Δέσμιος στον ίλιγγο του απόλυτου έρωτα

• Ταινίες της εβδομάδας
  

• Η κλασική ταινία του Αλφρεντ Χίτσκοκ «Vertigo» σε επεξεργασμένες κόπιες κερδίζει τις εντυπώσεις

Oι περισσότερες έγχρωμες ταινίες του Αλφρεντ Χίτσκοκ βλέπονται ακόμη και σήμερα με την ίδια ευχαρίστηση από όσους τις αγάπησαν όταν τις πρωτοείδαν. Λες και δεν τις έχει αγγίξει καθόλου και πουθενά ο χρόνος. Αρυτίδιαστες, ακούραστες, γεμάτες πνοή και ίντριγκα σε κάνουν να απολαμβάνεις τη θέασή τους ξανά και ξανά. Ενώ ξέρεις τα τρικ που θα βγουν από το μαγικό καπέλο του σκηνοθέτη, έχεις την αίσθηση ότι τις βλέπεις για πρώτη φορά. Και πάντα- μα πάντασκλαβώνεσαι από τη γεωμετρική ακρίβεια στην κατασκευή τους, θαυμάζεις τη σχολαστική προσοχή στις λεπτομέρειές τους. Νιώθεις το μεράκι του δημιουργού. Αντιλαμβάνεσαι πόσο το απολάμβανε ενώ τις έφτιαχνε. Σε αυτές τις ταινίες ανήκει ο «Δεσμώτης του ιλίγγου» («Vertigo», ΗΠΑ, 1957), ένα από τα πιο ασυνήθιστα ψυχολογικά θρίλερ και ένα από τα πιο γοητευτικά παζλ όλων των εποχών, μια ταινία που επρόκειτο να επηρεάσει δεκάδες σκηνοθέτες στην πάροδο του χρόνου χωρίς ποτέ να χάσει τη μαγική αξία της.

Ενας πρώην αστυνομικός (Τζέιμς Στιούαρτ) αναλαμβάνει την παρακολούθηση της «προβληματικής» συζύγου ενός φίλου του, την οποία όμως σιγά σιγά ερωτεύεται. Παρά την πρσήλωσή του στη γυναίκα, εκείνη αυτοκτονεί οπότε ο ντετέκτιβ χάνει τον κόσμο κάτω από τα πόδια του. Ως τη στιγμή που τυχαία (;) βλέπει μια άλλη γυναίκα στον δρόμο, εκπληκτικής ομοιότητας με την απόλυτη αγάπη του...

Ο Αλφρεντ Χίτσκοκ συνεργάστηκε με τους Αλεκ Κόπελ και Σαμ Τέιλορ για τη σεναριακή διασκευή του μυθιστορήματος «Μεταξύ των πεθαμένων» των Πιέρ Μπουαλό και Τομά Νασεζάκ, συγγραφέων της «Διαβολογυναίκας» που επίσης έγινε κλασική ταινία από τον Ανρί Ζορζ Κλουζό. Η υποκειμενική αγάπη που αγγίζει τη νεκροφιλία, ο αρρωστημένος φετιχισμός που γίνεται παράνοια (ο ντετέκτιβ προσπαθεί να μεταμορφώσει την «καινούργια» γυναίκα ακολουθώντας επακριβώς την εικόνα της νεκρής), η πιθανότητα της καλοστημένης απάτης που αιωρείται διαρκώς στον αέρα καταλήγει σε ένα συναρπαστικό σύνολο στο οποίο παραδίδεσαι. Προσωπικά μιλώντας βέβαια ανέκαθεν είχα κάποιες ενστάσεις. Η μουσική του Μπέρναρντ Χέρμαν π.χ. σε ορισμένα σημεία γίνεται ως και καταπιεστική χωρίς ιδιαίτερο λόγο ενώ το φινάλε της ταινίας πέφτει κάπως απότομα συγκριτικά με την υπόλοιπη ταινία που κυλά υπομονετικά και αβίαστα. Οπως και να έχει όμως, ο «Δεσμώτης του ιλίγγου» είναι η πιο πρωτότυπη δημιουργία του Χίτσκοκ. Στην καλύτερη από τις τέσσερις ταινίες που γύρισε με τον Χίτσκοκ, ο Τζέιμς Στιούαρτ είναι άψογος στον ρόλο του ντετέκτιβ, ο οποίος καταδιώκεται από εμμονές και το φάντασμα του έρωτα, ενώ η Κιμ Νόβακ (την οποία ο Χίτσκοκ αρχικώς δεν ήθελε για τον διπλό ρόλο της γυναίκας-μυστήριο) δεν χρειάζεται να καταβάλει προσπάθεια για να μας κερδίσει. Η παγωμένη ομορφιά της αρκεί. Είναι η τέλεια «χιτσκοκική» ηρωίδα και μια από τις πιο χαρακτηριστικές femmes fatale της ιστορίας του κινηματογράφου.

• ΣΤΙΣ ΑΙΘΟΥΣΕΣ

• «Οι τέσσερις καβαλάρηδες της Αποκάλυψης» («Τhe horsemen», ΗΠΑ, 2009) του Γιόνας Ακερλουντ. Ιχνη από «Se7en» αλλά όχι ανάλογη ατμόσφαιρα σε καλοφτιαγμένο β΄ διαλογής θρίλερ με τον Ντένις Κουέιντ στον ρόλο του αστυνομικού που βρίσκεται αντιμέτωπος με κατά συρροή δολοφονίες, οι οποίες συνδέονται μέσω βιβλικών αναφορών με τους τέσσερις καβαλάρηδες της Αποκάλυψης. Εχει ατμόσφαιρα και ο Κουέιντ παίζει με άνεση κάτι που εμφανώς γνωρίζει πολύ καλά. Κρίμα που το στοιχείο της έκπληξης δεν είναι και τόσο καλά κρυμμένο γιατί στα μέσα της ταινίας είχα καταλάβει τον δολοφόνο. Σε ρόλο εξωτικής «γλάστρας» η μούσα του Ζανγκ Γιμού, Ζανγκ Ζιγί.
  

• «Χάνα Μοντάνα: Η ταινία» («Ηanna Μontana: Τhe Μovie», ΗΠΑ, 2009) του Πίτερ Τσέλσομ. Το τηλεοπτικό φαινόμενο Χάνα Μοντάνα (Μάιλι Σάιρους) βρίσκει δρόμο για μια κινηματογραφική ταινία που απευθύνεται αποκλειστικώς στους φαν της. Προσωπικά άντεξα 10΄ γιατί συν τοις άλλοις θα προβληθεί μεταγλωττισμένη. Φρίκη! Πάντα επίκαιρος ο «Ανθρωπος με το γαρύφαλλο»
  

Ταινία θρύλος στην εποχή της (τα εισιτήρια που έκοψε το 1980 ξεπερνούν τα 2.000.000), ο «Ανθρωπος με το γαρύφαλλο» (1980) του Νίκου Τζήμα έκανε θόρυβο περισσότερο λόγω θέματος και περιεχομένου και λιγότερο ως έργο μεγάλης καλλιτεχνικής αξίας. Με ευλαβική προσοχή και ένα αξιοζήλευτο καστ στη διάθεσή του, ο Τζήμας αρκείται στην απλή καταγραφή των περιστατικών που έλαβαν χώρα στην ταραγμένη Ελλάδα μετά τον εμφύλιο πόλεμο, αποκορύφωμα των οποίων ήταν η εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη, πρώην μέλους του ΕΛΑΣ και εξιλαστήριου θύματος του πολιτικού παρασκηνίου και του δακτύλου των Αμερικανών. Ο στόχος της ταινίας είναι κατά βάση παιδαγωγικός, μια διατήρηση της ιστορικής μνήμης, γι΄ αυτό και η επαναπροβολή της μπορεί να θεωρηθεί μικρό γεγονός, αφού ο «Ανθρωπος με το γαρύφαλλο» είχε σχεδόν εξαφανιστεί από προσώπου γης μετά την α΄ προβολή του. Το καστ επαγγελματιών ηθοποιών (ανάμεσά τους οι Αλέκος Αλεξανδράκης, Μάνος Κατράκης και στη φωτογραφία οι Κώστας Καζάκος, Αντώνης Αντωνίου) πλαισιώνει τη μοναχική φιγούρα του ερασιτέχνη Φοίβου Γκικόπουλου, ο οποίος αν και επελέγη να υποδυθεί τον Μπελογιάννη λόγω της εκπληκτικής ομοιότητας μαζί του πέτυχε μια άκρως συγκινητική ερμηνεία.

• «Η αρπαγή» («Τaken», Γαλλία, 2009) του Πιερ Μορέλ

Δεν μπορείς εύκολα να φανταστείς τον Λίαμ Νίσον (στη φωτογραφία) κεντρικό ήρωα σε ταινία ασταμάτητης δράσης. Και όμως αυτό ακριβώς παίζει στην «Αρπαγή»: έναν πρώην κυβερνητικό πράκτορα, εξπέρ σε όπλα, γκάτζετ και πολεμικές τέχνες, ο οποίος είναι αποφασισμένος να ανακαλύψει τα ίχνη της απαχθείσας κόρης του χωρίς να σπαταλήσει λεπτό από τις 93 περίπου ώρες που έχει στη διάθεσή του. Κάπως έτσι αρχίζει αυτή η ασταμάτητης δράσης περιπέτεια που τρέχει διαρκώς με την πέμπτη ταχύτητα την ώρα που ο «καλός» Αμερικανός τα βάζει με τους «κακούς» Αλβανούς κάνοντας λαμπόγυαλο το Παρίσι. Διόλου παράξενο που αυτό το γοργό b movie έσπασε ταμεία με έσοδα που υπερβαίνουν τα 100 εκατομμύρια δολάρια. Είναι πολύ ψυχαγωγικό αλλά δύσκολα σου επιτρέπει να το πάρεις στα σοβαρά.

• «Τα σύνορα της μοναξιάς» («Τhe burning plain», ΗΠΑ, 2008) του Γκιγέρμο Αριάγα

Κεντρικά πρόσωπα μιας δαιδαλώδους πλοκής που καταλήγει σε ένα σύνολο δυσάρεστο μεν, αλλά λυτρωτικό και άκρως συγκινητικό, είναι τρεις γυναίκες: η Σαρλίζ Θερόν (συμπαραγωγός της ταινίας), η Κιμ Μπέισινγκερ (στη φωτογραφία μαζί με τον Χοακίν ντε Αλμέιδα), που εξελίσσεται σε Λάνα Τέρνερ των ημερών μας και η νιόφερτη μα και πολλά υποσχόμενη Τζένιφερ Λόρενς.

Ανεξάρτητες γυναίκες που παλεύουν με τα πάθη τους ή προσπαθούν να ξεφύγουν από λάθη και ενοχές του παρελθόντος. Οπως σε όλες τις ταινίες στις οποίες έχει συμμετάσχει ο Γκ. Αριάγα (σεναριογράφος των «Βαβέλ», «Τρεις ταφές του Μελκιάδες Εστράδα» και «21 γραμμάρια»), έτσι και εδώ ο χρόνος θρυμματίζεται προκειμένου να βρεθεί ένα σημείο ταύτισης των ιστοριών. Μία από τις εκπλήξεις είναι ότι ενώ νομίζεις ότι παρακολουθείς τρεις διαφορετικές ιστορίες, βλέπεις μία.

• ΤΟΥ Ι. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Πέμπτη 18 Ιουνίου 2009

Η αρπαγή - Oι άλλες ταινιες

• Η αρπαγή**1/2

Μια περιπέτεια που θυμίζει κάπως το «Frantic» του Ρομάν Πολάνσκι, είναι η «Αρπαγή», που σκηνοθέτησε ο Πιερ Μορέλ, διευθυντής φωτογραφίας μέχρι σήμερα σε αρκετές παραγωγές του Λικ Μπεσόν. Ο Μπεσόν τον εμπιστεύτηκε στη σκηνοθεσία αυτής της ταινίας και ο Μορέλ γύρισε μια περιπέτεια με γρήγορο ρυθμό και ένταση, αρκετά για ένα καλοκαιρινό βράδυ. Πρωταγωνιστεί ο Λίαμ Νίσον στον ρόλο ενός πρώην πράκτορα, ο οποίος έχει εγκαταλείψει την υπηρεσία, προκειμένου να βρίσκεται πιο κοντά στην κόρη του. Ομως η νεαρή Κιμ θα πάει ένα ταξίδι στο Παρίσι, όπου θα πέσει θύμα απαγωγής από μια συμμορία και ο πατέρας της θα ταξιδέψει εκεί για να εντοπίσει και να σώσει την κόρη του. Ο Μορέλ χρησιμοποιεί τους φυσικούς χώρους στο Παρίσι, ενώ ο Νίσον είναι ένα στιβαρός πρωταγωνιστής ακόμη και σε ταινία δράσης.

• Οι τέσσερις καβαλάρηδες της Αποκάλυψης**

Θρίλερ που πατάει στο κλίμα που διαμόρφωσε το «Seven» του Ντέιβιντ Φίντσερ είναι οι «Τέσσερις καβαλάρηδες της Αποκάλυψης», που σκηνοθέτησε ο Τζόνας Ακερλουντ. Ο Σουηδός σκηνοθέτης έχει μεγάλη εμπειρία στα βιντεοκλίπ και είναι σταθερός συνεργάτης της Μαντόνα, δεν έχει αφήσει ωστόσο αυτό να επηρεάσει τον τρόπο που γύρισε αυτή την ταινία. Με φροντισμένο επίπεδο παραγωγής και ατμοσφαιρική εικόνα, ο Ακερλουντ αφηγείται την ιστορία ενός χήρου αστυνομικού (Ντένις Κουέιντ), ο οποίος ερευνά την περίπτωση ενός σίριαλ κίλερ που κάνει τελετουργικούς φόνους. Η υπόθεση θα αγγίξει και την οικογένειά του. Συμπρωταγωνιστεί η Ζανγκ Ζιγί.

• Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο**1/2

Επανέκδοση της ταινίας του Νίκου Τζίμα, η οποία πριν από περίπου τριάντα χρόνια έκανε ρεκόρ εισιτηρίων, αφηγούμενη την ιστορία του Νίκου Μπελογιάννη. Περισσότερο σημαντική για την αφοσίωση στο θέμα της, παρουσιάζεται ξανά για μια νέα επαφή με το κοινό. Πρωταγωνιστούν οι Φοίβος Γκικόπουλος, Αλέκος Αλεξανδράκης, Πέτρος Φυσσούν, Αγγελος Αντωνόπουλος, Μάνος Κατράκης.

• Χάνα Μοντάνα: η ταινία

Η δεύτερη ταινία με πρωταγωνίστρια το νεαρό ποπ είδωλο Μάιλι Σάιρους, που υποδύεται τη Χάνα Μοντάνα, είναι μια οικογενειακή μουσική ταινία μυθοπλασίας, σε αντίθεση με την πρώτη κινηματογραφική παρουσία της, που ήταν μια κινηματογραφημένη συναυλία. Εδώ η Χάνα Μοντάνα ανακαλύπτει το τι είναι σημαντικό στη ζωή, με την παρακίνηση και του πατέρα της. Συμπρωταγωνιστεί ο πατέρας της Σάιρους, Μπίλι Ρέι Σάιρους.

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 18/6/2009

Ο Μπελογιάννης ζει στα θερινά σινεμά

• Ο «Ανθρωπος με το γαρύφαλλο» του Νίκου Τζίμα, που το 1980 ξεπέρασε και τη Βουγιουκλάκη στα εισιτήρια, βγαίνει σε καινούργια κόπια. Οταν πρωτοβγήκε στις αίθουσες, το 1980, ο «Ανθρωπος με το γαρύφαλλο» του Νίκου Τζίμα, έκανε τα διπλάσια σχεδόν εισιτήρια από το «Πονηρό Θηλυκό, Κατεργάρα Γυναίκα», με την Αλίκη Βουγιουκλάκη.

Τρεις δεκαετίες αργότερα ξαναβγαίνει στις 18 Ιουνίου στις αίθουσες (η επίσημη πρεμιέρα της θα γίνει την προηγούμενη μέρα στις 8.30 μ.μ. στο «Ιντεάλ») με πέντε καινούργιες κόπιες, αλλά την ίδια πάντα αφήγηση της αληθινής ιστορίας, που τάραξε την Ελλάδα, αλλά και τμήμα του δυτικού κόσμου, τη δεκαετία του '50.

Σ' αυτήν, ο πρώην λοχαγός του ΕΛΑΣ, αριστερός αγωνιστής Νίκος Μπελογιάννης, επιστρέφει στη μεταπολεμική Ελλάδα από την Ανατολική Ευρώπη και έρχεται σε επαφή με το παράνομο Κομμουνιστικό Κόμμα, το οποίο η κυβέρνηση Πλαστήρα (θέλοντας να εδραιώσει τη γαλήνη και να βοηθήσει την ανασυγκρότηση του τόπου), αντιμετωπίζει με σχετική επιείκεια. Ομως στρατιωτικοί και μυστικές υπηρεσίες -με καθοδήγηση της CIA και του πρέσβη των ΗΠΑ- δεν βλέπουν με καλό μάτι τις εξελίξεις. Οταν το κόμμα του Πλαστήρα ξαναεκλέγεται, για να το υπονομεύσουν, στήνουν μια «κομμουνιστική συνωμοσία» και δίνουν μεγάλη δημοσιότητα στη σύλληψη του Μπελογιάννη και της συντρόφου του Ελλης Ιωαννίδου, μαζί με άλλα μέλη του ΚΚΕ.

Το στρατοδικείο τούς καταδικάζει σε θάνατο, αλλά ο Πλαστήρας αναστέλλει την εκτέλεση της ποινής. Τους οδηγούν σε νέο στρατοδικείο, όπου καταθέτουν ότι δεν δικάζονται για τις πράξεις τους, αλλά για τις ιδέες τους, και αρνούνται το κατηγορητήριο. Παρά την επιστολή, με την οποία ο Πλουμπίδης διαβεβαιώνει ότι αυτός είναι ο επικεφαλής του παράνομου μηχανισμού του κόμματος και όχι ο Μπελογιάννης, βασιλιάς και κυβέρνηση πιέζονται από τους Αμερικανούς να μην τους δοθεί χάρη. Τελικά, παρά τις διεθνείς διαμαρτυρίες, ο Μπελογιάννης και άλλοι τρεις από τους συλληφθέντες εκτελούνται νύχτα Κυριακής και θάβονται σε ξένους τάφους.

Ο σκηνοθέτης της ταινίας κατάφερε να συγκεντρώσει σχεδόν 100 ονόματα του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου (Αλέκος Αλεξανδράκης, Κώστας Καζάκος, Πέτρος Φυσσούν, Αγγελος Αντωνόπουλος, Βαγγέλης Καζάν, Μάνος Κατράκης, Κώστας Αρζόγλου). Μαζί με τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη και την πολύ καλή ερμηνεία του πρωταγωνιστή Φοίβου Γκικόπουλου, απέδωσε ένα θέμα μέχρι τότε ταμπού, μαζί με το κλίμα μιας ολόκληρης σκοτεινής εποχής, με ιδιαίτερο πάθος.

«Προσπάθησα να αποφύγω κάθε σκηνοθετική επίδειξη, εφέ δεξιοτεχνίας κ.λπ., γιατί θα μείωνα την αλήθεια της ταινίας. Ηθελα ο θεατής να έχει την αίσθηση ότι πίσω από τις σκηνές δεν υπάρχει κάποιος σκηνοθέτης, αλλά η ίδια η ζωή, τα γεγονότα», είπε χθες σε συνέντευξη Τύπου στον «Ιανό» ο Νίκος Τζίμας. «Το θέμα μου είναι πώς εδραιώνεται η αμερικανική εξουσία στην Ελλάδα και ανά τον κόσμο. Οι "Νιου Γιορκ Τάιμς" είχαν γράψει, θυμάμαι, με αφορμή την ταινία: "Οι Ναζί κατέλαβαν την Ελλάδα με πεζικό και τεθωρακισμένα και μετά εμείς με δολάρια και πράκτορες"», συμπλήρωσε. Ο Κώστας Καζάκος μίλησε για το νήμα που συνδέει την ιστορία του Μπελογιάννη με αυτές της Ηλέκτρας και της Αντιγόνης.

* Στους κινηματογράφους ΙΝΤΕΑΛ, ΡΙΒΙΕΡΑ, ΣΙΝΕ ΝΙΚΑΙΑ, ΦΛΕΡΥ και ΗΛΕΚΤΡΑ.

• ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ, Ελευθεροτυπία, 17/6/2009

Ο Νίκος Μπελογιάννης μάς έδειξε τον δρόμο

• Η ταινία «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο» για τη ζωή και τον θάνατο του αγωνιστή επανέρχεται στις αίθουσες

Ο Φοίβος Γκικόπουλος στη μοναδική κινηματογραφική εμφάνισή του ως «Ανθρωπος με το γαρύφαλλο»

• «O Μπελογιάννης ζει μες στις καρδιές μας,/ ο Μπελογιάννης ζει μες στις κορφές,/ ο Μπελογιάννης ζει κι είναι κοντά μας,/ στων τραγουδιών τις λεύτερες στροφές...».

Εκδηλη η συγκίνηση όλων των παρισταμένων στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου στον Ιανό με αφορμή την επανέκδοση της κλασικής ταινίας του Νίκου Τζήμα «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο». Σιγή στους θεατές όταν η Νατάσα Παπαδοπούλου , σύντροφος του αντάρτη Πάνου Τζαβέλλα, άρχισε να τραγουδά προς τιμήν του αγωνιστή του ΕΛΑΣ Νίκου Μπελογιάννη, η δράση και εκτέλεση του οποίου είναι το θέμα της ταινίας του Τζήμα. Λίγο αργότερα, όταν τον λόγο πήραν ο σκηνοθέτης και δύο από τους ηθοποιούς της ταινίας, ο Κώστας Καζάκος και ο Αντώνης Αντωνίου, ο κόσμος γεύτηκε για λίγο από πρώτο χέρι τις ζωντανές αναμνήσεις τους για τη δημιουργία μιας ταινίας που έμελλε να γράψει ιστορία καταρρίπτοντας κάθε προηγούμενο εισπρακτικό ρεκόρ σε ελληνικό έδαφος (λέγεται ότι τα εισιτήριά της ξεπέρασαν τα 2 εκατομμύρια την εποχή της πρώτης προβολής της ταινίας το 1980).

«Εκανα αυτή την ταινία για πολλούς λόγους,αν και δύο ήταν οι βασικότεροι» είπε ο Ν. Τζήμας. «Πρώτον, για την ακτινοβόλα προσωπικότητα του ιδίου του Μπελογιάννη, ενός διανοούμενου, ενός ηγέτη, ενός αληθινού αγωνιστή, που πέθανε με το χαμόγελο στα χείλη για μια καλύτερη Ελλάδα. Ο δεύτερος λόγος ήταν η ιστορική στιγμή στην οποία έλαβαν χώρα τα γεγονότα. Ο Πλαστήρας ήταν μια χαρισματική προσωπικότητα, που διέκρινε ότι η ματωμένη Ελλάδα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Εμφυλίου ήθελε ειρήνευση και συμφιλίωση. Αυτό όμως δεν βόλευε του Αμερικανούς. Οι Γερμανοί μάς κατέκτησαν με τα τανκς και τον στρατό, οι Αμερικανοί με τους πράκτορες και τα δολάρια. Οπως περίπου συνεχίζουν να κάνουν και σήμερα. Αυτό ήθελα να πω, όσο πιο απλά μπορούσα».

Η δημιουργία του «Ανθρώπου με το γαρύφαλλο» είχε μεγάλη προϊστορία προτού αρχίσουν να ρολάρουν οι κάμερες. Δέκα χρόνια πάλευε ο Τζήμας με το σενάριο μετά τον «Αστραπόγιαννο», την αμέσως προηγούμενη ταινία του. «Βασάνισα πολλούς μαζί μου, από τον Θανάση Βαλτινό μέχρι τον Βασίλη Βασιλικό» είπε. Ελάχιστοι όμως πίστεψαν στην επιτυχία της ταινίας. Ανάμεσά τους ο παραγωγός Κώστας Καραγιάννης. Ο Τζήμας κατόρθωσε να «κλείσει» τον ιταλό ηθοποιό Τζιαν Μαρία Βολοντέ για τον ρόλο του Μπελογιάννη, αν και η ασθένεια του τελευταίου τον οδήγησε στην επιλογή του Φοίβου Γκικόπουλου, κοσμήτορα της Ιταλικής Φιλολογίας στη Θεσσαλονίκη και μεταφραστή του σεναρίου στα ιταλικά, ο οποίος έμοιαζε εκπληκτικά με τον Μπελογιάννη. Το ένστικτο του Τζήμα να επιλέξει έναν μη επαγγελματία ηθοποιό για έναν τόσο σοβαρό ρόλο είχε θετικά αποτελέσματα.

Σιγά σιγά ο Τζήμας κατόρθωσε να πείσει την ελίτ του ελληνικού θεάτρου της εποχής να συμμετάσχει σχεδόν δωρεάν στην ταινία. Αλέκος Αλεξανδράκης, Μάνος Κατράκης, Πέτρος Φυσσούν, Μίρκα Παπακωνσταντίνου, Αντώνης Αντωνίου, Κώστας Αρζόγλου, Κώστας Καζάκος και τόσοι ακόμη. Ο Κ. Καζάκος δήλωσε χθες: «Υπήρξαν και άλλα πρόσωπα που έπαιξαν ρόλο στην Ιστορία αυτού του τόπου,στην τρομερότερη δεκαετία της Ιστορίας του, τη δεκαετία του ΄50. Η διαφορά είναι ότι ο Μπελογιάννης δημιουργήθηκε μέσα στα γεγονότα και με την αυτοθυσία κολλά εκεί όπου στέκονται η Αντιγόνη και η Ηλέκτρα, πρόσωπα που αντιμετώπισαν τον θάνατο σαν ένα φιλικό γεγονός της ζωής».

«Ο Μπελογιάννης μάς υπενθυμίζει τους λόγους για τους οποίους θα πρέπει πάντα να αγωνιζόμαστε για μια καλύτερη Ελλάδα, γιατί δεν είναι Ελλάδα αυτή που σήμερα ζούμε» πρόσθεσε ο Αντώνης Αντωνίου, χαρακτηρίζοντας τον «Ανθρωπο με το γαρύφαλλο» «βραδυφλεγή βόμβα».

Ο «Ανθρωπος με το γαρύφαλλο» θα προβάλλεται σε πέντε αίθουσες από αύριο Πέμπτη.

• Ι. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Τετάρτη 17 Ιουνίου 2009

«Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο» και πάλι στις κινηματογραφικές αίθουσες

• Η ταινία του Ν. Τζίμα επιστρέφει ύστερα από 29 χρόνια στην μεγάλη οθόνη.

Η ζωή και η δράση του Νίκου Μπελογιάννη, όπως εξιστορήθηκαν με την ταινία του Νίκου Τζίμα, Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο, επιστρέφουν την Πέμπτη, μετά από 29 χρόνια, στις κινηματογραφικές αίθουσες της Αθήνας. Ο Νίκος Μπελογιάννης είναι σύμβολο ομορφιάς, ανθρωπιάς, ποίησης και αγωνιστικότητας, είπε ο δημιουργός της ταινίας στη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε με αφορμή την επανέκδοσή της από την εταιρεία διανομής New Star. Εξηγώντας γιατί θέλησε να κάνει αυτή την ταινία, ο Νίκος Τζίμας είπε ότι παρακινήθηκε από την ακτινοβόλο προσωπικότητα του Ν. Μπελογιάννη, την οποία και θέλησε να μεταφέρει, και, αφετέρου, επειδή, όπως είπε, θέλησε να αποδώσει το πολιτικό κλίμα της εποχής που έζησε ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο.

Μάλιστα, σε αυτό το σημείο, ο σκηνοθέτης θυμήθηκε μια δίστηλη κριτική της εφημερίδας «New York Times», έπειτα από την προβολή της ταινίας στην Αμερική, στην οποία ο δημοσιογράφος συντασσόταν με την τοποθέτηση του Ν. Τζίμα, σχετικά με το ότι ενώ οι Γερμανοί εισέβαλαν στην Ελλάδα με πολλές στρατιωτικές δυνάμεις, οι Αμερικάνοι ``εισέβαλαν`` με πολλά δολάρια και πολλούς πράκτορες.

Επιπλέον, μιλώντας για το πώς η ταινία υπήρξε αφορμή για εθνική συμφιλίωση μεταξύ αριστερών και δεξιών, ο Νίκος Τζίμας εξιστόρησε περιστατικό, κατά το οποίο, γύρω στο 1980, όταν ο τότε υφυπουργός προεδρίας κυβερνήσεως, Αθ. Τσαλδάρης είχε κόψει την ταινία, ζήτησε στη συνέχεια από τον σκηνοθέτη μια κόπια, την οποία είδε μόνος του και κατόπιν με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και την Ελένη Βλάχου.

Σύμφωνα πάντα με τον σκηνοθέτη, στη συνέχεια με κάλεσε και μου είπε ότι έκανα αντικειμενική παρουσίαση των γεγονότων και δεν έκανα προπαγάνδα υπέρ κάποιου κόμματος. Κατά την ίδια εξιστόρηση, ο Αθ. Τσαλδάρης του ανέφερε ότι πρέπει να κάνουν όλοι την αυτοκριτική τους και πρόσθεσε αυτολεξεί, όπως σημείωσε ο Ν. Τζίμας, ημείς ήδη την κάνουμε. Σχετικά με τον κινηματογραφικό Μπελογιάννη που ενσάρκωσε ο τότε και νυν καθηγητής ιταλικής φιλολογίας, Φοίβος Γκικόπουλος, ο σκηνοθέτης είπε ότι τον επέλεξε αφού τον γνώρισε τυχαία ως διερμηνέα του Ιταλού ηθοποιού Τζιαν Μαρία Βολοντέ, στον οποίο είχε προτείνει αρχικά το ρόλο.

Ο ηθοποιός, ωστόσο, παρουσίασε όγκο κατά τα γυρίσματα και έτσι ο Νίκος Τζίμας έπεσε πάνω στον διερμηνέα του, τον Φοίβο Γκικόπουλο, ο οποίος τελικά πήρε τον, μοναδικό, ρόλο στη ζωή του. Επιπλέον, για την ταινία μίλησαν και δύο εκ των πρωταγωνιστών της, ο βουλευτής του ΚΚΕ, Κ. Καζάκος και ο Αντ. Αντωνίου που υποδύθηκε τον συναγωνιστή του Ν. Μπελογιάννη, Νίκο Πλουμπίδη. Εκείνο που πρέπει να ελπίζουμε είναι οι νέοι να γνωρίσουν όχι μόνο την ταινία, αλλά και τους αγωνιστές που είχαμε, είπε ο κ. Αντωνίου. Στη συνέντευξη Τύπου παρέστη επίσης η βουλευτής του ΚΚΕ, Λ. Καφαντάρη.

ΝΙΚΟΣ ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ: «Πέθανε για ό,τι αξίζει να ζεις»

• Στις αίθουσες από αύριο η ταινία «Ο Ανθρωπος με το γαρύφαλλο»

Μια καλή «απάντηση» για το ποια μπορεί να είναι η δύναμη του κινηματογράφου, όταν χρησιμοποιεί τη φόρμα και το περιεχόμενο για να καλλιεργήσει αισθητικό κριτήριο στο λαό, αλλά και να εκφράσει την αλήθεια του, αποτελεί το δημιούργημα του Νίκου Τζίμα «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο» για τη ζωή και τη δράση του ήρωα του λαϊκού μας κινήματος, στελέχους του ΚΚΕ, Νίκου Μπελογιάννη.

Αυτή η ταινία - θρύλος για το νεότερο ελληνικό κινηματογράφο, με την «ανέλπιστη» - για πολλούς - επιτυχία στις αρχές της 10ετίας του '80 και το «περίεργο»(!) «θάψιμό» της από τις αίθουσες και την τηλεόραση τις δεκαετίες που ακολούθησαν, επαναπροβάλλεται από αύριο στις αίθουσες «Σινέ Νίκαια», «Ριβιέρα», «Ιντεάλ», «Φλερύ» και «Ηλέκτρα», σε διανομή της «NEW STAR».

Με αφορμή την επαναπροβολή της ταινίας παραχωρήθηκε συνέντευξη Τύπου με τη συμμετοχή του σκηνοθέτη και δύο από τους πρωταγωνιστές της, τους ηθοποιούς, Κώστα Καζάκο και Αντώνη Αντωνίου. Για τον σκηνοθέτη, ο Ν. Μπελογιάννης ήταν λαϊκός αγωνιστής, διανοούμενος και ηγέτης. «Εδωσε τη ζωή του μην περιμένοντας καμία αμοιβή. Στάθηκε χαμογελαστός μπροστά στο απόσπασμα και όταν ρωτήθηκε από τον παπά ποια ήταν η τελευταία του επιθυμία, απάντησε "ελπίζω να είμαστε εμείς οι τελευταίοι". Ενα μεγαλείο ανθρώπου. Ενα αιώνιο σύμβολο ομορφιάς, αγωνιστικότητας και ποίησης. Είναι και σήμερα επίκαιρη όσο ποτέ η ταινία και ελπίζω να έρθουν να τη δουν και οι νέοι άνθρωποι». Παρά το γεγονός ότι στην ταινία παίζει πλήθος πρωταγωνιστών του θεάτρου και του κινηματογράφου, ωστόσο, στο ρόλο του Μπελογιάννη είναι ο Φοίβος Γκικόπουλος, ο οποίος δεν είναι καν ηθοποιός. Τότε ήταν καθηγητής της ιταλικής φιλολογίας (κοσμήτορας σήμερα της αντίστοιχης έδρας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) και μεταφραστής του σπουδαίου ηθοποιού, Τζαν Μαρία Βολοντέ, ο οποίος είχε συμφωνήσει ενθουσιωδώς για το ρόλο αλλά με το που ξεκίνησαν τα γυρίσματα εισήχθη στο νοσοκομείο.

Ο Κ. Καζάκος, βουλευτής του ΚΚΕ, χαρακτήρισε «τόλμημα» την ταινία. Σημείωσε ότι ο Μπελογιάννης ήταν δημιούργημα της εποχής του όπως χιλιάδες άλλοι αγωνιστές, αλλά αναδείχθηκε σε μια ξεχωριστή προσωπικότητα που πάει πίσω στα πρότυπα και τους ήρωες της αρχαίας τραγωδίας, όπως η Αντιγόνη και Ηλέκτρα. «Ατομα που είναι έτοιμα να πεθάνουν χαρούμενα για το περιεχόμενο της ζωής τους. Για την ουσία της ζωής. Για ό,τι αξίζει να ζει κανείς και που αξίζει και να πεθαίνει για χάρη του». Και συνέχισε «ο Ν. Τζίμας κατάφερε με απλότητα, ειλικρίνεια, χωρίς ωραιοποιήσεις, χωρίς να εξογκώνει πράγματα εις βάρος άλλων, να κάνει μια απλή ανθρώπινη αφήγηση. Είναι σα να είσαι μέσα στην ιστορία. Δε δεσμεύει τη συνείδηση του θεατή αλλά του δίνει όλο το υλικό για να δει τα γεγονότα στις πραγματικές τους διαστάσεις». Και κατέληξε ότι «πρέπει κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να δει όσο περισσότερος κόσμος γίνεται αυτή την ταινία. Είναι παιδεία και χρήσιμο υλικό. Μακάρι να τη δουν και νέοι και να παίζεται στα σχολεία. Χάριν της ιστορίας και της αλήθειας».

Ο Α. Αντωνίου μίλησε «για όλους αυτούς τους αγωνιστές που χωρίς δεύτερη σκέψη είχαν τάξει τη ζωή τους για μια καλύτερη Ελλάδα. Είχαν το κουράγιο και την αξιοπρέπεια να πεθάνουν όρθιοι και να αφήσουν πίσω τους υποθήκες αγώνων και ηρωισμών. Η δουλειά του Τζίμα ήταν πολύ σπουδαία, σαν βραδυφλεγής βόμβα. Δεν έκανε το σκηνοθετικό "μπαμ", έκανε όμως την ταινία να σε ποτίζει συναίσθημα και συγκίνηση».

Στη συνέντευξη τραγούδησε με συνοδεία πιάνου η Νατάσα Παπαδοπούλου το τραγούδι «Ο Ανθρωπος με το Γαρύφαλλο» του Μίκη Θεοδωράκη, σε στίχους Γιάννη Θεοδωράκη και «Το Τραγούδι Του Μπελογιάννη», του Λάκη Χατζή σε στίχους Δημήτρη Ραβάνη - Ρεντή. [Ριζοσπάστης, Τετάρτη 17 Ιούνη 2009]

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

10/6/2009

-- «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο»

8/6/2009

-- «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο»

8/6/2009

-- «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο»

29/4/2000

-- Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο

28/3/1997

-- ΑΤΙΤΛΟ

Ξανά στις ελληνικές αίθουσες «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο». Από 18 Ιουνίου

• Η ζωή και η δράση του Νίκου Μπελογιάννη, όπως εξιστορήθηκαν με την ταινία του Νίκου Τζίμα, Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο, επιστρέφει την Πέμπτη, μετά από 29 χρόνια, στις κινηματογραφικές αίθουσες της Αθήνας. Ο Νίκος Μπελογιάννης είναι σύμβολο ανθρωπιάς, ποίησης και αγωνιστικότητας, είπε ο δημιουργός της ταινίας, Νίκος Τζίμας, στη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε με αφορμή την επανέκδοσή της από την εταιρεία διανομής New Star.
  

• Εξηγώντας γιατί θέλησε να κάνει αυτή την ταινία, ο κ. Τζίμας είπε ότι παρακινήθηκε από την «ακτινοβόλο προσωπικότητα» του Ν. Μπελογιάννη, την οποία και θέλησε να μεταφέρει στην μεγάλη οθόνη, και, αφετέρου, επειδή, όπως είπε, θέλησε να αποδώσει το πολιτικό κλίμα της εποχής που έζησε «ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο». Ο κ. Τζίμας είπε πως η ταινία υπήρξε αφορμή για «εθνική συμφιλίωση μεταξύ αριστερών και δεξιών» και αναφέρθηκε σε περιστατικό της δεκαετίας του 1980, όταν ο τότε υφυπουργός προεδρίας κυβερνήσεως, Αθ.Τσαλδάρης είχε «κόψει» την ταινία, και στη συνέχεια ζήτησε από τον σκηνοθέτη μια κόπια, την οποία είδε μόνος του και κατόπιν με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και την Ελένη Βλάχου.

• Σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, ο Αθ.Τσαλδάρης τον κάλεσε και του είπε ότι έκανε «αντικειμενική παρουσίαση των γεγονότων» και όχι «προπαγάνδα υπέρ κάποιου κόμματος». Σχετικά με τον κινηματογραφικό Μπελογιάννη που ενσάρκωσε ο καθηγητής ιταλικής φιλολογίας, Φοίβος Γκικόπουλος, ο σκηνοθέτης είπε ότι τον επέλεξε αφού τον γνώρισε τυχαία ως διερμηνέα του Ιταλού ηθοποιού Τζιαν Μαρία Βολοντέ, στον οποίο είχε προτείνει αρχικά το ρόλο.
  

• Ο ηθοποιός, ωστόσο, παρουσίασε όγκο κατά τα γυρίσματα και έτσι ο Νίκος Τζίμας επέλεξε τον διερμηνέα του, τον Φοίβο Γκικόπουλο, ο οποίος τελικά πήρε τον, μοναδικό, ρόλο στη ζωή του. Επιπλέον, για την ταινία μίλησαν και δύο εκ των πρωταγωνιστών της, ο βουλευτής του ΚΚΕ, Κ. Καζάκος και ο Αντ. Αντωνίου που υποδύθηκε τον συναγωνιστή του Ν. Μπελογιάννη, Νίκο Πλουμπίδη. «Εκείνο που πρέπει να ελπίζουμε είναι οι νέοι να γνωρίσουν όχι μόνο την ταινία, αλλά και τους αγωνιστές που είχαμε», είπε ο κ. Αντωνίου.

Η υπόθεση

• Ο Εμφύλιος Πόλεμος που ρήμαξε τη χώρα τελείωσε και ένας από τους πολλούς φυγάδες αγωνιστές της Αριστεράς, ο Νίκος Μπελογιάννης, ο άνθρωπος με το αφοπλιστικό χαμόγελο και το γαρύφαλλο, πρώην λοχαγός του ΕΛΑΣ, επιστρέφει στην Ελλάδα. Με το συνθηματικό όνομα Κώστας κρύβεται κι έρχεται σε επαφή με τον Νίκο Πλουμπίδη, καθώς και με άλλα μέλη του παράνομου Κομμουνιστικού Κόμματος. Η κυβέρνηση Πλαστήρα, θέλοντας να εδραιώσει τη γαλήνη και να βοηθήσει την ανασυγκρότηση του τόπου, αντιμετωπίζει τους κομμουνιστές με σχετική επιείκεια. Οι στρατιωτικοί και οι μυστικές υπηρεσίες, όμως, με επικεφαλής τον Διευθυντή Ασφαλείας και τον αρχηγό της ΚΥΠ δεν βλέπουν με καλό μάτι τις εξελίξεις και αποφασίζουν να δώσουν ευρεία δημοσιότητα στη σύλληψη και τη δίκη του Ν.Μπελογιάννη.