Αγώνας επιβίωσης μιας μητέρας στη φυλακή

• ΚΡΙΤΙΚΗ
• Του Παναγιωτη Παναγοπουλου
  
• Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 02/04/2009
  

Λεονέρα *** ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΔΡΑΜΑ. Σκηνοθεσία: Πάμπλο Τραπέρο. Ερμηνεία: Μαρτίνα Γκουσμάν, Ελι Μεδέιρος, Ροντρίγο Σαντόρο.

• Ενα δράμα με μια εξαιρετική, δυνατή και παθιασμένη ερμηνεία από τη Μαρτίνα Γκουσμάν είναι η «Λεονέρα», μια ταινία που συνδυάζει το δράμα φυλακής με τη μητρότητα. Στην ταινία, που συμμετείχε στο διαγωνιστικό τμήμα του περασμένου φεστιβάλ των Καννών, κεντρική ηρωίδα είναι η Χούλια, μια νεαρή γυναίκα που μπαίνει στη φυλακή για τον φόνο δυο αντρών. Ο ένας είναι ο πατέρας του παιδιού που πρόκειται να γεννήσει. Η Χούλια θα μπει σε μια ειδική πτέρυγα των φυλακών, θα γεννήσει εκεί το μωρό της, τον μικρό Τομάς, και θα προσπαθήσει να τον μεγαλώσει όπως μπορεί.

• Η ζωή της Χούλια στη φυλακή είναι ένας αγώνας. Αγώνας να μπορέσει να επιβιώσει στη φυλακή, να μεγαλώσει τον γιο της και να καταφέρει να τον κρατήσει κοντά της. Η ερμηνεία της Γκουσμάν δίνει όλες αυτές τις αποχρώσεις, ενώ ο τρόπος που την παρακολουθεί με την κάμερα ο -σύζυγός της- Τραπέρο φανερώνει, εκτός από τις αλλαγές στην ψυχολογία της ηρωίδας, και τις μικρές λεπτομέρειες της ζωής της φυλακής.

Οι άλλες ταινίες

• Τα «Τέρατα και εξωγήινοι» (**1/2), animation της Dreamworks, εμπνέεται και σατιρίζει με διασκεδαστικό τρόπο τα b-movies της δεκαετίας του '50. Μια ομάδα τεράτων, φυλακισμένων από τον στρατό, απελευθερώνεται για να σώσει τη Γη από την εισβολή εξωγήινων. Υπάρχουν κωμικές στιγμές, αλλά το σενάριο είναι μάλλον επιφανειακό. Σαράντα χρόνια μετά την πρώτη του προβολή, επανεκδίδεται το «Ζ» (****), η ταινία του Κώστα Γαβρά, που μεταφέρει το βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού, το οποίο αναφέρεται στην υπόθεση της δολοφονίας του Γρηγόρη Λαμπράκη. Παρά τον χρόνο που έχει περάσει, το βραβευμένο με το Οσκαρ ξένης ταινίας φιλμ παραμένει ένα εξαιρετικό δείγμα πολιτικού θρίλερ.

• Η «Οριακή γραμμή» (**) του Βάλτερ Σάλες και της Ντανιέλα Τόμας είναι η ιστορία τεσσάρων αδελφών που θέλουν να γίνουν ποδοσφαιριστές. Ταινία από τις Κάννες κι αυτή, μεταφέρει το κλίμα από τις φτωχογειτονιές της Βραζιλίας, όμως δεν έχει τη δραματουργική δύναμη άλλων ταινιών του Σάλες, όπως ο «Κεντρικός σταθμός» και τα «Ημερολόγια μοτοσυκλέτας». Για την ερμηνεία της πάντως τιμήθηκε δίκαια η Σάντρα Κορβελόνι. Τέλος, προβάλλεται το «The fast and the furious 4» (*). Δεν υπάρχει κανένας λόγος να αναφερθούμε στην εντελώς σχηματική υπόθεση. Το μόνο το οποίο αξίζει να πει κανείς είναι ότι ξανασυναντιούνται οι πρωταγωνιστές της πρώτης ταινίας, Βιν Ντίζελ και Πολ Γουόκερ, και ότι υπάρχουν πολλά γκαζιάρικα αυτοκίνητα και κορίτσια με σχεδόν ανύπαρκτα ρούχα.

Κωμωδία καταστάσεων με όλα τα «υλικά»

• ΚΡΙΤΙΚΗ
• Της Μαριας Kατσουνακη
  
• Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 02/04/2009
  

• Η δοσολογία είναι σωστή και τα «υλικά» καλής ποιότητας: ένα όμορφο αλλά απομονωμένο νησί του Αιγαίου, ένας νεαρός αστυνομικός, ένα πτώμα και μια τηλεστάρ πρωινάδικου. Ο Αρης Σερβετάλης που ερμηνεύει τον πρωταγωνιστικό ρόλο έχει ξεχωρίσει από τις συνεργασίες του με τον Δημήτρη Παπαϊωάννου («2», «Μήδεια 2»). Αποδίδει το, άνευ ουσιαστικού αντικειμένου, όργανο του νόμου που αναλαμβάνει χρέη αυτόκλητου ντετέκτιβ επιδιώκοντας να εξιχνιάσει τον φόνο (;), με ένα ευπρόσδεκτο κράμα αφέλειας, εντιμότητας και ρομαντισμού.

Χωρίς ανοίγματα

• Ο Χρίστος Γεωργίου στο «Μικρό έγκλημα» (**½) γράφει και σκηνοθετεί μια κωμωδία καταστάσεων, με ρυθμό, χιούμορ και διάθεση να προβάλει –σχηματικά έστω– τη συνθήκη ζωής και τα παιχνίδια εξουσίας στη μικροκλίμακα της απόμακρης νησιωτικής Ελλάδος. Oμως, στην τεχνικά και σεναριακά σωστά δομημένη ταινία λείπει η έμπνευση που θα της προσδώσει σπιρτάδα, στηρίζοντας το παράλογο και την ανατροπή. Το «Μικρό έγκλημα» καταλήγει να είναι μια καθωσπρέπει αισθηματική κομεντί, στην προσπάθειά της να ισορροπήσει όλα τα συνταγογραφημένα «υλικά».

• Και η απορία –που διατυπώσαμε και από το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης– παραμένει: Γιατί, άραγε, στριμώχνεται στο σωρό ένας σκηνοθέτης που μπορεί να ξεχωρίσει; Ο Χρίστος Γεωργίου με την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του «Κάτω από τ’ άστρα» απέδειξε ότι με τα λάθη του πρωτοεμφανιζόμενου, διαθέτει ικανότητες πάνω από τον μέσο όρο. Και η κωμωδία, δύσκολη και απαιτητική ως είδος, θα μπορούσε να του προσφέρει ένα καλό επόμενο βήμα αν είχε φοβηθεί λιγότερο και επενδύσει λιγότερο στους κανόνες και στις συμβάσεις.

Πολλές οι ελλείψεις

• Το «Unitas» (*) προέρχεται από το Digital Wave πρόγραμμα του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Ο 48χρονος Κώστας Μπασογιάννης γυρνάει την πλάτη στον ρεαλισμό και ασχολείται με τις αισθήσεις. Ενα λιμάνι, κάπου στη Λατινική Αμερική, ο Κρις το βαποράκι και η Λίλυ η πόρνη προσπαθούν να ξεφύγουν, να πετάξουν, με κομμένα όμως φτερά. «Την ταινία αυτή την αντιλαμβάνομαι ως μια εικαστική απόδοση της αισθητικής του κακού», λέει ο σκηνοθέτης. Με τα περιορισμένα μέσα μιας φθηνής –από άποψη– παραγωγής, ο σκηνοθέτης επιδιώκει να δημιουργήσει ατμόσφαιρα. Του λείπουν όμως (απελπιστικά) το σενάριο και οι χαρακτήρες. Και το κινηματογραφικό παιχνίδι για να υπάρξει ως αισθητική αναζήτηση και μόνο προϋποθέτει πολλά...

Επίσημη πρώτη στο Μέγαρο για τη Νία Βαρντάλος

• Στις ελληνικές της ρίζες επιστρέφει η Νία Βαρντάλος για τη νέα της ταινία. Το «Ερωτας αλά ελληνικά», που κάνει την επίσημη πρεμιέρα του την Παρασκευή στο Μέγαρο Μουσικής, είναι μια κωμωδία γυρισμένη στην Ελλάδα, σε ένα πλήθος αρχαιολογικών χώρων, όπως η Ακρόπολη και οι Δελφοί, με τη Βαρντάλος να πρωταγωνιστεί στον ρόλο μιας ξεναγού, έχοντας δίπλα της τον Ρίτσαρντ Ντρέιφους και τον Αλέξη Γεωργούλη.

• Οπως η Βαρντάλος είπε χθες σε συνέντευξη Τύπου, «η πρεμιέρα έπρεπε να γίνει εδώ. Είναι μια ταινία μέσα από την καρδιά μου και πιστεύω ότι θα αρέσει σε όλους γιατί την έχουμε φτιάξει με κέφι». Πάντως, η Νία Βαρντάλος δεν περιμένει την έξοδο της ταινίας για να τη συγκρίνει με την απρόσμενη επιτυχία του «Γάμου αλά ελληνικά». «Η επιτυχία δεν μετριέται μόνο με εισιτήρια», είπε. «Δείτε τις δύο ταινίες ανεξάρτητα. Θα ήταν αγνωμοσύνη από την πλευρά μου να θελήσω να ξεπεράσω την προηγούμενη επιτυχία».

• Οσο για τις αραιές εμφανίσεις της στον κινηματογράφο, η Βαρντάλος σημείωσε ότι δεν βρήκε τους ρόλους που την ενδιέφεραν. «Οι ρόλοι που μου πρόσφεραν ήταν γεμάτοι με βρωμόλογα και γυμνές σκηνές», είπε μισοαστεία, μισοσοβαρά. «Μέσα σ’ αυτό το διάστημα έγραψα έξι σενάρια και γύρισα ακόμη μια ταινία. Καθώς δεν έβρισκα τους ρόλους που ήθελα, προτίμησα να γράψω και να δημιουργήσω για μένα δουλειά, παρά να περιμένω να μου έρθει». Στη συνέντευξη, τέλος, παρών ήταν και ο σκηνοθέτης Ντόναλντ Πέτρι («Μις με το ζόρι»), ο οποίος χαρακτήρισε την ταινία «ερωτική επιστολή στην Ελλάδα. Ελπίζω ότι θα εμπνεύσει πολλούς ακόμη να έρθουν και να δουν αυτά τα μέρη από κοντά», είπε. [Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 02/04/2009]
  
• 

Επιχείρηση... Νία Βαρντάλος. Η πρωταγωνίστρια του «Γάμος α λα ελληνικά» βρέθηκε στην Αθήνα εν όψει της αυριανής παγκόσμιας πρώτης της νέας ταινίας της

• «Είναι μια ταινία βγαλμένη από την καρδιά μου, η οποία πιστεύω ότι θα αρέσει σε όλους όσοι έχουν κέφι! Γιατί αυτό είναι το θέμα της: το κέφι!» Με αυτά τα λόγια και με το χαμόγελο διαρκώς χαραγμένο στο πρόσωπό της η ελληνικής καταγωγής αμερικανίδα ηθοποιός Νία Βαρντάλος υποδέχθηκε τους δημοσιογράφους χθες στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, όπου δόθηκε η πρώτη συνέντευξη Τύπου για τη νέα ταινία της «Ερωτας α λα ελληνικά»(«Μy life in ruins»). Παρόντες ήταν επίσης ο συμπρωταγωνιστής της Βαρντάλος Αλέξης Γεωργούλης, ο σκηνοθέτης Ντόναλντ Πέτρι (γνωστότερη ταινία του το «Μις... με το ζόρι») και ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας διανομής της στην Ελλάδα Ηollywood Εntertainment Κώστας Πιπέρας.

• Γυρισμένη σε αρκετούς ελληνικούς αρχαιολογικούς χώρους (Ακρόπολη, Αρχαία Ολυμπία, Δελφοί), η ταινία «παρακολουθεί» τις περιπέτειες των επιβατών ενός τουριστικού πούλμαν με ξεναγό τη Γεωργία (Βαρντάλος) και οδηγό τον Πούπη Κακά, όπως λέγεται στην ταινία ο Γεωργούλης. «Η ταινία θα είναι μια μεγάλη διαφήμιση για τη χώρα μας» υποσχέθηκε ο κ. Πιπέρας, ενώ από την πλευρά του ο σκηνοθέτης την αποκάλεσε «ερωτικό γράμμα προς την Ελλάδα, το οποίο θα εμπνεύσει και άλλους να την επισκεφθούν». Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου αναφέρθηκε ότι το φιλμ έχει «κάτι» από την «Επιχείρηση Απόλλων» του Γιώργου Σκαλενάκη με την Ελενα Ναθαναήλ - αν και η Βαρντάλος δεν μπόρεσε να το σχολιάσει, γιατί δεν έχει δει την ταινία. Ολως περιέργως, πάντως, δεν νιώθει ότι η επιτυχία του «Γάμος α λα ελληνικά» την έχει «μπλοκάρει» σε παρεμφερούς περιεχομένου ταινίες (ακόμη και ο ελληνικός τίτλος της καινούργιας ταινίας της παραπέμπει αμέσως στη μεγάλη επιτυχία της).

• «Δεν θα ήθελα να μπω στη διαδικασία τέτοιων συγκρίσεων. Οφείλω πολλά στον “Γάμο α λα ελληνικά”, αντιμετωπίζω όμως κάθε ταινία ως διαφορετική οντότητα».

• Η Βαρντάλος διευκρίνισε επίσης ότι ο λόγος που δεν έχει παίξει σε πολλές παραγωγές μετά τον «Γάμο α λα ελληνικά» ήταν ότι της πρότειναν μόνο ρόλους «με σεξ, σε ταινίες με κακές λέξεις, τις οποίες δεν ήθελα να κάνω. Αντί να κλάψω αποφάσισα να γράψω. Διότι, αν δεν μπορείς να βρεις ρόλους, τους κατασκευάζεις». (Να υποθέσουμε ότι αν ο Μάρτιν Σκορσέζε της πρότεινε να παίξει σε ταινία του, η Βαρντάλος θα αρνιόταν;)

• Η παγκόσμια πρεμιέρα της ταινίας «Ερωτας α λα ελληνικά» θα γίνει αύριο στις 20.30 στην Αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Αργότερα η Βαρντάλος θα γυρίσει τον κόσμο για την προώθησή της. Στη χώρα μας η ταινία θα προβάλλεται στις αίθουσες από την Πέμπτη 28 Μαΐου. [ΤΟ ΒΗΜΑ, Πέμπτη 2 Απριλίου 2009]

«Ζωντανές» μνήμες μιας ταραγμένης εποχής

• Σαράντα χρόνια μετά τη δημιουργία του, το θρυλικό «Ζ» του Κώστα Γαβρά παραμένει μια ανατριχιαστική εμπειρία

ΤΟΥ Ι.ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Πέμπτη 2 Απριλίου 2009

• Σαράντα χρόνια μετά την α΄ προβολή του στις αίθουσες, το «Ζ» του Κώστα Γαβρά, η διάσημη πολυβραβευμένη (δύο Οσκαρ, ξενόγλωσσου φιλμ και μοντάζ) τρίτη ταινία του, που έγινε αφετηρία μιας πλούσιας καριέρας «κινηματογράφου με πολιτικό περιεχόμενο», επιστρέφει στις αίθουσες. Για να ανασύρει μνήμες σε όσους έζησαν την ταραγμένη εποχή την οποία πραγματεύεται και συνάμα να τη γνωρίσει σε νεότερες γενιές. Οπως και το μυθιστόρημα του Βασίλη Βασιλικού στο οποίο βασίστηκε, η ταινία είναι μια μυθοπλαστική αναφορά στη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη (Θεσσαλονίκη 1963) και στην αναζήτηση των ενόχων από τον ανακριτή Χρήστο Σαρτζετάκη.
  

• Στο φιλμ το κράτος όπου λαμβάνουν χώρα τα γεγονότα θα παραμείνει ακαθόριστο ως το τέλος και κανενός ήρωα το όνομα δεν θα ακουστεί. Ο Ζ (που παραπέμπει στο ρήμα «ζει») έχει τη μορφή του Υβ Μοντάν και είναι διακεκριμένος επιστήμονας που πρόκειται να δώσει διάλεξη κατά της χρήσης της ατομικής βόμβας. Δέχεται επίθεση από ακροδεξιούς εξτρεμιστές που συνδέονται με την κυβέρνηση. Η αστυνομία κάνει ότι δεν βλέπει και όταν ο Ζ συνέρχεται από το χτύπημα, δίνει τη διάλεξη. Λίγο αργότερα όμως και μετά από μια νέα επίθεση θα υποκύψει στα τραύματά του. Ακολουθεί η έρευνα για την ανεύρεση των ενόχων της οποίας ηγείται ένας αποφασιστικός δικαστικός (Ζαν Λουί Τρεντινιάν). Αν και το «Ζ» είναι μια ταινία ενταγμένη πέρα για πέρα στην εποχή της, η παρακολούθησή του παραμένει μια ανατριχιαστική εμπειρία που συνδυάζει έξυπνα το στοιχείο του θρίλερ με την πολιτική καταγγελία. Η κινηματογράφηση είναι πρωτοποριακή για τα τέλη του ΄60 ενώ ξεχειλίζει από το δημιουργικό πάθος όλων όσοι συμμετείχαν σε αυτό.
  

Ματιές στο λατινοαμερικανικό περιθώριο

▅ Το όνειρο είναι δύσκολη υπόθεση στις φτωχογειτονιές του Σάο Πάουλο των 20 εκατ. κατοίκων, της τρομακτικής φτώχειας και των τεράστιων κοινωνικών αδικιών. Στην «Οριακή γραμμή» τα τέσσερα παιδιά της Κλέουζα (Σάντρα Κορβαλόνι, βραβείο ερμηνείας στις Κάννες) το ξέρουν αλλά δεν μπορούν να κάνουν διαφορετικά. Πρέπει να παλέψουν, να προχωρήσουν- με μια μπάλα ποδοσφαίρου, ή κοιτάζοντας προς το μέρος του Θεού. Αυτή η πάλη της καθημερινότητας με τα καλά αλλά και τα άσχημά της είναι το θέμα που απασχολεί τον σκηνοθέτη Βάλτερ Σάλες και την παραγωγό Ντανιέλα Τόμας, σε μια ταινία που κατορθώνει να αποτυπώσει ζωηρά τη ζωντάνια της αχανούς πόλης, πλάθοντας σάρκινους ήρωες.

▅ Βάλτερ Σάλες συμμετέχει στην παραγωγή και της αργεντίνικης «Leonora» του Πάμπλο Τραπέρο, που συναγωνίστηκε την «Οριακή γραμμή» πέρυσι στο Φεστιβάλ Καννών και που επίσης ασχολείται με το περιθώριο λατινοαμερικανικής χώρας. Κεντρικό πρόσωπο η ηρωίδα του τίτλου (έξοχη η Μαρτίνα Γκουσμάν - στη φωτογραφία) η οποία με ένα παιδί στην κοιλιά θα βρεθεί στη φυλακή κατηγορούμενη για τον φόνο του εραστή της. Εκεί, αφού ξεπεράσει το αρχικό στάδιο της άρνησης του ρόλου της μητρότητας, θα προσπαθήσει να κάνει μια νέα αρχή προσηλωμένη στο πλάσμα που έφερε στον κόσμο. Το φιλμ του Τραπέρο (ο οποίος προέρχεται από τον χώρο του ντοκιμαντέρ) είναι μια κοινωνική καταγγελία των απάνθρωπων συνθηκών στις αργεντίνικες φυλακές αλλά ταυτοχρόνως ξεχωρίζει για την εξαιρετική ερμηνεία της Γκουσμάν.

Εύστοχο ελληνοκυπριακό χιούμορ

• Τη «μικρή» έκπληξη τη βρίσκεις από εκεί όπου δεν το περιμένεις: στο ελληνοκυπριακό «Μικρό έγκλημα» του Χρίστου Γεωργίου, μια από τις ελάχιστες ελληνικές ταινίες που είχαμε ξεχωρίσει από την πρώτη προβολή της στο περυσινό Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Κεντρικός ήρωας ένας αθώος αλλά και πονηρός αστυνομικός (Αρης Σερβετάλης) που προσπαθεί να βρει τα αίτια θανάτου ενός νησιώτη. Με αυτή την αφορμή ο Γεωργίου δημιουργεί μια σατιρική «μικρογραφία» της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας του χαβαλέ και του φραπέ, στην οποία βρίσκεις αναγνωρίσιμους τύπους σε τραγελαφικές καταστάσεις που ποτέ δεν δείχνουν τραβηγμένες από τα μαλλιά. Ολοι οι ηθοποιοί (Ράνια Οικονομίδου, Αρτό Απαρτιάν, Ερρίκος Λίτσης, ΒίκυΠαπαδοπούλου κ.ά.) συμμετέχουν με κέφι. Εν ολίγοις, την ευχαριστηθήκαμε.

ΣΤΙΣ ΑΙΘΟΥΣΕΣ

▅ «Ο πορφυρός λόφος» («Red Cliff», Κίνα, 2009) του Τζον Γου με τους Τόνι Λιουνγκ, Τακέσι Κινεσίρο. «Αναπαράσταση» της θρυλικής μάχης του Πορφυρού Λόφου το 208 μ.Χ. όπου ο στρατός του ενός εκατομμυρίου του πρωθυπουργού Τσιάο Τσιάο ηττήθηκε από τους 50.000 πολεμιστές των βασιλείων του Ξου και του Ανατολικού Γου. Οι χορογραφίες των σκηνών πολέμου κλέβουν την παράσταση.

▅ «Τέρατα και εξωγήινοι» («Μonsters vs. Αliens», ΗΠΑ), κινούμενα σχέδια σε σκηνοθεσία Ρομπ Λέτερμαν- Κόνραντ Βέρνον. Η πρώτη τρισδιάστατη ταινία κινουμένων σχεδίων της Dreamworks, επηρεασμένη από τα b movies επιστημονικής φαντασίας της δεκαετίας του ΄50, παρακολουθεί τις περιπέτειες μιας παρέας τεράτων που φυλάσσονται από τον αμερικανικό στρατό.

▅ «Μαχητές των δρόμων 4» («Fast and furious 4», ΗΠΑ, 2009) του Τζάστιν Λιν. Στην τέταρτη ταινία της «σειράς» «Fast & furious», ο «καλός» κακοποιός Βιν Ντίζελ και ο αστυνομικός Πολ Γουόκερ επανασυνδέονται για την αντιμετώπιση ενός εμπόρου ναρκωτικών.

Τετράδια Κινηματογράφου

• Frederic Strauss, Anne Huet: Η κατασκευή μιας ταινίας. Σειρά: Κινηματογραφικές Σπουδές, μτφρ.: Μαρία Γαβαλά, επιμ.: Εύα Στεφανή, εκδόσεις Πατάκη, σ. 101, 10,50 ευρώ

Στη σειρά Τετράδια Κινηματογράφου, προστίθεται ένα ακόμη βιβλίο-εργαλείο, για όποιον θέλει να ασχοληθεί επαγγελματικά ή απλώς να μάθει περισσότερα για την τέχνη του κινηματογράφου. Είναι ουσιαστικά μία μελέτη κατά την οποία εξετάζεται το κρίσιμο κομμάτι της κατασκευής μιας ταινίας, το στάδιο κατά το οποίο η ιστορία μεταφέρεται από το χαρτί στο πανί ή, αν θέλετε, από το σενάριο στη μεγάλη οθόνη. Εξαρχής τονίζεται πως η διαδικασία της μεταφοράς δεν είναι εύκολη υπόθεση, καθώς αποτελεί τη συνάρτηση της δουλειάς πολλών ανθρώπων. Η έρευνα παραθέτει το χαρακτηριστικό παράδειγμα της ταινίας «Ο άνθρωπος που σκότωσε τον Δον Κιχώτη», που δεν κατάφερε ποτέ να κινηματογραφήσει ο γνωστός και επιτυχημένος κατά τ' άλλα σκηνοθέτης Τέρι Γκίλιαμ. Μάλιστα, αυτή η αποτυχία του έγινε ντοκιμαντέρ από τους Κιθ Φάλτον και Λουίς Πέπε, με τίτλο «Δον Κιχώτης χωρίς τέλος». Από την άλλη πλευρά, όμως, δεν λείπει και η αναφορά στην έκσταση που προσφέρει η θέαση του κόσμου μέσα από το βιζέρ της κάμερας, όπως αποδεικνύουν οι μαρτυρίες πολλών σπουδαίων σκηνοθετών, όπως ο Ντέιβιντ Λιντς, ο Φρανσουά Τριφό, οι αδελφοί Νταρντέν και άλλοι. Ακόμη και αν η απόσταση από τη σύλληψη του σκηνοθέτη μέχρι την ολοκληρωμένη ταινία είναι μεγάλη, για τους συντελεστές είναι ένα ταξίδι δημιουργίας. Οι συγγραφείς περιγράφουν τις τεχνικές πρακτικές και τις επαγγελματικές συμπεριφορές των συντελεστών με αρκετή αντικειμενικότητα και συμπληρώνουν τη μελέτη τους με την καταγραφή των ταινιών που περιγράφουν ακριβώς αυτό το στάδιο της δημιουργίας, αποτελώντας το είδος «ο κινηματογράφος μέσα στον κινηματογράφο».

• Από την Αντυ Δημοπούλου, Ελευθεροτυπία / Βιβλιοθήκη, Παρασκευή 27 Μαρτίου 2009

Τόνι Λιουνγκ: «Η υποκριτική με λύτρωσε»

• Για τους περισσότερους ηθοποιούς, η υποκριτική χρησιμεύει ως το πέρασμα σε μια ζωή επιτυχίας.

• Για τον καλύτερο ηθοποιό που μας σύστησε η ασιατική κινηματογραφία των τελευταίων δύο δεκαετιών, η υποκριτική υπήρξε το στήριγμα σε μια αντίξοη οικογενειακή κατάσταση. «Ο πατέρας μου», μου εξομολογείται ο 45χρονος Τόνι Λιουνγκ, «μας εγκατέλειψε όταν ήμουν μικρός, σε μια εποχή μάλιστα όπου το διαζύγιο θεωρούνταν ντροπή στην κινεζική κοινωνία και οι άνθρωποι σπάνια χώριζαν. Ακόμη και πριν μας εγκαταλείψει, βέβαια, ο πατέρας έφευγε και ξαναγύριζε τακτικά. Τον θυμάμαι να επιστρέφει σπίτι μας ύστερα από απουσία πολλών μηνών, δίχως να μας εξηγεί ποτέ το γιατί. Επειτα από λίγο καιρό εξαφανιζόταν και πάλι, αφήνοντας πίσω του μια βασανιστική σιωπή - αφού το ζήτημά του δεν συζητιόταν στην υπόλοιπη οικογένεια και η απουσία του μας δημιουργούσε άμεσο βιοποριστικό πρόβλημα. Γύρω στα 19 μου που δούλευα ως πλασιέ, αποφάσισα να απαντήσω σε μια αγγελία τηλεοπτικού σταθμού για μαθήματα υποκριτικής. Σκέφτηκα να χρησιμοποιήσω την ερμηνευτική ως έναν τρόπο για να μπορέσω να γιατρέψω το τραύμα που μου είχε αφήσει ο πατέρας μου. Είχα γίνει ένα λιγομίλητο παιδί, από το φόβο ότι οι συνομήλικοί μου θα μάθαιναν ότι ο μπαμπάς μου μας είχε παρατήσει. Μέσω των μαθημάτων ηθοποιίας, μπορούσα να ξεκλειδώσω σταδιακά τον εσωτερικό μου κόσμο, υποδυόμενος άλλους χαρακτήρες, έτσι ώστε η δική τους χαρά ή η δική τους λύπη να γίνεται δική μου. Ηταν λυτρωτικό για μένα. Εκτός αυτού δεν χρειαζόταν να δίνω σε κανέναν εξηγήσεις για τα δάκρυα ή για το θυμό μου. Υπήρχε πάντα η πρόφαση κάποιου ρόλου».

• Σήμερα ο Λιουνγκ θεωρείται ένας από τους πιο διάσημους ηθοποιούς της Κίνας, απέκτησε διεθνή απήχηση χάρη στις συνεργασίες του με τον Γουόνγκ Καρ Γουάι σε αξέχαστες ταινίες όπως η «Ερωτική Επιθυμία», το «Chungking Express» ή το «Ευτυχισμένοι Μαζί», κέρδισε βραβείο ερμηνείας στο προπέρσινο Φεστιβάλ Βενετίας για τον ρόλο του στο «Προσοχή, πόθος» του Ανγκ Λι και φανέρωσε την ευρεία ερμηνευτική γκάμα του μέσα από αστυνομικά θρίλερ, έπη πολεμικών τεχνών και μεγαλεπήβολες ταινίες εποχής.

• Μια τέτοια ταινία επανασυνδέει τον Λιουνγκ με τον σκηνοθέτη Τζον Γου, ύστερα από δύο πολύ πετυχημένες συνεργασίες τους στο παρελθόν. Ο «Πορφυρός λόφος» είναι η ακριβότερη παραγωγή στα χρονικά της κινεζικής κινηματογραφίας. Τοποθετημένη στο 208 μ.Χ., λίγο πριν από το τέλος της δυναστείας των Χαν, η πρώτη ταινία που γυρίζει ο Γου στην πατρίδα του έπειτα από 15 χρόνια απουσίας στο Χόλιγουντ εξιστορεί μια από τις μεγαλύτερες πολεμικές επιχειρήσεις στην ιστορία της χώρας: τη μάχη του Πορφυρού Λόφου η οποία έφερε αντιμέτωπα τα Τρία Βασίλεια στα οποία ήταν χωρισμένη τότε η αρχαία Κίνα και κατά τη διάρκεια της οποίας κρίθηκε το μέλλον ολόκληρου του έθνους.

• «Το γύρισμα ήταν πολύ δύσκολο», λέει ο Λιουνγκ. «Το εύρος της παραγωγής χρειαζόταν εξαντλητικό συντονισμό. Φορούσαμε και πανοπλίες όταν ο καιρός ήταν τρομερά ζεστός και έπρεπε να υποδυόμαστε κατακαλόκαιρο ότι βρισκόμαστε στο μέσο ενός πολύ βαρύ χειμώνα. »Εκτός αυτού, ο ρόλος απαιτούσε να γυμνάζομαι και να προσέχω την σωματική μου κατάσταση σχολαστικά. Χαίρομαι πολύ, ωστόσο, που μπόρεσα να γίνω μέρος μιας τέτοιας ταινίας. Ο "Πορφυρός λόφος" αποτελούσε έργο ζωής για τον Τζον Γου. Από χρόνια τον θυμάμαι να το συζητά και να περιμένει τη σωστή στιγμή για να το κάνει».

• Η επιτυχία που γνωρίζει η ταινία έξω από τα σύνορα της χώρας της δίνει για πολλοστή φορά την ευκαιρία στον Λιουνγκ για μια καριέρα στο Χόλιγουντ. Ο ίδιος, όμως, παραμένει αφοσιωμένος στο σινεμά της Κίνας. «Καθένας ονειρεύεται μια διεθνή χολιγουντιανή σταδιοδρομία, είτε γιατί του προσφέρει παραπάνω φήμη είτε γιατί του εξασφαλίζει επιπλέον χρήματα. Εγώ προτιμώ να παραμείνω στην πατρίδα μου και να μοιράζομαι από εκεί την κουλτούρα της με τον υπόλοιπο κόσμο. Γυρίζω ταινίες επειδή μου αρέσει πάρα πολύ η δουλειά μου. Κι επειδή η υποκριτική εξακολουθεί να αποτελεί μια μορφή ψυχοθεραπείας για μένα». *
  

• Του ΛΟΥΚΑ ΚΑΤΣΙΚΑ, Κυριακάτικη Ελευθεροτία / Επτά, Κυριακή 29 Μαρτίου 2009