο καθένας σε διαφορετικό βαθμό - στη δυσκολία τού να αποδεχτούν ότι «δεν είναι αυτό που θα ήθελαν να είναι». Σημαντικό χώρο στην εικόνα καταλαμβάνει μια ασήμαντη, συνεσταλμένη 25χρονη φοιτήτρια η Φλόρενς, η οικιακή βοηθός της οικογένειας του αδελφού Γκρίνμπεργκ που βρίσκεται οικογενειακώς στο Βιετνάμ για διακοπές, η οποία κάπου - κάπου κάνει εμφανίσεις τραγουδίστριας σε συνοικιακό μπαρ και δεν ονειρεύεται τίποτα παραπάνω για τον εαυτό της παρά μια σχέση που δε θα είναι μόνο σεξ της μοναδικής φοράς. Τα εκπληκτικά πορτρέτα υπαρξιακής δυναμικής είναι καρπός ολοκληρωμένης και συνεπούς δραματουργίας και αξιοζήλευτης ερμηνείας.

Στο φιλμ, που γραπώνει τους ήρωες σε καθοριστική καμπή της ζωής τους, η ίντριγκα είναι εσωτερικής τάξης, είναι ένα μπρος πίσω στις συμβιβαστικές διαπραγματεύσεις που έχει κάποιος με τον εαυτό του. Είναι τόσο γοητευτική η φαινομενική, επιφανειακή απραξία και οι τρεις «ανθρώπινοι» άνθρωποι, ανίκανοι πλέον να δημιουργήσουν. Δεν πιστεύω ότι κατείχαν ποτέ τη δύναμη, την αυτοπειθαρχία, κυρίως όμως την αδυσώπητη ανάγκη για δημιουργία. Ο Μπεν Στίλερ, εκπληκτικός στο ρόλο του απεχθούς, εμπαθούς και εγωκεντρικά πικρόχολου, κυνικού μισάνθρωπου που έρχεται από τη Νέα Υόρκη όπου ζει να κρατήσει το σπίτι του αδελφού του όσο η οικογένεια θα λείπει διακοπές. Αποδεικνύεται όμως τόσο ικανός να καταστήσει γοητευτικό έναν αποτυχημένο και άσχημο χαρακτήρα. Η Γκρέτα Γκέρουιγκ, η πριγκίπισσα των ανεξάρτητων παραγωγών, η ασήμαντη κοπέλα του «ό,τι κάτσει» επιδεικνύει έναν εντελώς προσωπικό τρόπο ερμηνείας μέσα από τη στάση του σώματός της, τη γλώσσα του σώματος που χρησιμοποιεί, αλλά κυρίως με τον τρόπο που στηρίζει το κεφάλι της στους ώμους της - πρόκειται για τη ραχοκοκαλιά του υποκριτικού της δίαυλου. Τέλος, ο Ιβάν, ο υποτονικός Βρετανός φίλος του Ρότζερ, που μετακόμισε πριν από εικοσαετία στο Λος Αντζελες και υποδύεται ο Ριφ Αϊφανς, έχει φθάσει να αποδέχεται τη ζωή που ποτέ δεν ήθελε να ζήσει, να ανακαλύπτει αξία σ' αυτήν και να του γίνεται απαραίτητη, να μεταμορφώνεται σε ζητούμενο...

Παίζουν: Μπεν Στίλερ, Γκρέτα Γκέρουιγκ, Ρις Αϊφανς, Τζένιφερ Τζέισον Λι, Μαρκ Ντιπλάς, Κρις Μεσίνα, κ.ά. Παραγωγή ΗΠΑ, 2010, Διάρκεια 107΄।

ΜΠΡΕΚ ΑΪΣΝΕΡ: Παράνοια

Οι φαν των ταινιών τρόμου δεν πρέπει να έχουν παράπονο. Τελευταία κυκλοφορούν όλο και πιο συχνά ταινίες για παντός είδους βρικόλακες και ζόμπι, πλημμυρισμένες στο αίμα και την κτηνώδη ανούσια βία και οι διανομείς φαίνονται αποφασισμένοι να μην αφήσουν να χαθεί καμιά τέτοια από τις ελληνικές αίθουσες.

Το θρίλερ τρόμου «Παράνοια» είναι εμπνευσμένο από ένα ομότιτλο φιλμ του 1973, του σκηνοθέτη, ανάδοχου των ζόμπι, George A. Romero. Βέβαια, οι ταινίες του Ρομέρο δεν είναι απλά τρομακτικές, αλλά έχουν και κάτι παραπάνω, όπως για παράδειγμα η ταινία του 1973 άφηνε αχνές αναφορές σε γεγονότα που συνέβαιναν εκείνη την εποχή, δηλαδή τον πόλεμο στο Βιετνάμ. Σήμερα παρότι οι συνθήκες δε διαφέρουν πολύ, η πρόθεση της παραγωγής δεν ήταν να κάνει μια ταινία που να περνά μηνύματα, αλλά να ψυχαγωγεί. Δομείται στη βάση ενός θεματικού μοτίβου προσφιλούς σε πλήθος παραγωγών. Θανατηφόρες επιδημίες, καταστροφές μαζικής κλίμακας και η διαχείρισή τους. Καταστάσεις που συνήθως συνδέονται με λάθη του ανθρώπινου παράγοντα, με τομείς έρευνας και υπηρεσίες ύψιστης ασφάλειας, με εργαστήρια πειραμάτων για μυστικά βιολογικά όπλα και τεχνητούς θανατηφόρους ιούς, αλλά και με άγνωστους ιούς εισαγωγής, όπως στο θρίλερ «Το Ξέσπασμα» (Outbreak) του Βόλφγκανγκ Πέτερσεν, από το 1995, με τον Ντάστιν Χόφμαν στον κύριο ρόλο, που πρόβαλε την περασμένη βδομάδα κάποιο τηλεοπτικό κανάλι.

Το αμερικανικό ειδυλλιακό όνειρο εξελίσσεται σε εφιάλτη όταν στη λίμνη της μικρής αγροτικής κωμόπολης Odgen Marsh στην πολιτεία της Iowa συντρίβεται ένα στρατιωτικό αεροπλάνο που μεταφέρει ένα βιοχημικό όπλο σε πειραματικό στάδιο. Το μυστικό αυτό φορτίο διαχέεται στο νερό και μολύνει το σύστημα υδροδότησης όλης της περιοχής. Τα θύματα διαδέχονται το ένα το άλλο και μέσα σε τρεις μέρες η επιδημία έχει πάρει ολοκληρωτικές διαστάσεις. Ο φονικός τοξικός ιός μετατρέπει τους μολυσμένους κατοίκους σε υπερδραστήριους στυγερούς δολοφόνους, που ανασύρουν στην επιφάνεια και εκτελούν τις πιο σκοτεινές τους σκέψεις. Οι μολυσμένοι, που έχουν μετατραπεί σε αιμοβόρα ψυχωτικά ζόμπι, καταλαμβάνουν την πόλη, καταστρέφουν τα πάντα και επιτίθενται με τσουγκράνες, ηλεκτρικά πριόνια, καραμπίνες, ακονισμένα κουζινομάχαιρα κι ό,τι άλλο ξεθάψουν σε όσους δεν έχουν ακόμη νοσήσει, σε μια ατέρμονη διεστραμμένη αιματοχυσία. Ο στρατός επεμβαίνει δυναμικά, απομονώνει την πόλη, τη μετατρέπει σε ένα τεράστιο στρατόπεδο συγκέντρωσης και κηρύσσει κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Επικρατεί η λογική που λέει ότι «πρέπει να καταστραφεί η πόλη για να σωθεί (η πόλη)». Η πόλη όντως καταστρέφεται μαζί με το νεκρό και ζωντανό ανθρώπινο δυναμικό της, μέσα από μια ισχυρότατη έκρηξη που σήκωσε το γνωστό τεράστιο μανιτάρι. Ο σερίφης και ο βοηθός του και η γυναίκα του σερίφη με τη δική της βοηθό, τρομοκρατημένοι από τον κίνδυνο να προσβληθούν και οι ίδιοι οργανώνουν τις δυνάμεις τους σε έναν εφιαλτικό αγώνα επιβίωσης, αντιμετωπίζοντας τόσο τους ζομπιειδείς συμπολίτες τους όσο και τους προστάτες τους, τις στρατιωτικές μονάδες καταστολής. Το ζευγάρι των πρωταγωνιστών, οι μοναδικοί επιζήσαντες της κιβωτού του Νώε, σώζονται βέβαια.

Η ταινία από ένα σημείο κι έπειτα εστιάζει αποκλειστικά στον τοπικό ήρωα και τη γυναίκα του. Το φιλμ γνωρίζει και κάνει χρήση των αφηγηματικών κλισέ του είδους, το συνεχές κρυφτούλι, το ηχητικό/μουσικό κρεσέντο, πλησιάζοντας προς την κορύφωση σκηνών και γενικά τεχνικές που προκαλούν τρόμο σε εκείνο το είδος θεατή που απολαμβάνει να αυτομαστιγώνει το νευρικό του σύστημα, καταβάλλοντας μάλιστα και αντίτιμο...

Παίζουν: Τίμοθι Ολιφαντ, Ράντα Μίτσελ, Ντάνιελ Παναμπέικερ, Τζο Αντερσον, Λίζα Γουάιτ, Κρίστι Λιν Σμιθ, Λάρι Σένταρ κ.ά. Παραγωγή ΗΠΑ, 2010। Διάρκεια 101΄.

ΖΑΚ ΠΕΡΕΝ - ΖΑΚ ΚΛΟΥΖΟ: Ocean

Μαγευτικής τουρκουάζ όψης ντοκιμαντέρ που υπογράφουν οι Ζακ Περέν και Ζακ Κλουζό για την υποθαλάσσια άγρια ζωή και τη φυσική βιοποικιλότητα ενός λησμονημένου ωκεάνιου κόσμου που περιβρέχει τα παράλια και των πέντε ηπείρων του πλανήτη.

Κινηματογραφημένο πόνημα σπουδαίο, που θέλησε τέσσερα ολόκληρα χρόνια να ολοκληρωθεί και χρειάστηκε πρωτότυπες μεθόδους εξωτερικών και από αέρος γυρισμάτων, νέες τεχνικές για τον τρόπο φωτισμού της νύχτας του ωκεανού και ιδιαίτερες τεχνολογικές προϋποθέσεις, που συνδέονται με ειδικά σχεδιασμένες ψηφιακές υποβρύχιες κάμερες, που αποτυπώνουν με απόλυτη πιστότητα όλες τις αποχρώσεις του απέραντου γαλάζιου, αιχμαλωτίζοντας την ευελιξία, τη ζωντάνια και την ταχύτητα της κίνησης του ωκεανού.

Τα μέρη όπου πραγματοποιήθηκαν τα γυρίσματα της ταινίας μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες. Σε αυτά που η θαλάσσια ζωή συνεχίζεται να εξελίσσεται σε αρμονία με τους νόμους και τους ρυθμούς της φύσης όπως εδώ και χιλιάδες ή εκατομμύρια χρόνια και σε εκείνα στα οποία η φυσική ζωή και τάξη έχει διαφοροποιηθεί σημαντικά - ως προς το χειρότερο - λόγω της ανθρώπινης επέμβασης, όπως διατείνεται το φιλμ. Εν ολίγοις δηλαδή της καπιταλιστικής επιχειρηματικότητας, της τσιμεντοποίησης των παραλιών και της υψηλότατης ρύπανσης από τα παντός είδους «εμπορεύσιμα» τοξικά και άλλα απόβλητα. Η ταινία προσβλέπει στο να προκαλέσει συναισθήματα και να ευαισθητοποιήσει το παγκόσμιο, νεαρό κυρίως κοινό, για τα περιβαλλοντικά ζητήματα, όπως όμως αυτά τροχοδρομούνται από το σύστημα - αφού είναι και οι μόνες προτάσεις που προβάλλονται συστηματικά - για τις εναλλακτικές μορφές κερδοφορίας, της πράσινης πλέον. Χορηγοί και χρηματοδότες του ντοκιμαντέρ, μεγάλοι τραπεζικοί όμιλοι που έχουν αναφανδόν ταχθεί υπέρ της στήριξης της αειφόρου ανάπτυξης, κρατικοδίαιτες ΜΚΟ και ευαισθητοποιημένοι περιβαλλοντικά κοσμικοί πρίγκιπες.

Παραγωγή Γαλλία, Ελβετία, Ισπανία, Μονακό 2009. Διάρκεια 100΄.