Ο γητευτής των εικόνων. Η μεταφορά του θρυλικού Watchmen στο σινεμά...

• Ο 42χρονος σκηνοθέτης Ζακ Σνάιντερ, που έφερε στον κόσμο τους «300» προκαλώντας τσουνάμι συζητήσεων και εισπράξεων, επιστρέφει με μια ακόμη εξωφρενικά φιλόδοξη κόμικ διασκευή.

Η μεταφορά του θρυλικού Watchmen στο σινεμά περιφερόταν ως ιδέα 20 χρόνια στα στούντιο. Πώς έφτασε στα χέρια σου;

• Hμουν στο εξαιρετικά επίπονο μοντάζ των «300» όταν μου έγινε η πρόταση και αποφάσισα να πάω στη συνάντηση με τις παραγωγούς εταιρείες. Είχαν ήδη μεταφέρει την ιστορία στο παρόν (αντίθετα με το κόμικ, που διαδραματίζεται σε μια εναλλακτική ‘80s πραγματικότητα) και ήθελαν να την κάνουν να αφορά τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, όπως και να φτιάξω ένα φιλμ κατάλληλο από 13 και άνω. Διαφωνήσαμε. Τους είπα ότι πρέπει να διαδραματίζεται στα ‘80s, εν μέσω του Ψυχρού Πολέμου και να είναι ακατάλληλο.Αν και αρχικά αντέδρασαν, μετά κατάλαβαν ότι δεν υπήρχε άλλος τρόπος να μείνουμε πιστοί στην πολυδιάστατη ουσία του κόμικ.

Γιατί πιστεύεις πως τα στούντιο φοβόντουσαν τόσο το πρωτότυπο κόμικ;

• Oταν πρωτοκυκλοφόρησε προκάλεσε επανάσταση γιατί ανέτρεψε όλα όσα γνώριζε το κοινό για τους υπερ-ήρωες, αναδεικνύοντάς τους σε ρεαλιστικούς χαρακτήρες. Πήρε τις εξωπραγματικές καταστάσεις, που οι άνθρωποι συνήθως συσχετίζουν με τα κόμικς, και τις έκανε να σχολιάζουν τη κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα. Αναρωτήθηκε για την ηθική ενός υπερ-ήρωα και τι σημαίνει να επιβάλλεις μέχρις εσχάτων τη δική σου εκδοχή δικαιοσύνης σε άλλον. Κάτι τέτοιο δεν είχε ξαναγίνει. Oταν ο άνευ υπογραφής, σεναριογράφος του κόμικ, περίφημος Αλαν Μουρ έκανε τους υπερ-ήρωες κομμάτι της κοινωνίας μας, πέτυχε ένα άλμα που τον οδήγησε σε άκρως αιχμηρά ηθικά και μυθολογικά συμπεράσματα, ανάγοντας το Watchmen σε ένα πρωτοποριακά βαθύ, σκοτεινό και περίπλοκο κόμικ. Με το Watchmen ήθελα να φτιάξω μια ταινία που θα αφορά το μοντέρνο κοινό, καθώς διαλύει όλα τα κλισέ.

Συνέλεξες μια ομάδα εξαιρετικών, αλλά όχι διάσημων ηθοποιών. Πώς ήταν η συνεργασία μαζί τους;

• Εξαιρετική. Οι ηθοποιοί μου δεν ήταν μόνο καταπληκτικοί ποιητές ήθους, αλλά διέθεταν και μια υπέροχη σχέση με το κόμικ. Μου επισήμαιναν λεπτομέρειες που δεν είχα αντιληφθεί και τις ενσωμάτωναν στην ερμηνεία τους. Δεν ήταν μόνο ωραία πρόσωπα, ήταν και διανοούμενοι.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το σάουντρακ της ταινίας που συνδυάζει Μπομπ Ντίλαν με Νατ Κινγκ Κολ και Φίλιπ Γκλας. Πώς και έτσι;

• Η μουσική είναι σημαντικό κομμάτι της σχέσης που χτίζω με τις εικόνες. Κάποιος μου είπε ότι επιλέγοντας Ντίλαν του προκάλεσα την εντύπωση πως έβλεπε ταινία για τον πόλεμο του Βιετνάμ.Είμαι σίγουρος ότι ακούγοντας Ντίλαν σε φιλμ με υπερ-ήρωες καταλαβαίνεις ότι πρόκειται να βιώσεις μια πρωτόγνωρη κινηματογραφική εμπειρία.

Το Watchmen παίζεται ήδη στις ελληνικές αίθουσες.

• Ιωάννα Παπαγεωργίου, ΕΘΝΟΣ, 27/03/2009
  

Μικρή ερωτική ιστορία

• ΚΡΙΤΙΚΗ
• ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΑΝΙΚΑΣ
• ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 12 Μαρτίου 2009

• Μέσα στον φεστιβαλικό ορυμαγδό των περασμένων Καννών την προσπέρασα. Τώρα που την ξανάδα με στοίχειωσε. Μεγάλη έκπληξη, μικρή ιστορία. «Τwo lovers», δηλαδή «Δύο έρωτες». Με τον Γιοακίν Φίνιξ κομμένο στα δύο. O Τζέιμς Γκρέι λοιπόν. Μαζί με τη «Μικρή Οδησσό» οι δύο μεγάλες στιγμές της σκηνοθετικής του διαδρομής. Η φωτισμένη πλευρά της Αμερικής. Εμπνευσμένος από τις «Λευκές νύχτες» του Ντοστογιέφσκι. Το ρομαντικό φλιπσάιντ του Γούντι Άλεν. Η αμερικανική εκδοχή της «Μικρής ερωτικής ιστορίας» του Κισλόφσκι.

• Και μαζί με όλα αυτά η διαχρονική διαδρομή της διαρκούς συναισθηματικής ταλάντωσης. Το λένε σύγχυση, αλλά στην καθημερινή πρακτική είναι η ακατανίκητη τάση ενός ανθρώπου που προσπαθεί από μια ουτοπία να κρατηθεί. Έτσι δεν ξέρει τι ακριβώς του συμβαίνει. Είναι Αγάπη ή Προβολή; Αγαπάμε τον Άλλο ή προβάλλουμε σ΄ αυτόν την ανασφάλειά μας; Είναι το ακατόρθωτο, το ανεκπλήρωτο που φυλακίζει την καρδιά μας; Τα ερωτήματα πέφτουν βροχή. Πρώτα όμως η ιστορία του Λέναρντ. Ενός τριανταπεντάρη που αρνείται να ωριμάσει. Που διστάζει να ενσωματωθεί. Εύθραυστος, ευάλωτος, ανυπεράσπιστος. Έτοιμος για πάντα να χαθεί!

• Ο Τζέιμς Γκρέι διαχειρίζεται την ιστορία με μια σκοτεινή, σκουρόχρωμη φωτογραφία σαν ομίχλη που από μέσα της χορεύουν ταυτόχρονα η πραγματικότητα με τη φαντασία. Και από την πρώτη σκηνή με την απόπειρα αυτοκτονίας του Λέναρντ (Γιοακίν Φίνιξ) αφήνει μέσα στη σιωπή να ακουστεί το εσωτερικό ηχείο του ήρωά του. Ο Λέναρντ έχει φτιάξει στο μυαλό του τον δικό του κόσμο. Πέρα από την οικογένειά του. Πέρα από την επιχείρηση του πατέρα του. Πέρα και έξω από την εβραϊκή κοινότητά του. Ο Λέναρντ πέφτει στα νερά του ποταμού για να βυθιστεί στον μεγάλο ύπνο. Αρνείται να συμβιβαστεί. Η απόπειρα έχει να κάνει με την απόρριψή του από τον πρώτο έρωτά του. Στην πραγματικότητα- όπως θα δούμε στη συνέχεια- η αιτία είναι η άρνησή του να συμφιλιωθεί με την κατάστασή του. Ο έρωτας, το άσυλό του. Το όχημά του.

• Να φύγει από την αναπαραγωγή της οικογένειάς του. Μόνος του δεν μπορεί. Έτσι από μια σχεδόν άυλη ερωτική ιστορία προσπαθεί να κρατηθεί. Εκεί ακριβώς ο Τζέιμς Γκρέι διαπράττει μια αντιστροφή. Μεταφέρει από τη Γυναίκα στον Άντρα την ανασφάλεια, τον ιδεαλισμό, την ευαισθησία. Το μπέρδεμα και η σύγχυσή του είναι παράγωγα της κοινωνικής του ανυπαρξίας. Δεν θέλει αυτόν τον συγκεκριμένο κόσμο. Ταυτόχρονα όμως δεν ξέρει τι ακριβώς επιθυμεί. Έτσι ο έρωτας γι΄ αυτόν είναι το σύμπαν, το όλο, το μοναδικό. Ο έρωτας, η ζωή του. Γι΄ αυτό ο έρωτας είναι ταυτόχρονα η αδυναμία, η δύναμη και η φυγή του. Η ταλάντωση της μεμβράνης του εσωτερικού του ηχείου μορφοποιείται και εκφράζεται από δύο γυναίκες. Η πρώτη είναι η Σάντρα (εξαιρετική η Βανέσα Σο, θα αφήσει εποχή). Γήινη, αισθησιακή, πραγματική. Εβραία και αυτή. Το πλάσμα που θα τον οδηγήσει στη συμφιλίωση, τον γάμο, την οικογένεια. Στην αναπαραγωγή. Η Σάντρα (κι αυτό είναι το χαμηλόφωνο προτέρημα του Τζέιμς Γκρέι) είναι η σύγχρονη εκδοχή της μητέρας του Λέναρντ (Ιζαμπέλα Ροσελίνι).

• Το είδος διαιωνίζεται και βελτιώνεται. Καλλιεργημένη, αλλά υποταγμένη. Όμορφη και παραδομένη. Η Γυναίκα που θα επιθυμούσε κάθε ισορροπημένος Άντρας να βρει για ταίρι του σ΄ αυτήν τη ζωή. Ο Λέναρντ όμως είναι ταραγμένος. Ό,τι του παραδίδεται είναι πεπερασμένο, επομένως έξω από τις επιθυμίες του, εχθρικό προς τη φυγή του. Έτσι συναντάει- τυχαία- τη Μισέλ (Γκουίνεθ Πάλτροου). Από το πουθενά. Άραγε είναι αληθινή; Η Μισέλ είναι η απόλυτη φωτογραφία των ονείρων του. Ξανθιά, μυστηριώδης, γοητευτική. Οπτασία αληθινή. Έτσι ο Λέναρντ πέφτει πάνω στην παρανομία και την ουτοπία που έχει φτιάξει το μυαλό του. Η Μισέλ συμβολίζει το ανεκπλήρωτο του ψυχισμού του. Είναι τρελά ερωτευμένη με κάποιον άλλο και μάλιστα παντρεμένο, με παιδιά (Ελίας Κωτέας). Απόρθητη, επομένως άκρως επιθυμητή!

• Ο Λέναρντ λοιπόν γοητεύεται με την ταλάντωσή του. Θέλει, αλλά δεν μπορεί. Η ανεκπλήρωτη επιθυμία του είναι ο ιμάντας που τον κρατάει στη ζωή. Ό,τι δεν του παραδίδεται, είναι το οξυγόνο του, η αναπνοή του. Η Μισέλ εκφράζει το δικό του μπέρδεμα. Ερωτευμένη κι αυτή με κάποιον άλλο, σε μια σχέση παράνομη, σκοτεινή. Ο Λέναρντ βρίσκει στη Μισέλ τον θηλυκό εαυτό του. Έτσι αρχίζουν οι καραμπόλες. Η Σάντρα, η ασφάλεια, η σιγουριά.

Η Μισέλ, η ανασφάλεια, το μυστήριο, η παρανομία και η φυγή.

• Την ίδια στιγμή- για τη Μισέλ- ο Λέναρντ είναι μια πιθανότητα από κάπου να κρατηθεί. Η μία μπίλια ξώφαλτσα χτυπάει την άλλη χωρίς να έχει συνείδηση για τις συνέπειες που προκαλεί. Έτσι ο Τζέιμς Γκρέι πλαγίως διαπράττει μια δεύτερη αντιστροφή. Κόντρα στην κυρίαρχη ψυχανάλυση τη γνωστή. Όχι, λέει. Ο ανδρικός διχασμός δεν έχει να κάνει με τη Γυναίκα-πόρνη και τη Γυναίκα-αγία. Έχει να κάνει με τη Γυναίκα-όνειρο και τη Γυναίκα-ενσωμάτωση. Μ΄ ένα λόγο, ιδεαλισμός κόντρα στον πεζό ρεαλισμό. Έτσι ασυμμετρία στα αισθήματα. Ασυμμετρία στις σχέσεις. Ασύμμετρη η εσωτερική πληγή. Τίποτα δεν είναι κανονικό, φυσικό, αυτονόητο. Όλοι οι εμπλεκόμενοι σε μια διαρκή ταραχή. Εδώ περιγράφει με πρωτοφανή, για τα αμερικανικά δεδομένα, κομψότητα τον σημερινό, κυρίαρχο, διχασμό. Το υποκείμενο σε διαρκή αντιπαλότητα με την πραγματικότητα. Στόμα κλειστό, καρδιά ορθάνοικτη από σφαίρα κρυφή!
  

• Η ασυμμετρία παράνομων αισθημάτων, ανεκπλήρωτων επιθυμιών και ταραγμένου ψυχισμού πάει κόντρα σ΄ έναν κόσμο όπου όλα είναι υπολογισμένα σαν εξίσωση μαθηματική. Έτσι ο Γκρέι αναποδογυρίζει την τρέχουσα, επίπεδη διαλεκτική. Υπογείως και με την ίδια κομψότητα, ροκανίζει την οικογενειακή ασφάλεια, και το Αmerican dream. Ο χυδαίος υλισμός του χρήματος και του εξασφαλισμένου μέλλοντος, οι βασικές αιτίες της παθογένειας της δυτικής κοινωνίας. Το ερωτικό χάος και η ακατανίκητη θύελλα αισθημάτων συγκροτούν την ουτοπία της θρυμματισμένης καρδιάς μας. Μπορεί αυτή η αιμορραγούσα πληγή να μας κρατάει διαρκώς στη ζωή; Σκεφτείτε το. Η διαπίστωση είναι μελαγχολική. Η πραγματικότητα απείρως πιο δυνατή. Σαν τον νόμο της βαρύτητας. Θέλω να πετάξω, αλλά η Γη με τραβάει προς τα κάτω. Καμιά προσωπική σχέση δεν είναι ικανή ν΄ αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού. Όπως θα ΄λεγε και ο ποιητής, για ένα αδειανό πουκάμισο, για μια Μισέλ!

«Δύο έρωτες». Έρωτας, ευαισθησία, γοητεία Αισθηματικό μπέρδεμα με εναέρια κομψότητα Μέσα στις top ερωτικές ιστορίες των τελευταίων ετών

ΒΑΘΜΟΙ=8 (θέλω να το ξαναδώ)

Μια έξυπνη αλλά δήθεν ποιητική ιστορία

• O ορισμός του «Δηθεν-ισμού» αποτυπωμένος σ΄ ένα κατασκευασμένο ντοκιμαντέρ του Στέλιου Χαραλαμπόπουλου με τίτλο «Τη νύχτα που ο Φερνάντο Πεσόα συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη». Το εξηγώ για να μην παρεξηγηθώ. Πολύ έξυπνο και ερεθιστικό το μυθιστορηματικό, επινοημένο εύρημα του Χαραλαμπόπουλου να σκηνοθετήσει μια τυχαία - και φυσικά ανύπαρκτη- συνάντηση των δύο κορυφαίων ποιητών, εν πλω προς τον Νέο Κόσμο, την Αμερική, κάπου το 1929. Έξυπνο γιατί ο πληθωρικός Φερνάντο Πεσόα (1888-1935) είναι για τους Πορτογάλους ό,τι περίπου ο λιτός και μινιμαλιστής Καβάφης για εμάς (1863-1933). Έτσι ο σκηνοθέτης στήνει ένα ερεθιστικό ποιητικό θρίλερ. Δύο ποιητές παρέα με το γιγαντιαίο μεταναστευτικό ρεύμα και στην άκρη η οικονομική κρίση του 1929. Τέλεια. Η φαντασία με το κα λοδεχούμενο ψέμα πάνοπλοι να στήσουν όργιο πνευματικό και θρίλερ συναρπαστικό.

• Εκεί λοιπόν ακριβώς στην απογείωση προς έναν κόσμο διαφορετικό, εναέριο, πανάλαφρο και φανταστικό, αρχίζει η προσγείωση προς το δήθεν και το τάχα μου ποιητικό. Απαγγελίες, βαρίδια και επανάληψη μία από τα ίδια. Το επιχείρημα; Μα, τα λέει ο Καβάφης! Η απάντησή μου; Να διαβάσω τα ποιήματά του. Το έχω δει να επαναλαμβάνεται κατά κόρον από το ελληνικό ντοκιμαντέρ. Με ονόμα τα που προκαλούν δέος καλύπτουμε τη δική μας αδυναμία να μεταδώσουμε την ποιητική ουσία μέσα από τη δική μας δημιουργία. Με ένα λόγο, καμία ασυλία. Γιατί, όπως έλεγε και ο Πεσόα, «Με τον ίδιο τρόπο που πλένουμε το κορμί μας, θα έπρεπε να πλένουμε και το πεπρωμένο μας, να αλλάζουμε ζωή, όπως αλλάζουμε ρούχαόχι για λόγους επιβίωσης, όπως κάνουμε όταν τρώμε ή κοιμόμαστε, μα με εκείνο τον σεβασμό που έχουμε σαν τρίτοι απέναντι στον εαυτό μας»!

«Τη νύχτα που ο Πεσόα συνάντησε τον Καβάφη». Πανέξυπνο εύρημα Απότομη προσγείωση Δήθεν ποιητικό Ο σκηνοθέτης και όχι ο Καβάφης κάνει την ταινία

ΒΑΘΜΟΙ=5 (μισό μισό)

Supermen και κομεντί

• «Watchmen». Supermen και περιπέτεια φαντασίας σε ύφος μεταμοντέρνου φιλμ νουάρ από τον Ζακ Σνάιντερ, σκηνοθέτη των «300» και του Λεονάιντας. Όλα μέσα. Από τα κόμικς με σούπερ ήρωες μέχρι «SΟS Πεντάγωνο καλεί Μόσχα» και θρίλερ φαντασίας. Και όλα αυτά με φόντο τον Ψυχρό Πόλεμο και το ενδεχόμενο ενός πυρηνικού ολοκαυτώματος. Μια ατελείωτη και αποσπασματική σειρά εξαιρετικά σκηνοθετημένων σκηνών, χωρίς νόημα και συνειρμό. Εξαιρετική η τεχνική αναπαραγωγή του κόμικς, αλλά μετά την πρώτη ώρα αφόρητα πληκτικό. Εν ολίγοις, μια μεγαλοπρεπής εικαστικά ακατανόητη και ασυνάρτητη μπούρδα!
  

ΒΑΘΜΟΙ=5 (φόρμα εξαιρετική, περιεχόμενο μηδενικό)

• «Κοίτα τι έγινε» (What just happened). Κομψή και ανάλαφρη κομεντί παρασκηνίων του Χόλιγουντ διά χειρός Μπάρι Λέβινσον με πρωταγωνιστή τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο σε ρόλο παραγωγού που για περίπου δύο ώρες προσπαθεί να πείσει τον Μπρους Γουίλις να ξυρίσει τη γενειάδα του, αλλιώτικα οι χρηματοδότες θα πάρουν πίσω τα φράγκα και η ταινία θα μείνει στα χαρτιά. Χαριτωμένο, φτιαγμένο με χειροποίητη μαεστρία, μ΄ έναν θηριώδη Ντε Νίρο, αλλά επί της ουσίας τα αυτονόητα, δηλαδή τρίχες!

ΒΑΘΜΟΙ=6 (αφρός)

Μικρό διαμάντι από την Άλλη Αμερική

• Δεύτερη επιλογή. Πάλι από την Άλλη Αμερική. Καθόλου περίεργο, συμπτωματικό και τυχαίο. Από την ιμπεριαλιστική Μητρόπολη, κατάρα και ευλογία μαζί. Το λένε «Frozen river» (Παγωμένο ποτάμι) και με το σπαθί της σκηνοθέτιδας Κόρτνεϊ Χαντ (πρωτοεμφανιζόμενη, 45 παρακαλώ) κέρδισε δύο υποψηφιότητες στα τελευταία Όσκαρ. Πρωτότυπου σεναρίου (της Χαντ) και γυναικείας ερμηνείας (Μελίσα Λίο). Να εξομολογηθώ την αμαρτία μου; Καλύτερο από «Slumdog millionaire». Οι έσχατοι έσονται πρώτοι. Στην καρδιά! Τρία τα προτερήματα της Χαντ. Πρώτο, η απίστευτη, μοναδική και σχεδόν σπάνια στην εποχή μας ομοιογένεια. Περιεχομένου και φόρμας. Σεναρίου και σκηνοθεσίας. Νοήματος και ύφους. Με λίγες ενστάσεις (κυρίως στους ρυθμούς και μερικές επαναλήψεις) ο πλήρης ορισμός της πυκνότητας και καθαρότητας. Δηλαδή με ελάχιστα πρόσωπα και ελάχιστα μέσα, μεταδίδει βίωμα ζωής που θα σε ακολουθεί και μετά το τέλος της ταινίας. Σύνθετο εσωτερικά, απλό εξωτερικά.

• Δεύτερο προτέρημα η ανθρώπινη γεωμετρία. Δύο γυναίκες. Δύο κόσμοι διαφορετικοί. Δύο γραμμές που φαίνονται παράλληλες, αλλά στην πραγματικότητα τέμνονται και στην προοπτική είναι μία και μοναδική. Και τρίτο προτέρημα το θρίλερ, δηλαδή το μεροκάματο του τρόμου. Η πρώτη για ένα τροχόσπιτο και για τα παιδιά της ξεπουλάει την ψυχή της. Το ίδιο και η δεύτερη. Όμως και τα δύο γυναικεία ερείπια κυκλοφορούν πάνω σε μια εύθραυστη φέτα πάγου. Πάνω ο ουρανός σκοτεινός. Κάτω από τον πάγο το ποτάμι. Μέσα στο πορτ μπαγκάζ του αυτοκινήτου δύο λαθρομετανάστες.

• Με τα λεφτά τους θα κερδίσω το τροχόσπιτό μου. Με το παιδί τους θα κερδίσω το ψωμί των δικών μου. Έτσι όλες εγκλωβισμένες στην ίδια παρανομία, με την ίδια παγωμένη προοπτική. Η πρώτη (Μελίσα Λίο) επειδή είναι λευκή διακατέχεται από την αυταπάτη πως είναι από πάνω, κυρίαρχη και μοναδική. Όμως, εξόριστη κι αυτή. Χωρίς άντρα, χωρίς αληθινή ζωή. Η δεύτερη, η Ινδιάνα με το παιδί, κι αυτή και με προστασία από το κοινόβιο της δικής της φυλής. Εξόριστη κι αυτή. Χωρίς άντρα, χωρίς προοπτική. Και τέλος οι λαθρομετανάστες. Για το Αmerican dream. Έτσι τρία στρατόπεδα, εξωτερικά αντίπαλα και εχθρικά, συγκλίνουν διαρκώς και πορεύονται προς την ίδια στέγη, την ίδια συντριβή!

• Η μουντή, πειραγμένη, σκοτεινή φωτογραφία αποτυπώνει την πειραγμένη, την παράνομη ζωή τους. Το σελιλόιντ, το μεροκάματο του τρόμου. Εξαιρετικό. Χωρίς άλλο σχόλιο. Παρά μόνο το ουσιώδες, το πηγαινέλα. Λαθρομετανάστες όλοι. Η Ινδιάνα, λαθρομετανάστης της φυλής της. Η λευκή, της ανύπαρκτης, χαλασμένης οικογένειάς της. Έτσι οι αληθινοί λαθρομετανάστες σχολιάζουν την κατάσταση των δύο γυναικών που τους μεταφέρουν από την κόλαση του Τρίτου Κόσμου στον πάγο του Αmerican dream. Μ΄ ένα λόγο, αυτή η ταινία εκτός των άλλων δίνει ένα ηχηρό χαστούκι σε όσους σκηνοθέτες πιστεύουν πως η 7η Τέχνη είναι αποκλειστικής αρμοδιότητας μιας πλούσιας παραγωγής. Με μια φέτα πάγου, μια σακαράκα και δύο γυναίκες ένα από τα κολοσσιαία θέματα του σημερινού κόσμου. Είμαστε διαφορετικοί, αλλά επί της ουσίας στην ίδια βάρκα με μια αμυδρή, παγωμένη ελπίδα!

«Παγωμένο ποτάμι». Ομοιογένεια, πυκνότητα, ουσία Όλοι λαθρομετανάστες Μικρή στο μέγεθος, μεγάλη σε ουσία

ΒΑΘΜΟΙ=7 (δεν ξεχνάς)

Κηδεία το Όσκαρ

• «Αναχωρήσεις» (Οkuribito) του Γιοχίρο Τακίτα. Μια ατελείωτη σειρά κηδειών και τελετών στην Ιαπωνία αποσπά το Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης παραγωγής από δύο μεγάλες ταινίες, «Ανάμεσα σε τοίχους» και «Βαλς με τον Μπασίρ». Ου γαρ οίδασι τι ποιούσι. Κατά τα λοιπά, νεαρός και άνεργος μουσικός βγάζει τον επιούσιο σε κηδείες ως μακιγιέρ νεκρών. Επί 130 λεπτά παρακαλώ. Χαρακίρι στην υπομονή σου!

ΒΑΘΜΟΙ=4 (Γραφείο Τελετών)

«Watchmen»

• ΚΡΙΤΙΚΗ
  
• ΖΑΛΙΓΚΑΣ ΚΩΣΤΑΣ
• Ελεύθερος ΤύποςΠέμπτη, 12.03.09

WATCHMEN. HΠΑ, 2008. ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΖΑΚ ΣΝΑΪΝΤΕΡ. ΠΑΙΖΟΥΝ: ΤΖΕΦΡΙ ΝΤΙΝ ΜΟΡΓΚΑΝ, ΜΑΛΙΝ ΑΚΕΡΜΑΝ

• Μια ακόμη κινηματογραφική μεταφορά ενός κόμικ του Αλαν Μουρ που υπογράφει και το «V for Vendetta». Στα μέσα της δεκαετίας του ’80 ο πόλεμος των δύο υπερδυνάμεων της εποχής φαίνεται να πλησιάζει. Την ίδια στιγμή η αμερικανική κυβέρνηση έχει «αποσύρει» τους σούπερ ήρωες. Μόνο ο Ρόρσαχ παραμένει ενεργός, κινούμενος στο σκοτάδι. Οταν ο βετεράνος σούπερ ήρωας Εντουαρντ Μπλέικ (Ο Κωμικός) βρίσκεται δολοφονημένος, ο Ρόρσαχ «βλέπει» ολόκληρο σχέδιο εξόντωσης των σούπερ ηρώων και επανασυνδέει την ομάδα των Watchmen για να προστατέψουν την ανθρωπότητα. Η ταινία σπάει ταμεία αυτή τη στιγμή στις ΗΠΑ.

Δείτε το τρέιλερ της ταινίας

«Watchmen». Οι υπερήρωες στην εποχή της μελαγχολίας

• ΚΡΙΤΙΚΗ
  
• Κ. ΤΕΡΖΗ
  
• Η ΑΥΓΗ, 12/03/2009

«Watchmen». Αμερικανική παραγωγή, 2008, 165 λεπτά. Σκηνοθεσία: Ζακ Σνάιντερ

• Αν δεν σας λέει τίποτε το όνομα Αλαν Μουρ, αγαπητοί αναγνώστες, φοβάμαι πως βρισκόμαστε σε εντελώς διαφορετικούς δρόμους: Είναι ο κορυφαίος εν ζωή δημιουργός κόμικς, «γεννημένος στα 1953, Βρετανός και όχι Αμερικανός, και δεν θα βρείτε το όνομά του στους τίτλους της ταινίας, παρά το γεγονός ότι βασίζεται στο αριστούργημά του, γιατί διαφωνεί εντελώς εδώ και χρόνια με την κινηματογραφική εκμετάλλευση των έργων του.

• Οι νεότεροι μάλλον δεν γνωρίζουν ότι στα 1986-1987, όταν πρωτοκυκλοφόρησε, σε μια περιορισμένη σειρά 12 τευχών, από την DC Comics το “Watchmen”, ο πυρηνικός πόλεμος ήταν πολύ κοντά, ίσως πιο κοντά κι από την εποχή της κρίσης στην Κούβα. Ο Αλαν Μουρ έφτιαξε σε συνεργασία με τον Ντέιβ Γκίμπονς μια αλληγορία πάνω στην ηθική και το βάρος της στον μοναχικό άνθρωπο, τη δύναμη της εξουσίας να συνθλίβει και να εξευτελίζει: ο Αρμαγεδδών έρχεται, αλλά ο ελκυστικός μύθος του υπερήρωα ακυρώνεται από τον Αλαν Μουρ, που δίνει πρόσωπο και χρώμα στο φόβο και την ανασφάλεια μιας ολόκληρης γενιάς.

• Στον κόσμο που περιγράφει ο Μουρ, ο Ρίτσαρντ Νίξον είναι πρόεδρος της Αμερικής για πέμπτη θητεία, αφού εξόντωσε όσους θα αποκάλυπταν το Γουοτεργκέιτ, ο πόλεμος στο Βιετνάμ έληξε με νίκη των Αμερικανών, οι οποίοι στη συνέχεια προσάρτησαν τη χώρα στις Πολιτείες τους, Παραδόξως, ο Ζακ Σνάιντερ («δικός μας» και αυτός για τους «300») δεν κατέστρεψε το αριστούργημα του Μουρ. Του πρόσθεσε μπόλικη βία, χάθηκε στον δρόμο αρκετό από το χαρακτηριστικό «εγκεφαλικό» ύφος του κόμικς, αλλά δεν νομίζω ότι το πρόδωσε τελικά. Ο Φίλιπ Γκλας («Κογιανισκάτσι») χρησιμοποιείται σε μια έξοχη μουσική επένδυση, συν τους Μπομπ Ντίλαν, Μπίλι Χόλιντεϊ, Σάιμον και Γκαρφάνκελ, Λέοναρντ Κοέν, Τζίμι Χέντριξ.

Υπερήρωες και ερωτήματα. Η δυστοπία του κόμικς των Αλαν Μουρ και Ντέιβ Γκίμπονς μεταφέρεται στην οθόνη

• ΚΡΙΤΙΚΗ
• ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΟΥΡΑΣ
  
• Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 12/03/2009

Watchmen ***ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ. Σκηνοθεσία: Ζακ Σνάιντερ. Ερμηνεία: Μπίλι Κράνταπ, Τζάκι Ερλ Χέιλι, Τζέφρι Ντιν Μόργκαν, Μάθιου Γκουντ, Κάρλα Γκουτζίνο.

• Το 1964, ο Μπομπ Ντίλαν κυκλοφόρησε το άλμπουμ «Τhe Times They Are A-Changin». Το ομώνυμο τραγούδι έγινε διάσημο και θεωρήθηκε χαρακτηριστικό αποτύπωμα της ταραγμένης πολιτικά και κοινωνικά δεκαετίας του ’60. Με αυτό το τραγούδι ξεκινάει το «Watchmen», για να βυθιστεί στη συνέχεια στους εφιάλτες της Αμερικής του ’80, μ’ έναν παράδοξο και μη πολιτικά ορθό τρόπο. Το φιλμ του Ζακ Σνάιντερ («300») αρχίζει με μια αυθαιρεσία και κατόπιν παίρνει τη μορφή δίνης. Οι Αμερικανοί έχουν γυρίσει νικητές απ’ το Βιετνάμ και ο Νίξον παραμένει στη θέση του. Ο κόσμος όμως δεν άλλαξε προς το καλύτερο. Αντιθέτα, σαπίζει από την εγκληματικότητα που ξεπερνάει κάθε όριο και κατατρύχεται από τον φόβο της πυρηνικής καταστροφής που πλησιάζει.

• Η πλοκή της ταινίας διαδραματίζεται σε μια Νέα Υόρκη που άλλοτε θυμίζει φουτουριστικό σκηνικό κι άλλοτε μοιάζει να ’χει βγει από τη φαντασία ενός νουάρ μυθιστοριογράφου. Με όλα αυτά ως φόντο, ο Σνάιντερ αρχίζει να μας συστήνει τους χαρακτήρες του ομότιτλου βιβλίου κόμικς των Αλαν Μουρ («V for Vendetta») και Ντέιβ Γκίμπονς. Πρόκειται για υπερήρωες – κυβερνητικούς πράκτορες που έχουν βγάλει τις μάσκες και έχουν κρεμάσει τις στολές μετά από έναν νόμο του κράτους που τους αφαιρεί το προνόμιο του σωτήρα. Μόνον ένας απ’ αυτούς δεν υπάκουσε…

Χάος και αποδόμηση

• Λίγο πριν από το τέλος του κόσμου, οι παροπλισμένοι χάρτινοι υπερήρωες του «Watchmen» (θύματα του πολιτικώς ορθού;) ξαναμπαίνουν σε τροχιά γύρω από την Αμερική που βρίσκεται στο κέντρο μιας δίνης και γύρω από τον εαυτό τους. Στο πρώτο μέρος της ταινίας, που είναι και το πιο φιλόδοξο, ο Σνάιντερ ξεφυλλίζει το κόμικς των Μουρ και Γκίμπονς σαν να θέλει να αποδομήσει τους υπερήρωες για να τους ξαναστήσει στα πόδια τους.

• Το «Watchmen» είναι μια χαοτική ταινία σε ό, τι αφορά το περιεχόμενό της αλλά κι ένα επίτευγμα αισθητικής σε ό, τι αφορά το κομμάτι της φόρμας της, όπου τα δάνεια είναι δεκάδες (από το φιλμ νουάρ και το σπλάτερ μέχρι τον Κιούμπρικ και τον Κόπολα). Στο Βιετνάμ, η Αμερική σώθηκε (;) χάρη στον υπερήρωα Δρα Μανχάταν (μια φιγούρα της επιστημονικής φαντασίας που παραπέμπει στον νιτσεϊκό υπεράνθρωπο κι επεμβαίνει σωτήρια για τους Αμερικανούς στο Βιετνάμ σε μια σκηνή εμπνευσμένη από το «Αποκάλυψη τώρα»). Στην κορύφωση του Ψυχρού Πολέμου θα σωθεί (;) ο κόσμος. Ο Σνάιντερ προσγειώνεται ομαλά στον σαρκασμό του Μουρ (ο συγγραφέας του κόμικς) μετά μια ελλειπτική τροχιά πάνω από μια αμερικανική δυστοπία.

• Το κινηματογραφικό «Watchmen» μοιάζει με τον εφιάλτη ενός Φόρεστ Γκαμπ που διαβάζει το ημερολόγιο του σκληρού Ρόρσαχ, του μοναδικού υπερήρωα από την παρέα των Watchmen που δεν παρέδωσε τα όπλα. Η ιστορία, σύμφωνα με το ημερολόγιο, αρχίζει τη βραδιά της 12ης Οκτωβρίου του 1985, όταν δολοφονήθηκε ο Κωμικός της παρέας…

Αναζήτηση της ευτυχίας και αγώνας για επιβίωση

• ΚΡΙΤΙΚΗ
• ΝΙΝΟΣ ΦΕΝΕΚ ΜΙΚΕΛΙΔΗΣ

• Εξι οι νέες ταινίες της κινηματογραφικής αυτής βδομάδας μ' επικεφαλής την ιαπωνική «Αναχωρήσεις» του Γιοτζίρο Τακίτα (Οσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας) και την ανεξάρτητη αμερικανική «Παγωμένο ποτάμι» της Κόρτνεϊ Χαντ, ενώ ακολουθούν η ελληνική «Τη νύχτα που ο Φερνάντο Πεσόα συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη» του Στέλιου Χαραλαμπόπουλου και η αμερικανική «Δύο έρωτες» του Τζέιμς Γκρέι. Στο πρόγραμμα και η περιπέτεια «Watchmen» του Ζακ Σνάιντερ και η κωμωδία «Κοίτα τι έγινε» του Μπάρι Λέβινσον. Ακόμη, εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το 4ο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Επιστημονικής Φαντασίας που αρχίζει στον κινηματογράφο «Μικρόκοσμος».

---

Αναχωρήσεις

«Αναχωρήσεις» του Γιοτζίρο Τακίτα

Okuribito/Departures. Ιαπωνία, 2008. Σκηνοθεσία: Γιοτζίρο Τακίτα. Σενάριο: Κούντο Κογιάμα. Ηθοποιοί: Μασαχίρο Μοτόκι, Τσουτόμου Γιαμαζάκι, Ριόκο Χιροσούε. 130'

*** ½ - Η αναζήτηση της ευτυχίας μέσα από μια με λεπτότητα, χιούμορ και λυρική διάθεση, απομυθοποίηση του θανάτου, ταινία - Οσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας.

• Η τελετουργία της προετοιμασίας της τοποθέτησης του νεκρού στο φέρετρο είναι στο επίκεντρο της βραβευμένης με το ξενόγλωσσο Οσκαρ ιαπωνικής ταινίας «Αναχωρήσεις». Ο Ντάιγκο (εκπληκτική ερμηνεία από έναν ιδιαίτερα συγκρατημένο Μασαχίρο Μοτόκι), ο νεαρός πρωταγωνιστής της ταινίας, είναι ένας τσελίστας που, όταν η ορχήστρα του στο Τόκιο διαλύεται, αποφασίζει να επιστρέψει μαζί με τη γυναίκα του, Μίκα, στη γενέτειρά του. Ψάχνοντας για δουλειά, απαντά σε αγγελία που ζητά πρόσωπο «για αναχωρήσεις». Πιστεύοντας πως πρόκειται για ταξιδιωτικό γραφείο, ο Ντάιγκο ανακαλύπτει προς έκπληξή του πως πρόκειται για λάθος, μια και αναφέρεται σε «εκλιπόντες», και συγκεκριμένα στο επάγγελμα του «νοκάνσι», ειδικού που πλένει και ντύνει το σώμα του νεκρού πριν την τοποθέτησή του στο φέρετρο.

• Η ταινία, την οποία ο σκηνοθέτης χρειάστηκε χρόνια να ετοιμάσει επειδή θεωρήθηκε αντιεμπορική, αρχίζει με τον Ντάιγκο ήδη έμπειρο «νοκάνσι», να ετοιμάζει το πτώμα ενός νεαρού κοριτσιού για ν' ανακαλύψει πως τελικά πρόκειται για τραβεστί - σκηνή που ο Τακίτα, γνωστός στη χώρα του ως σκηνοθέτης μαύρων κωμωδιών, αναπτύσσει με χιούμορ. Στη συνέχεια, μέσα από σκηνές δοσμένες σε φλαςμπακ, παρακολουθούμε την πορεία του ήρωα μέχρι ν' αποκτήσει την τέχνη του «νοκάνσι». Εκείνο που κυριαρχεί στην ταινία είναι η ανακάλυψη από τον Ντάιγκο μιας αληθινής ευτυχίας, τόσο μέσα από την τελετουργία που απαιτεί η δουλειά του όσο και με την επαφή του με τα πρόσωπα των συγγενών των νεκρών. Κάτι που αρχικά η γυναίκα του, αλλά και όσοι τον γνωρίζουν, για διάφορους λόγους (μαζί και του φόβου του θανάτου) αδυνατούν να αναγνωρίσουν.

• Την ανακάλυψη αυτή ο Τακίτα παρουσιάζει σταδιακά, μέσα από σκηνές δοσμένες με λεπτότητα, διανθισμένες συχνά με χιούμορ, αλλά και μια λυρική διάθεση (η αγάπη του Ντάιγκο για τη μουσική διαπερνά όλη την ταινία), με τον Ντάιγκο, μέσα από την αποδοχή της απώλειας από τους «πελάτες» του, να αποδέχεται τη δική του απώλεια, ιδιαίτερα ενός πατέρα που τον είχε εγκαταλείψει σε πολύ μικρή ηλικία - η σκηνή όπου ετοιμάζει το πτώμα του νεκρού πατέρα είναι από τις πιο συγκινητικές της ταινίας. Συνολικά, μια ταινία, ταυτόχρονα μελέτη χαρακτήρα, σκηνοθετημένη με ξεχωριστή γνώση, που απομυθοποιεί με λεπτότητα, χιούμορ αλλά και ατόφια συγκίνηση, χωρίς όμως μελοδραματισμούς, το ιαπωνικό επάγγελμα του «νοκάνσι», κάπως συγγενικό μ' εκείνο ενός ταριχευτή.

---

Παγωμένο ποτάμι

«Παγωμένο ποτάμι» της Κόρτνεϊ Χαντ

Frozen River. ΗΠΑ, 2008. Σκηνοθεσία-σενάριο: Κόρτνεϊ Χαντ. Ηθοποιοί: Μελίσα Λίο, Μίστι Απαμ, Τσάρλι ΜακΝτέρμοτ, Τζέιμς Ράιλι. 97'

*** ½ - Δυο πολύ γενναίες γυναίκες, διαφορετικής φυλής, συνεργάζονται για να ξεπεράσουν την οικονομική κρίση, σε μια, δοσμένη με δύναμη και σκληρό ρεαλισμό, βραβευμένη στο Σάντανς ταινία γύρω από την ανεργία, τη μετανάστευση και το ρατσισμό. Εξοχη στο ρόλο η Μελίσα Λίο.

• Η ανεργία και η παράνομη μετανάστευση είναι στο επίκεντρο της όμορφης αυτής, συγκινητικής, ταυτόχρονα σκληρής, υποψήφιας για διάφορα Οσκαρ, πρώτης ταινίας της 44χρονης Κόρτνεϊ Χαντ. Στην πολιτεία της Νέας Υόρκης, κοντά σ' έναν καταυλισμό Ινδιάνων, σε μια παγωμένη περιοχή, όχι μακριά από τον Καναδά και τον ποταμό Σεντ Λόρενς, ζει η Ρέι Εντι (έξοχη στο ρόλο η υποψήφια για Οσκαρ Μελίσα Λίο), μια βασανισμένη γυναίκα, μητέρα δύο ανήλικων παιδιών, εγκαταλειμμένη από ένα σύζυγο που, πριν τους εγκαταλείψει, έπαιξε όλα τα λεφτά τους στον τζόγο.

• Τα λίγα χρήματα που κερδίζει στην υποαπασχόλησή της σε φτηνομάγαζο της περιοχής, δεν της φτάνουν ούτε για χριστουγεννιάτικο δώρο στα παιδιά της ούτε για να ξοφλήσει το νέο τροχόσπιτο όπου σχεδιάζει να μετακομίσει με τα παιδιά της. Για να εμποδίσει τον μεγαλύτερο, 15χρονο γιο της να εγκαταλείψει το σχολείο για να εργαστεί αλλά και για να μπορέσει να πληρώσει τις δόσεις του τροχόσπιτου, η Ρέι, γυναίκα τολμηρή και αποφασιστική, δέχεται, στην αρχή απρόθυμα, την πρόταση μιας άλλης μοναχικής μητέρας, της Ινδιάνας Λάιλα (μια πολύ καλή Μίστι Απαμ), να τη βοηθήσει στην παράνομη δουλειά της: τη μεταφορά με το αυτοκίνητό της λαθρομεταναστών από τον Καναδά στις ΗΠΑ. Δουλειά που της εξασφαλίζει αρκετά χρήματα αν και πολύ επικίνδυνη, όταν, μάλιστα, για να γλιτώσουν από την αστυνομία, συχνά αναγκάζεται να οδηγήσει το αυτοκίνητο πάνω από τον παγωμένο ποταμό Σεντ Λόρενς.

• Χωρίς μελοδραματισμούς κι εύκολες λύσεις, με ξεχωριστή δύναμη κι ένα συχνά σκληρό ρεαλισμό, η Κόρντεϊ Χαντ αφηγείται το δράμα της ηρωίδας της, αποκαλύπτοντάς μας με τον καλύτερο τρόπο την πραγματική οικονομική κατάσταση στη σύγχρονη Αμερική. Την Αμερική μιάς δήθεν ευημερίας, όπου κυριαρχούν η ανεργία, η φτώχεια σημαντικού τμήματος του πληθυσμού κι ένας υπόγειος ρατσισμός (όπως τα διπλά μέτρα που έχει η αστυνομία για τους λευκούς και τους Ινδιάνους), καταγράφοντας ταυτόχρονα τη σχέση φιλίας και αλληλεγγύης που αναπτύσσεται ανάμεσα στις δυο γενναίες αυτές γυναίκες. Ταινία που δίκαια κέρδισε το Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ του Σάντανς.

---

Τη νύχτα που ο Φερνάντο Πεσόα συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη

«Τη νύχτα που ο Φερνάντο Πεσόα συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη» του Στέλιου Χαραλαμπόπουλου

Ελλάδα, 2008. Σκηνοθεσία-σενάριο: Στέλιος Χαραλαμπόπουλος. Φωτογραφία: Δημήτρης Κορδελάς. Μουσική: Νίκος Κυπουργός. Ηθοποιοί: Μάκης Αρβανιτάκης, Δημήτρης Οικονομίδης, Οθων Μεταξάς, Αιμίλιος Τσούβαλης. 90'

*** Εξυπνος συνδυασμός στοιχείων φιξιόν με ντοκιμαντέρ, σε μια ταινία γύρω από τη φανταστική συνάντηση δυο μεγάλων ποιητών στη διάρκεια ενός ταξιδιού (Κρατικό Βραβείο Ντοκιμαντέρ και Βραβείο Πανελλήνιας Ενωσης Κριτικών Κινηματογράφου).

• Ανάμεσα στη φιξιόν και το ντοκιμαντέρ κινείται η ταινία αυτή του Στέλιου Χαραλαμπόπουλου. Ξεκινώντας από μια ντοκιμαντερίστικη έρευνα γύρω από δύο μεγάλους ποιητές του 20ού αιώνα, τον Πορτογάλο Φερνάντο Πεσόα και τον Ελληνα Κωνσταντίνο Καβάφη, ο Χαραλαμπόπουλος έφτιαξε μια φανταστική συνάντηση των δύο στο υπερωκεάνιο Saturnia, στη διάρκεια ενός φανταστικού ταξιδιού που ξεκινάει από την Πάτρα με τελικό προορισμό την Αμερική.

• Ο σκηνοθέτης, σαν σύγχρονος Σέρλοκ Χολμς, χρησιμοποιεί διάφορα στοιχεία από μια εξονυχιστική έρευνα γύρω από τη ζωή τόσο του Καβάφη όσο και του Πεσόα, συνδυάζοντας επίκαιρα της εποχής με σύγχρονες σκηνές, πολλές γυρισμένες τόσο στη Λισαβόνα όσο και στην Αλεξάνδρεια, για να στήσει τη φανταστική αυτή συνάντηση ανάμεσα στους δύο ποιητές. Είδος παιχνιδιού στο οποίο προστίθεται κι ένα άλλο φανταστικό πρόσωπο, ο Βασίλης Καπόπουλος, που ο σκηνοθέτης τον ανακαλύπτει σταδιακά με μια παρόμοια «αστυνομική» μέθοδο.

• Ολα στημένα σε μια πειστική ατμόσφαιρα, που σε κάνουν να πιστεύεις πως πρόκειται για μια αληθινή συνάντηση των δύο ποιητών. Στο κλίμα αυτό εντάσσονται και οι ήρωές του, που τους ερμηνεύουν πειστικά οι Μάκης Αρβανιτάκης (Καβάφης), Δημήτρης Οικονομίδης (Πεσόα), Οθων Μεταξάς (Καπόπουλος) και Αιμίλιος Τσούβαλης (Καπόπουλος σε νεαρή ηλικία). Η υποβλητική συχνά μουσική του Νίκου Κυπουργού και η ωραία, καβαφικής ομορφιάς, φωτογραφία του Δημήτρη Κορδελά συμβάλλουν στη δημιουργία μιας όμορφης, αν και περιορισμένης στο έξυπνο αυτό παιχνίδι ταινίας, πολύ πιο κοντά στη φιξιόν παρά στο ντοκιμαντέρ. Το ερώτημά μου πάντως παραμένει: σε μια περίοδο που η ελληνική κοινωνία κατατρύχεται από πλείστα κοινωνικά και πολιτικά θέματα (από την εξαφάνιση του Αλεξ, τη δολοφονία του 15χρονου νέου, την αστυνομική βία, την υπόθεση της Κούνεβα, για ν' αναφέρω μόνο μερικά από τα πιο πρόσφατα), μήπως το ντοκιμαντέρ χρειάζεται ν' αλλάξει κατεύθυνση;

---

Δύο έρωτες

«Δύο έρωτες» του Τζέιμς Γκρέι

(Two Lovers). ΗΠΑ, 2008. Σκηνοθεσία: Τζέιμς Γκρέι. Σενάριο: Γκρέι και Ρίτσαρντ Μενέλο. Ηθοποιοί: Γιοακίν Φίνιξ, Γκουίνεθ Πάλτροου, Βινέσα Σο, Ιζαμπέλα Ροσελίνι, Ηλίας Κοτέας. 108'

*** Ενα ασυνήθιστο ερωτικό τρίγωνο, σε μια ταινία που αποφεύγει τα κλισέ, εστιάζοντας το ενδιαφέρον της στις σχέσεις ανάμεσα στα διάφορα πρόσωπα.

• Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η ανεξάρτητη αυτή αμερικανική ταινία του 39χρονου Τζέιμς Γκρέι, γνωστού μας μέχρι τώρα για γκανγκστερικές περιπέτειες («Η νύχτα μάς ανήκει», «Η μικρή Οδησσός»). Μια κάπως παλιομοδίτικη στην ιστορία της ταινία, γύρω από την αναζήτηση του αληθινού έρωτα από έναν συνεσταλμένο, με τάσεις αυτοκτονίας νέο (Φίνιξ), που, ενώ οι δικοί του τον προορίζουν να παντρευτεί μια γειτόνισσά του, κόρη στεγνοκαθαριστή, αρχίζει να στρέφει το ενδιαφέρον του σε μιαν άλλη γυναίκα (Πάλτροου), ερωτευμένη με έναν παντρεμένο.

• Ο Γκρέι αποφεύγει τα διάφορα κλισέ των ρομαντικών κωμωδιών για να φτιάξει μια αρκετά πρωτότυπη, με ξεχωριστή φαντασία, ταινία, εστιάζοντας το ενδιαφέρον του στην καταγραφή των διάφορων χαρακτήρων, από το ερωτικό «τρίγωνο» μέχρι τα συγγενικά πρόσωπα που εμπλέκονται στην ιστορία τους, καταφέρνοντας να αποσπάσει εξαιρετικές ερμηνείες απ' όλους τους ηθοποιούς του.

---

Watchmen

ΗΠΑ, 2009. Σκηνοθεσία: Ζακ Σνάιντερ. Σενάριο: Ντέιβιντ Χέιτερ και Αλεξ Τσε. Ηθοποιοί: Μπίλι Κράνταπ, Μάθιου Γκουντ, Κάρλα Γκουτζίνο, Μάλιν Ακερμαν, Τζακ Ερλ Χέιλι, Πάτρικ Γουίλσον. 163'

** Μεταφορά στην οθόνη του γνωστού εμβληματικού γραφικού μυθιστορήματος, σε μια αρκετά καλογυρισμένη, αν και κάπως αργή σε ρυθμό, περιπέτεια.

• Το εμβληματικό, γραφικό μυθιστόρημα των Αλαν Μουρ και Ντέιβ Γκίμπονς πρόσθετε, το 1986 όταν πρωτοεμφανίστηκε, κάτι πιο ενήλικο και σκοτεινό στα κόμικς. Στοιχείο που μάλλον τράβηξε τον σκηνοθέτη Ζακ Σνάιντερ («300») να το μεταφέρει στην οθόνη. Τοποθετημένο στη Νέα Υόρκη του 1985, σε έναν εναλλακτικό κόσμο, με την Αμερική στα πρόθυρα της παράνοιας, με τον Νίξον για τρίτη φορά πρόεδρο, ύστερα από νίκη στο Βιετνάμ, να ετοιμάζεται για έναν πυρηνικό πόλεμο με τη Σοβιετική Ενωση, και τους υπερ-ήρωες περιορισμένους στη Γη, χωρίς να μπορούν να σώσουν τον κόσμο. Ωσπου ο φόνος ενός από αυτούς τους πείθει πως πίσω του κρύβεται μια πλεκτάνη για τον αφανισμό όλων των σούπερ ηρώων και την καταστροφή της ανθρωπότητας.

• Υστερα από μια εξαιρετική, εμπνευσμένη εισαγωγή, με το πέρασμα των δεκαετιών από το '40 μέχρι το '80 να παρουσιάζεται μέσα από φωτογραφίες και σκηνές-παραλλαγές της πραγματικότητας, με υπόκρουση το τραγούδι του Μπομπ Ντίλαν «The times they are a-changin», ο Σνάιντερ ακολουθεί περισσότερο απ' όσο χρειάζεται πιστά το βιβλίο, περιπλέκοντας την ιστορία. Τόσο με διάφορες επιμέρους λεπτομέρειες, με φλας μπακ γύρω από το παρελθόν των όχι ιδιαίτερα συμπαθητικών υπερ-ηρώων (ένας από αυτούς σκοτώνει παιδιά και έγκυες γυναίκες στο Βιετνάμ, ενώ οι υπόλοιποι δεν πάνε πίσω), όσο και με σκηνές ωμότητας, αδικαιολόγητου σεξ και την ανάπτυξη ενός ρομάντζου ανάμεσα στον τεράστιο, γυμνό, δρα Μανχάταν και μια υπερ-ηρωίδα, καθυστερώντας έτσι το ρυθμό, σε μια ταινία διάρκειας 162 λεπτών, που σίγουρα μπορούσε να είναι πιο σύντομη. *

---

Οι άλλες ταινίες

ΚΟΙΤΑ ΤΙ ΕΓΙΝΕ (What just happened). ΗΠΑ, 2008. Σκηνοθεσία: Μπάρι Λέβινσον. Σενάριο: Αρτ Λίνσον, από μυθιστόρημά του. Ηθοποιοί: Ρόμπερτ Ντε Νίρο, Κάθριν Κίνερ, Σον Πεν, Τζον Τορτούρο, Ρόμπιν Ράιτ Πεν, Στάνλεϊ Τούτσι, Μπρους Γουίλις. 107'

* ½ - Κωμωδία γύρω από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ένας παραγωγός του Χόλιγουντ (Ντε Νίρο) τόσο με το πρόσφατο διαζύγιό του όσο και με τους συνεργάτες του, στο γύρισμα της νέας του ταινίας που πρέπει να είναι έτοιμη για το Φεστιβάλ των Κανών. Δυστυχώς ο χαρακτήρας του παραγωγού παραμένει επιφανειακός, με τα περισσότερα επεισόδια να μην ξεπερνούν τα συνηθισμένα κλισέ.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 12/03/2009

Παίζονται ακόμα...

«Watchmen», του Ζακ Σνάιντερ.

• Ο,τι και όποια δικαιολογία και να μου προβάλλουν, δεν υπάρχει καμία περίπτωση να εκτιμήσω το «καλλιτεχνικό» αυτό έργο! Επειδή πρόκειται για κόμικ, δε σημαίνει πως πρέπει να είναι και ανόητο! Και πολύ περισσότερο, κρυπτοφασιστικό! Εντάξει η γραφή, έστω και με τη βοήθεια των κομπιούτερ, είναι αρκετά εντυπωσιακή! Από τεχνικό ενδιαφέρον μπορεί να απασχοληθώ για κάποιο διάστημα, παρακολουθώντας τις τεχνικές «επιτεύξεις», οι οποίες, τελικά, δεν είναι και τίποτα ιδιαίτερο. Η ταινία, όμως, διαρκεί 162 ολόκληρα λεπτά. Και, πιστέψτε με, μετά την πρώτη ώρα, για να καλμάρεις τα νεύρα σου, αρχίζεις να κόβεις βόλτες στους διαδρόμους. Κάποιοι γερασμένοι και συνταξιούχοι υπερήρωες, οι οποίοι διαθέτουν «υπερφυσικές» δυνάμεις, αποφασίζουν να (ξανα)αναλάβουν δράση για να σώσουν τη γη που κινδυνεύει από τα ατομικά όπλα των Σοβιετικών και την εγκληματικότητα των μεγάλων δυτικών πόλεων! Παρότι υπερήρωες, δεν μπορούν να αποφύγουν τα προσωπικά! Ετσι τη μια πλακώνονται μεταξύ τους και την άλλη σώζουν την ανθρωπότητα! Καλημέρα και έφεξε!

Παίζουν: Τζέφρι Ντιν Μόργκαν, Μάλιν Ακερμαν, Μάθιου Γκουντ, Κάρλα Γκουτζίνο κ.ά.

«Κοίτα τι Εγινε», του Μπάρι Λέβινσον.

• Οσο και να κοιτάξεις, δε θα δεις τίποτα, γιατί δεν έγινε τίποτα! Ο Σον Πεν και ο Μπρους Γουίλις, που παίζουν τους εαυτούς τους, συμμετέχοντας σε μια ψιλοαρπαχτή, στην οποία το κεντρικό πρόσωπο είναι ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο, προσπαθούν, δήθεν, να μας διασκεδάσουν με τις αγωνίες και τις καθημερινότητες των χολιγουντιανών! Αν δε σεβόμουν τα ονόματα των πρωταγωνιστών, θα μίλαγα ανοιχτά για απάτη! Μια απάτη που αποσκοπεί στο εισιτήριο (τόσα ονόματα μαζεμένα είναι ιδανικός ντελάλης για το ταμείο). Στην πράξη, βέβαια, δε γίνεται τίποτα! Ενας παραγωγός ταινιών, ενώ αγωνίζεται να πείσει τα στούντιο για τις ταινίες που παράγει και να «καλμάρει» τους σκηνοθέτες του για τις αλλαγές που απαιτεί στη δομή των ταινιών, έχει και τα προσωπικά του να τον απασχολούν (διατροφές με παλιές γυναίκες, έρωτες με τις καινούριες). Και, λοιπόν! «Και εμείς ερωτευτήκαμε, αλλά δεν ...τρελαθήκαμε» κιόλας, ούτε μας έκαναν και ταινία!

Παίζουν (ακόμα): Κάθριν Κίνερ, Κρίστεν Στιούαρτ, Στάνλεϊ Τούτσι, Τζον Τορτούρο, Μάικλ Γουίνκοτ.

«Δύο Ερωτες», του Τζέιμς Γκρέι.

• Ενα παιδοβούβαλο, ο καλός ηθοποιός Χοακίν Φίνιξ, άτομο, χωρίς ιδιαίτερο λόγο, ψυχικά ταραγμένο, μετά από «πονηρό» προξενιό των γονιών του, γνωρίζει μια απρόσωπη νοστιμούλα (Βανέσα Σο) και όλα δείχνουν ότι η γνωριμία θα έχει «ευτυχή κατάληξη». Ξαφνικά, όμως, μπαίνει στη ζωή του μια ξανθιά, όνομα και πράμα, η οποία είναι σπιτωμένη από παντρεμένο (Ελίας Κοτέας) και τους χαλάει τα σχέδια. Στο τέλος, βέβαια, όπως γίνεται σε όλες τις ανόητες ταινίες, τα πράγματα θα επανέλθουν στους κανονικούς ρυθμούς. Η καλή κοπέλα θα κερδίσει τον καλό νέο και η ξανθιά θα πάρει τον συμπατριώτη μας Ελίας Κοτέας, ο οποίος χώρισε, επιτέλους, τη γυναίκα του! Ελεος, κύριοι!

Παίζουν (ακόμα): Γκουίνεθ Πάλτροου. Ιζαμπέλα Ροσελίνι. [ΝΙΚΟΣ ΑΝΤΩΝΑΚΟΣ, ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Πέμπτη 12 Μάρτη 2009]