Νέες ταινίες: Η γοητεία του τέλους

• Του Άκη Καπράνου
• ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 08 Σεπτεμβρίου 2011

Αφήνοντας στην άκρη το ανόητο «σούσουρο» των Καννών, η «Μελαγχολία» του Τρίερ στέκει ως η πιο ειλικρινής ταινία του εδώ και χρόνια. Δείτε τα τρέιλερ των ταινιών της εβδομάδας. 

Μελαγχολία. Ελληνικότατη λέξη. Ακούστηκε για πρώτη φορά τον 5ο αιώνα από τον Ιπποκράτη για τη «μέλαινα» (δηλαδή «κατάμαυρη») «χολή» στο συκώτι - θα έπρεπε όμως να περάσουν άλλοι εννέα αιώνες ώσπου οι επιστήμονες να αναφερθούν σ' αυτήν ως ψυχική ασθένεια. Ο Ρόμπερτ Μπάρτον ήταν αυτός που με την «Ανατομία της Μελαγχολίας» (που εξέδωσε το 1621) μίλησε καθαρά για τον δυισμό της: από τη μια, έγραψε, μιλάμε για την επιτομή της παράνοιας, από την άλλη όμως και για διανοητική υπεροχή, για μια σπάνια καλλιτεχνική ευαισθησία.

Σαν να μιλούσε για τον ίδιο τον Τρίερ. Τόσες και τόσες εξίσου «κατάμαυρες» ταινίες έχει σκαρώσει ο τρομερός αυτός Δανός, καιρός ήταν να βαφτίσει μία εξ αυτών «Melancholia». Γιατί, προφανώς, ο τίτλος της υπέροχης νέας δουλειάς του δεν αφορά μονάχα τη μελαγχολία των ηρωίδων αλλά και τη δική του. Από την πρώτη ονειρική σεκάνς μέχρι την τελευταία, η οθόνη πλημμυρίζει με εικόνες μοναδικής εικαστικής ομορφιάς: κάδρα ρομαντικά, εξπρεσιονιστικά, συνοδευόμενα από το μουσικό θέμα που ο Βάγκνερ έγραψε για το «Τριστάνος και Ιζόλδη», κάδρα που απεικονίζουν, μεταξύ των άλλων, και το τέλος του κόσμου. Γιατί περί αυτού πρόκειται. Του τέλους μέσα από τα μάτια δύο γυναικών - δηλαδή μίας. ΟΚ, σας μπέρδεψα. Το πιάνω απλά και από την αρχή.

Η ταινία χωρίζεται σε δύο μέρη, δύο κεφάλαια που το καθένα φέρει ως τίτλο το όνομα των ηρωίδων. Στο πρώτο έχουμε τον χλιδάτο γάμο της Ζιστίν. Καλεσμένοι, λούσα, συγγενείς, αφεντικά, πρόσωπα χαμογελαστά. Κι εκείνη παίζει τον ρόλο όσο πιο καλά μπορεί. Και μπορεί να τον παίξει - όχι όμως και να τον αντέξει. Το ποιος της τον επέβαλε δεν τίθεται καν ως ερώτημα, μιας και η επιβολή είναι τόσο ξεκάθαρη: όλοι είναι ένοχοι. Οι ρωγμές στο ερμηνευτικό της σύστημα αρχίζουν να φαίνονται. Ο γάμος πάει στα κομμάτια. Και όλοι πληρώνουν την αδιαφορία τους απέναντι στα δικά της θέλω, πληρώνουν το ερέθισμα των ενοχών της, το ύψωμα των αδιεξόδων της. Ακριβά, ναι, αλλά αυτή είναι η ζωή (αυτή είναι η ζωή;). Στο δεύτερο, η Ζιστίν, σε βαριά κατάθλιψη πλέον, μένει μαζί με την αδελφή της, την Κλερ, και τον κυνικό σύζυγό της. Ολοι μαζί περιμένουν τη διέλευση του πλανήτη Μελαγχολία δίπλα από τη Γη. Η Ζιστίν, ψύχραιμη και προετοιμασμένη. Η Κλερ εντελώς φρικαρισμένη. Ο πλανήτης Μελαγχολία ενδέχεται και να συνθλίψει τον κόσμο. Δύο γυναίκες, δηλαδή οι δύο όψεις της γυναικείας φύσης (που όμως πλέον απ' όπου κι αν την «πιάσεις» είναι το ίδιο λαβωμένη), περιμένουν το τέλος. Παραδομένες. Και σταθερά καταδικασμένες. Το τέλος μοιάζει αναπόφευκτο. Το μαρτυρούν όχι μόνο τα αστέρια, αλλά και τα ρημαγμένα γυναικεία κορμιά που κείτονται στη Γη (πόσο αφελείς μοιάζουν πλέον οι κατηγορίες για «μισογυνισμό» που έχει δεχτεί ο Τρίερ κατά καιρούς...). Αποκαθηλώνοντας τη ζωή οδηγηθήκαμε στην ανυπαρξία - δεν είναι «ρέκβιεμ» η ταινία του Τρίερ, αλλά μοιρολόι παραδομένο στο καθαρό συναίσθημα. Μην έχετε ψευδαισθήσεις, το «Melancholia» δεν φλυαρεί, δεν παραπαίει ανάμεσα στα σύμβολά του, δεν «διδάσκει» και δεν φιλοσοφεί. Αντιθέτως, χτυπάει κατευθείαν στην ψυχή. Και ενώ αυτή ραγίζει μπροστά σε με μια τελική εικόνα που κανείς, κανείς στην αίθουσα δεν πρόκειται να ξεχάσει, ο ελεήμων (και άθεος) Τρίερ τής χαρίζει την ανυπαρξία μ' ένα τελευταίο χτύπημα.

Μελαγχολία του Σεπτέμβρη...

.Οπως λέει και το παλιό τραγούδι του Πεπίνο ντι Κάπρι. Η πανέμορφη «MELANCHOLIA» κυριαρχεί απόλυτα αυτήν τη βδομάδα του Σεπτέμβρη και αποδεικνύεται πολύ λιγότερο αμφιλεγόμενη από τον καταπιεστικά προκλητικό δημιουργό της Λαρς φον Τρίερ που η δήλωσή του στις Κάννες ότι είναι ναζιστής - κάτι που κανείς δεν πίστεψε - πιθανόν του κόστισε ακριβά. Πολύ ενδιαφέρουσα επίσης η επανέκδοση της κωμωδίας του Χάουαρντ Χοκς «ΞΑΝΑΠΑΝΤΡΕΥΟΜΑΙ ΤΗ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΟΥ» από το 1940. Κατά τα άλλα:  

«ΟΙ ΝΥΦΕΣ ΤΟΥ HINDUKUSH» είναι ένα ελληνικό ντοκιμαντέρ ογδόντα λεπτών της Αννέτας Παπαθανασίου, που αναφέρεται στις δυνατές και ελεύθερες γυναίκες της αρχαίας φυλής των Καλάσα που ζει στις κοιλάδες του ινδικού Καύκασου, στο Πακιστάν. Οι γυναίκες αυτές αντιστέκονται και προσπαθούν να διατηρήσουν τον ιδιαίτερο πολιτισμό τους μέσα σε αντίξοες συνθήκες. Η ταινία συμμετέχει στο Ντοκιμαντέρ 2011 στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

Αμερικανικό αισθηματικό δράμα η ταινία «ΜΙΑ ΗΜΕΡΑ», παραγωγής 2011, σε σκηνοθεσία της Δανέζας Λόνε Σέρφιγκ και με πρωταγωνιστές την Αν Χάθαγουέι και τον Τζιμ Στέρτζες. Μεταφορά στη μεγάλη οθόνη του ομώνυμου μπεστ σέλερ του Ντέιβιντ Νίκολς από το 2009. Πρόκειται για μια παλιομοδίτικη, γλυκόπικρη ερωτική ιστορία που έχει να κάνει με τη φιλία και την οικογένεια, τη νοσταλγία και την απογοήτευση και τον τρόπο που οι ελπίδες και τα όνειρά μας δεν πραγματώνονται όπως ακριβώς εμείς θα θέλαμε... 

Κάκιστη αμερικανική ταινία τρόμου η τρισδιάστατη «ΒΛΕΠΩ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΣΟΥ 5», σκηνοθετικό ντεμπούτο του Στίβεν Κουέιλ. Είναι η πέμπτη ταινία της σειράς, αλλά η δεύτερη που γυρίζεται σε τεχνολογία 3D, έτσι για πληρέστερη απόλαυση. Οι πρωταγωνιστές της κινηματογραφικής σειράς «ΒΛΕΠΩ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΣΟΥ» έχουν όλα αυτά τα χρόνια συναντήσει το Θάνατο με πολλούς και παράξενους τρόπους. Σε κάθε ταινία σκοτώνονται σαν τις μύγες τουλάχιστον καμιά δεκαριά, σε συγκρούσεις, αποκεφαλισμούς, μαχαιρωμένοι διαμελισμένοι, ξεκοιλιασμένοι, στραγγαλισμένοι ...και πάει λέγοντας η Βίβλος του πολιτισμού που διδάσκεται το νεαρό ως επί το πλείστον κοινό, ενώ το γηραιότερο απορεί και δεν καταλαβαίνει την έξαρση της βίας σε Νορβηγία π.χ. και αλλού. Πάντως, μην τυχόν το χάσετε, γιατί δε θα μάθετε τι εστί ανταγωνιστική τέχνη!!! 

Εν κατακλείδι, τα γνωστά «ΣΤΡΟΥΜΦΑΚΙΑ» επανακάμπτουν, τρισδιάστατα και μεταγλωττισμένα στα ελληνικά, σε νέες περιπέτειες, το Μεσαίωνα τη φορά αυτή, σε ένα μαγεμένο δάσος, αντιμέτωπα με τον απαίσιο μάγιστρο Δρακουμέλ. Σκηνοθέτης στην αμερικανοβελγική αυτή φετινή συμπαραγωγή κινουμένων σχεδίων ο Ραζά Γκοσνέλ. 

ΚΡΙΤΙΚΗ: Τζία ΓΙΟΒΑΝΗ 

Μόστρα: Ο Αλεξάντρ Σοκούροφ παρουσίασε τον Φάουστ του

Αποστολή Γιάννης Ζουμπουλάκης 

Η τελευταία ταινία του ρώσου δημιουργού βασίζεται στο κλασικό αριστούργημα του Γκέτε

ΤΟ ΒΗΜΑ:  8/9/2011

Ο Γιοχάνες Τσάιλερ (δεξιά) ως Φάουστ και ο Αντον Αντασίσνκι στον ρόλο του Μεφιστοφελή σε σκηνή από τον «Φάουστ» του Αλεξάντερ Σοκούροφ.

Ενας από τους λόγους που ο «Φάουστ», το αριστούργημά του γερμανού συγγραφέαΓιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκέτε έχει παραμείνει αλώβητο στο πέρασμα του χρόνου είναι η γλαφυρή και συγχρόνως ουσιαστική αντιμετώπιση του συγγραφέα πάνω στο αιώνιο ζήτημα της  σύγκρουσης Θεού και Διαβόλου, Καλού και Κακού, ηθικού και ανήθικου.

Το στοίχημα του Μεφιστοφελή με το Θεό ότι κατεβαίνοντας στην γη θα καταφέρει να κερδίσει την ψυχή του σεβάσμιου Δρ Φάουστ, έχει εμπνεύσει εκατοντάδες καλλιτέχνες  που έδωσαν την δική τους εκδοχή πάνω στο αιώνιο αυτό ζήτημα σε όλες τις μορφές της τέχνης.

«Ο Φάουστ δεν είναι ήρωας της λογοτεχνίας. Είναι ένας πραγματικός άνθρωπος με σάρκα και οστά» είπε ο ρώσος δημιουργός Αλεξάντρ Σοκούροφ μιλώντας για τον δικό του «Φάουστ» που προβλήθηκε εντός συναγωνισμού στο φεστιβάλ της Βενετίας.

Η καινοτομία της προσέγγισης του Σοκούροφ είναι ότι εδώ, δεν είναι τόσο ο Διάβολος που να προτείνει την ανταλλαγή της ψυχής του Φάουστ αλλά ο ίδιος ο δόκτορας τον προσεγγίζει πρώτος.

«Που βρίσκονται τα σύνορα; Στην κόλαση ή στον παράδεισο; Στην ταινία μου τα όρια αυτά δεν υπάρχουν. Πόσο κοστίζει μια ψυχή; Τίποτε. Είναι τόσο εύκολο να πουληθεί» λέει ο σκηνοθέτης. «Το βέβαιο είναι ότι ο Γκέτε και ο Φάουστ είναι κλειδιά του παγκόσμιου πολιτισμού γιατί μιλούν για την αιώνια πιθανότητα του ανθρώπου να προδώσει, να χαθεί στο σκοτάδι. Και λένε επίσης ότι η νίκη δεν είναι πάντα το τέλος της ιστορίας. Η ήττα μπορεί επίσης να είναι το τέλος. Αν δεν είχε υπάρξει ο Φάουστ, ενδεχομένως να μην είχε υπάρξει ο Ντοστογιέφσκι ή ο Πούσκιν. Χωρίς τον Φάουστ δεν θα υπήρχε λογοτεχνία»»

Ο «Φάουστ» εντάσσεται στην άτυπη τετραλογία του Σοκούροφ πάνω στην φύση και την εξουσία. Στην πρώτη ταινία της σειράς, το «Μολόχ» (2000) το πρόσωπο ήταν ο Αδόλφος Χίτλερ, στην δεύτερη, το «Τάουρους» ο Βλαντίμιρ Λένιν και στην τρίτη, τον «Ηλιο» ο αυτοκράτορας Χιροχίτο της Ιαπωνίας.

Με το συμβολικό πρόσωπο της τέταρτης ταινίας, τον Φάουστ, ο Σοκούρoφ συμπληρώνει την σειρά των «μεγάλων τζογαδόρων  που τελικά έχασαν το σημαντικότερο παιχνίδι της ζωής τους.» 

Η ταινία «Φάουστ» θα παιχθεί στις ελληνικές  αίθουσες σε διανομή New Star

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Βενετία - 68η Μόστρα : Ο Εϊμπελ Φεράρα και το τέλος του κόσμου! 

68η Μόστρα: Τα «Ανεμοδαρμένα ύψη» συναρπάζουν ακόμα 

68η Μόστρα - Μάικλ Φασμπέντερ, το αστέρι της «Ντροπής» 

68η Μόστρα : Ο Ψυχρός Πόλεμος ανασταίνεται! 

68η Μόστρα: Ο Αλ Πατσίνο υποκλίνεται στον Οσκαρ Ουάιλντ 

Μόστρα: Σκανδαλίζει πάλι η Μόνικα Μπελούτσι 

Μόστρα: Κρόνενμπεργκ και γοητεία της ψυχανάλυσης 

Μόστρα: Ο Πολάνσκι... έλαμψε διά της ταινίας και της απουσίας του 

Μόστρα - Τζ. Κλούνεϊ: «Δεν με ενδιαφέρει να μπω στην πολιτική» 

Γ. Λάνθιμος: «Δύσκολο να κάνεις σινεμά στην Ελλάδα» 

 

Στο μελαγχολικό σύμπαν του Λαρς φον Τρίερ

ΚΡΙΤΙΚΗ: ΝΙΝΟΣ ΦΕΝΕΚ ΜΙΚΕΛΙΔΗΣ

Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 8 Σεπτεμβρίου 2011

Η αριστουργηματική «Μελαγχολία» του Λαρς φον Τρίερ επισκιάζει το πρόγραμμα της νέας κινηματογραφικής βδομάδας. Σ' αυτήν πρέπει να προσθέσω και δύο θαυμάσιες επανεκδόσεις: την απολαυστική τρελή κωμωδία «Ξαναπαντρεύομαι τη γυναίκα μου» του Χάουορντ Χοκς και τη σατιρική ιταλική κωμωδία «Η ταράτσα» του Ετορε Σκόλα.

Η Κίρστεν Ντανστ στη «Μελαγχολία» του Λαρς φον ΤρίερΣτο πρόγραμμα και το ελληνικό ντοκιμαντέρ «Οι νύμφες του Hindu Kush» της Αννέτας Παπαθανασίου, το αγγλικό ρομαντικό μελό «Μια ημέρα» της Λόνε Σέρφιγκ, η ταινία τρόμου «Βλέπω τον θάνατό σου, 5» του Στιβ Κουέιλ, το καρτούν «Στρουμφάκια» του Ράτζια Γκόσνελ και η ρουμανική «Στις παρυφές» του Μπόγκταν Γκεόργκι Απέτρι.

Το κατά Φεράρα τέλος του κόσμου μας

Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 8 Σεπτεμβρίου 2011

Του ΝΙΝΟΥ ΦΕΝΕΚ ΜΙΚΕΛΙΔΗ

Μετά τη «Μελαγχολία» του Λαρς φον Τρίερ, που πρωτοείδαμε στις Κάνες και από σήμερα αρχίζει να προβάλλεται και στη χώρα μας, ακολούθησε ένα άλλο τέλος του κόσμου μας, με την ταινία «4:44, η τελευταία μέρα στη γη» του Εϊμπελ Φεράρα, που προβλήθηκε χθες εκτός συναγωνισμού στο πλαίσιο του 68ου Φεστιβάλ Βενετίας.

Ο Εϊμπελ Φεράρα και ο Γουίλεμ Νταφόε στη ΒενετίαΤο χθεσινό πρόγραμμα περιελάμβανε επίσης την ισραηλινή ταινία «Η ανταλλαγή» του Εραν Κολίριν (γνωστού για τη βραβευμένη ταινία του «Η επίσκεψη της μπάντας») και την ταινία-έκπληξη «People Mountain, People Sea» του Κινέζου Γκαλ Σανγκτζούν.

Η καταστροφή της Γης για τον Εϊμπελ Φεράρα θα οφείλεται σε οικολογικούς και περιβαλλοντικούς λόγους. «Για μένα», όπως μου είπε ο σκηνοθέτης σε μια συνάντησή μας που είχαμε στο Λίντο, «ο Αλ Γκορ έχει δίκιο. Αυτά που κάναμε τόσα χρόνια στον πλανήτη μας κάποτε θα μας εκδικηθούν. Δεν πάει παραπέρα. Δεν μας μένει πολύς χρόνος, πρέπει να το καταλάβουμε. Ξεπεράσαμε την ώρα μηδέν!».

175 ταινίες στις Νύχτες Πρεμιέρας

• Με τη βωβή ταινία που ξεχώρισε στις φετινές Κάνες, το «The Artist» του Μισέλ Χαζαναβίσιους με πρωταγωνιστή τον Ζαν Ντιζαρντέν, ξεκινάει την επόμενη Τετάρτη το «17ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας, Νύχτες Πρεμιέρας - Conn-Χ», με καλλιτεχνικό διευθυντή τον Ορέστη Ανδρεαδάκη.

Και το κλείσιμό του, στις 25 Σεπτεμβρίου, θα γίνει με μια εξαιρετική ταινία, το «Ενας χωρισμός» του Ασγκάρ Φαραντί, που κέρδισε στο Φεστιβάλ Βερολίνου τη Χρυσή Αρκτο.
Μεσολαβεί ένας μαραθώνιος 175 ταινιών, που θα προβληθούν στα γνωστά «στέκια» του φεστιβάλ, στους κινηματογράφους «Αττικόν», «Απόλλων», «Δαναός 1», «Δαναός 2» και από φέτος και στο «Αστορ». Ας δούμε το πρόγραμμα:
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΙΝΕΜΑ: Γερή δόση φέτος από πρεμιέρες ελληνικών ταινιών. Θα προβληθούν: «Το Γάλα» του Γιώργου Σιούγα, «Αμνηστία» του Μπουγιάρ Αλιμάνι, «Fish n' Chips» του Ηλία Δημητρίου, «Τρεις μέρες ευτυχίας» του Δημήτρη Αθανίτη, «Ο Αννίβας προ των πυλών» της Ελισάβετ Χρονοπούλου, «Δεμένη κόκκινη κλωστή» του Κώστα Χαραλάμπους, «4ever» του Γιώργου Πυρπασόπουλου, «Κωλόπαιδα» του Στέλιου Καμίτση, κ.ά.

ΑΛ ΠΑΤΣΙΝΟ Στα δίχτυα της Σαλώμης

Με τους φαν του να ουρλιάζουν και να ζητούν μετά μανίας αυτόγραφο, ο ηθοποιός, μαυρισμένος, παρουσίασε στη Βενετία το "Wilde Salome"
O Αλ Πατσίνο παρέλαβε στη Βενετία το τιμητικό βραβείο Jaeger Lecoultre Glory to the filmmaker
Πολλοί σταρ έχουν περπατήσει και φωτογραφηθεί στο κόκκινο χαλί της Βενετίας αυτές τις μέρες. Ο Τζορτζ Κλούνεϊ, η Μαντόνα, η Κέιτ Γουίνσλετ, η Γκουίνεθ Πάλτροου, αλλά και άλλοι συντελεστές της ταινίας "Contagion", που προβάλλεται εκτός διαγωνιστικού προγράμματος, όπως ο Ματ Ντέιμον, η Κίρα Νάιτλι με τους συμπρωταγωνιστές της Μάικλ Φασμπέντερ, Βίγκο Μόρτενσεν και Βενσάν Κασέλ στο "A dangerous method" του Ντέβιντ Κρόνενμπεργκ, η Τζέσικα Τσαστέιν που βραβεύτηκε από τη Μαντόνα με το Βραβείο Gucci για τη "Σημαντικότερη Γυναίκα στον Κινηματογράφο", η Μόνικα Μπελούτσι που εμφανίστηκε ολόγυμνη στο "En ete brulant" του Φιλίπ Γκαρέλ, κ.ά.
Ομως αυτός που μάζεψε μεγάλα πλήθη φαν που ούρλιαζαν και ήθελαν μετά μανίας αυτόγραφο, ήταν ο γηραιός Αλ Πατσίνο. Κινηματογραφικός θρύλος, ο Πατσίνο, εμφανίστηκε μαυρισμένος για να παρουσιάσει το "Wilde Salome", τρίτη μεγάλου μήκους ταινία του ως σκηνοθέτη και να παραλάβει το τιμητικό βραβείο Jaeger Lecoultre Glory to the filmmaker.