Παρά τα αρχικά προβλήματα και τις αντιρρήσεις από τους Γερμανούς η «Επιχείρηση Βαλκυρία» ανανέωσε τη σχέση του 46χρονου σταρ με τους θεατές σε ηρωικό φόντο
Η «Επιχείρηση Βαλκυρία» ήταν εξαρχής ένα ρίσκο. Ενα ρίσκο που, όπως φαίνεται πλέον, καθώς η ταινία ετοιμάζεται να κάνει την πρεμιέρα της στην Ελλάδα στις 19 Φεβρουαρίου, με τον αρνητικό θόρυβο των ημερών των γυρισμάτων της να αποτελεί παρελθόν, κερδίστηκε. Ο Τομ Κρουζ δεν παίζει πια την καριέρα του κορώνα - γράμματα, καθώς η διαταραγμένη τα τελευταία χρόνια σχέση του με τους θεατές φαίνεται να εξομαλύνεται, ενώ το νεοσύστατο στούντιο της United Artists, την ευθύνη του οποίου έχει χωρίς πλέον τη μακρόχρονη συνεργάτιδά του Πόλα Βάγκνερ, διαθέτει την επιτυχημένη παραγωγή που χρειαζόταν.
«Στη γωνία»
Στο ξεκίνημα, όλα φαίνονταν να πηγαίνουν στραβά. Στα τέλη Ιουνίου 2007, υπάλληλος του γερμανικού υπουργείου Αμυνας δήλωνε ότι δεν θα δοθεί άδεια στους συντελεστές της ταινίας για γυρίσματα σε ιστορικούς χώρους, εξαιτίας της πίστης του Αμερικανού σταρ στη σαϊεντολογία. «Οι ομοσπονδιακές στρατιωτικές δυνάμεις ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για ένα σοβαρό και αυθεντικό πορτρέτο των γεγονότων της 20ής Ιουλίου 1944, όπως και για το άτομο του Στάουφενμπεργκ».
Τι είχε συμβεί; Τόσο πολύ ενοχλούσαν οι θρησκευτικές πεποιθήσεις του Τομ Κρουζ μια προοδευτική κυβέρνηση, όπως αυτή της Γερμανίας; Ανήσυχοι οι Γερμανοί για την εξαγώγιμη εικόνα της χώρας τους διά μέσου μιας μεγάλης αμερικανικής παραγωγής που καταπιανόταν με την πραγματική ιστορία του συνταγματάρχη των ναζί Κλάους φον Στάουφενμπεργκ, ο οποίος προσπάθησε, αλλά απέτυχε να δολοφονήσει τον Αδόλφο Χίτλερ, αρνούνταν να καλωσορίσουν τα γυρίσματα της «Επιχείρησης Βαλκυρία» στο Βερολίνο.
«Πέρα από τον φανερό του θαυμασμό για τον άντρα που ενσαρκώνει, τα προσωπικά πιστεύω του κυρίου Κρουζ δεν έχουν κανέναν αντίκτυπο στην πλοκή, στα θέματα ή στο περιεχόμενο της ταινίας», απαντούσε η τότε συνεργάτις του σταρ Πόλα Βάγκνερ, προσπαθώντας να εξομαλύνει την κατάσταση, ενώ τα διεθνή πρακτορεία μετέδιδαν την ντροπιαστική διαμάχη. Ο εθνικός ήρωας της Γερμανίας είχε επανέλθει στις σελίδες των εφημερίδων.
Η εκκλησία της σαϊεντολογίας αποτελούσε ένα σκάνδαλο, μια θρησκεία απατεώνων που το γερμανικό κράτος απεχθανόταν, αλλά που, τελικά, θα παρέβλεπε, σε μια... στροφή της πολιτικής του κατά 360 μοίρες, εγκρίνοντας τα γυρίσματα σκηνών ακόμα και στο ιστορικό Μπέντλερμπλοκ. Στο μέρος όπου ο Στάουφενμπεργκ και οι συνεργάτες του εκτελέστηκαν (το υπουργείο Αμύνης είχε αρχικά αρνηθεί να δώσει άδεια για γυρίσματα στον χώρο, προκειμένου «να μη βεβηλωθεί η αξιοπρέπειά του», μια απόφαση που πήρε πίσω αφ ότου ανακάλυψε ότι το σενάριο της ταινίας «έριχνε φως στις βάσεις της γερμανικής δημοκρατίας»).
Ετσι, παρά τον ξεσηκωμό κατά της σαϊεντολογίας, ο Κρουζ και οι συνεργάτες του νίκησαν. Τώρα, οι φωνές των επικριτών του, όπως εκείνη του μεγαλύτερου γιου του Στάουφενμπεργκ, Μπέρτολντ, που προέτρεψε τον ηθοποιό «να πάρει τα χέρια του από τον πατέρα του», φαντάζουν ημίτρελες. Η παραγωγή όχι μόνο χρηματοδοτήθηκε με 6,5 εκατομμύρια δολάρια από το γερμανικό κέντρο κινηματογράφου, αλλά και απέσπασε καλές κριτικές στη Γερμανία, τις καλύτερες ίσως από οποιαδήποτε άλλη χώρα. Οπως έγραψε και ο Φλόριαν Χένκελ φον Ντόνερσμαρκ, σκηνοθέτης του σούπερ επιτυχημένου δράματος «Οι ζωές των άλλων», σε γερμανική εφημερίδα «η ακτινοβολία του Κρουζ ως σούπερ σταρ θα κάνει πολλά περισσότερα για να βελτιώσει τη διεθνή εικόνα της Γερμανίας απ ό,τι θα μπορούσαν να κάνουν ποτέ 10 Μουντιάλ!» Στο κάτ κάτω, η «Επιχείρηση Βαλκυρία», όπως αποδείχτηκε, δεν είναι τίποτα παραπάνω από ένα κλασικό, ιστορικό θρίλερ, που θυμίζει παλιό Χόλιγουντ. Και ο πρωταγωνιστής της μοιάζει όντως καταπληκτικά με τον μακαρίτη συνταγματάρχη που υποδύεται!
Οταν η βουή καταλάγιασε, η MGM έριξε πολλά χρήματα στη διαφήμιση (πάνω στην αρνητική εικόνα της ταινίας έπρεπε να γίνει όλος ο τζόγος). Ο τραυματισμός 11 κομπάρσων στα πλατό, τα ειρωνικά σχόλια που κυκλοφόρησαν στα blogs για το προστατευτικό κάλυμμα του ματιού του Τομ Κρουζ, καθώς και για το γεγονός ότι οι βασικοί πρωταγωνιστές μιλούσαν με την αυθεντική τους προφορά, δεν μετράνε πια. Η μετάθεση της ημερομηνίας εξόδου της ταινίας από τον Οκτώβριο του 2008 την ημέρα των Χριστουγέννων της ίδιας χρονιάς αποδείχτηκε σοφή. Γιατί το κόστος των 75 εκατομμυρίων δολαρίων υπερκαλύφθηκε, καθώς η «Βαλκυρία» μάζεψε πάνω από 20 εκατομμύρια δολάρια στο ντεμπούτο της (σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό τετραήμερο), για να φτάσει να μετρά σήμερα πάνω από 120 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως. Απόδειξη ότι τα ιστορικά γεγονότα που θέλουν τον Χίτλερ να κατατροπώνεται από τις τολμηρές πράξεις μερικών γενναίων (τα περί αμφισβήτησης των κινήτρων των δολοπλόκων κατά του Φύρερ, ξεχάστε τα, φυσικά, καθώς εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα εκατό τις εκατό πατριωτικό φιλμ) πουλάνε ακόμα. Οπως πουλάει και ο 46χρονος σταρ, που ανανεώνει τη σύμβασή του με τον χρόνο σε ηρωικό φόντο, κρατώντας την πρόσφατη υποψηφιότητά του στις Χρυσές Σφαίρες για τον σατιρικό του ρόλο στην «Τροπική καταιγίδα», ως εχέγγυο για διαφορετικού τύπου εμφανίσεις.
Λέγεται πως ένας από τους λόγους που έσπρωξαν τον Τομ Κρουζ να κάνει την «Επιχείρηση Βαλκυρία» ήταν η ομοιότητά του με τον Κλάους φον Στάουφενμπεργκ, τον εθνικό ήρωα της Γερμανίας που προσπάθησε να δολοφονήσει τον Χίτλερ, έπειτα από ένα ατύχημα που του στοίχισε το ένα του μάτι και το ένα του χέρι. Το ιστορικό θρίλερ του Μπράιαν Σίνγκερ πραγματεύεται την προσπάθεια του συνταγματάρχη των ναζί και των συνεργατών του να ξεφορτωθούν τον Αδόλφο.
- ΑΝΤΑ ΔΑΛΙΑΚΑ, ΕΘΝΟΣ, 14/02/2009
