Παγκόσμια συγκίνηση για τον μεγάλο Ελληνα

Από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία έως την Ιταλία και την Ισπανία τα μέσα ενημέρωσης αποχαιρέτησαν με εκθειαστικά σχόλια τον σκηνοθέτη που «αφηγήθηκε την πιο αληθινή Ελλάδα».

Παγκόσμια συγκίνηση προκάλεσε ο θάνατος του μεγάλου Ελληνα κινηματογραφιστή, Θεόδωρου Αγγελόπουλου, τον οποίο αποχαιρέτησαν τα μέσα ενημέρωσης σε ολόκληρο τον πλανήτη. Τα αφιερώματα που εκθείαζαν τον «θρυλικό» σκηνοθέτη κατέκλυσαν χθες το Διαδίκτυο και η είδηση του τραγικού θανάτου του βρισκόταν μεταξύ των πρώτων θεμάτων στις ευρωπαϊκές και αμερικανικές ιστοσελίδες.

Στην ειρωνεία που κρύβει ο θάνατος του Ελληνα σκηνοθέτη, ο οποίος έφυγε από τη ζωή πριν προλάβει να ολοκληρώσει τα γυρίσματα της τελευταίας ταινίας του, εστίασε η βρετανική «Guardian»: «Μεγάλο μέρος των έργων του είχαν θέμα την ιστορία χωρίς τέλος, το ταξίδι χωρίς τέλος και τη ζωή χωρίς τέλος, τη συνειδητοποίησή του ότι το να μην υπάρχει τέλος είναι από μόνο του μέρος του ανθρώπινου μυστηρίου και ένα θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και φορτίο». Η ιστοσελίδα της βρετανικής εφημερίδας αφιέρωσε μάλιστα τέσσερα δημοσιεύματα στον θάνατο του «γνωστού για το αργό και ονειρικό του στυλ» σκηνοθέτη, ένα από τα οποία ενσωμάτωνε και αποσπάσματα από τις ταινίες του.

«Κέρδισε μεγάλο αριθμό βραβείων για τις ταινίες του, τα περισσότερα σε ευρωπαϊκά κινηματογραφικά φεστιβάλ στη διάρκεια μιας καριέρας που εκτεινόταν περισσότερα από 40 χρόνια», έγραψε το περιοδικό «Time», ενώ όλα τα δημοσιεύματα έκαναν αναφορά στον Χρυσό Φοίνικα, με τον οποίο βραβεύθηκε ο Αγγελόπουλος το 1999 για την ταινία «Μια αιωνιότητα και μια μέρα». «Θεόδωρος Αγγελόπουλος, η αιωνιότητα και μια νύχτα», τιτλοφόρησε το σχετικό άρθρο της η γαλλική εφημερίδα «Le Monde», ενώ το Γαλλικό Πρακτορείο έγραψε ότι «ο Αγγελόπουλος υπήρξε εμβληματική φιγούρα του ελληνικού σινεμά ξεκινώντας από τη δεκαετία του 1970».

Μια μεγάλη φωτογραφία του Θόδωρου Αγγελόπουλου δέσποζε στο σάιτ του CNN

«Αντίο στον Θεόδωρο Αγγελόπουλο που αφηγείται την πιο αληθινή Ελλάδα», ήταν ο τίτλος του άρθρου της ιταλικής «La Stampa», ενώ ο αντίστοιχος της ισπανικής «El Pais» ήταν «Θεόδωρος Αγγελόπουλος, η ποίηση στην οθόνη». Ακόμη τα πρακτορεία και οι αμερικανικές, ευρωπαϊκές και τουρκικές εφημερίδες έδωσαν ιδιαίτερη βαρύτητα στον τραγικό τρόπο με τον οποίο έφυγε από τη ζωή ο Ελληνας σκηνοθέτης. «O Αγγελόπουλος πέθανε λίγες ώρες έπειτα από τροχαίο δυστύχημα που είχε στη διάρκεια των γυρισμάτων μιας ταινίας με θέμα την κρίση χρέους που ταρακουνά τη χώρα», ανέφερε το πρακτορείο Reuters.

«Την ημέρα που οι σινεφίλ σε όλον τον κόσμο περίμεναν να ακούσουν τις υποψηφιότητες για τα φετινά Οσκαρ, ο κόσμος του σινεμά θρήνησε την απώλεια μίας από τις πιο σεβαστές φυσιογνωμίες του», παρατήρησε το αμερικανικό δίκτυο CNN, ενώ η ιστοσελίδα της αμερικάνικης «The Hollywood Reporter» χαρακτηρίζει τον Αγγελόπουλο «θρυλικό κινηματογραφιστή». Οσο για τη «Washington Post», η αμερικανική εφημερίδα θεώρησε ότι δεν υπήρχε καταλληλότερος τρόπος από μια φράση του ίδιου του κινηματογραφιστή για να κλείσει το δημοσίευμα για τον θάνατό του: «Φοβάμαι τι θα φέρει το αύριο».

Ως τον κορυφαίο Ελληνα σκηνοθέτη χαρακτηρίζει το BBC τον Θόδωρο Αγγελόπουλο

«ΦΩΤΕΙΝΟ ΚΟΜΜΑΤΙ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΜΑΣ»
«Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος εκπροσωπεί ένα πολύ φωτεινό κομμάτι της πατρίδας μας. Το έργο του αγαπήθηκε και θαυμάστηκε από τη μια άκρη του κόσμου έως την άλλη. Η ατμόσφαιρα των ταινιών του, οι συμβολισμοί τους και η ιστορικότητα της κινηματογραφικής του αφήγησης πήγαν πιο πέρα την Εβδομη Τέχνη και βοήθησαν τους νέους κινηματογραφιστές να βρουν τους δικούς τους δρόμους», αναφέρει στο συλλυπητήριο μήνυμά του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας.

Ο πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος εκφράζει τη «βαθύτατη θλίψη του για τον θάνατο του Θόδωρου Αγγελόπουλου, του σκηνοθέτη που με την πρωτοπόρα ματιά του άνοιξε νέους δρόμους και αναδείχτηκε σε κορυφαία μορφή του παγκόσμιου κινηματογράφου». Συλλυπητήρια μηνύματα στην οικογένεια του Θόδωρου Αγγελόπουλου απέστειλαν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Α. Παπανδρέου, ο πρόεδρος της ΝΔ Αντώνης Σαμαράς, ο πρόεδρος της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας, η γ.γ. του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα, ο πρόεδρος της Δημοκρατικής Αριστεράς Φώτης Κουβέλης, ο ΛΑΟΣ, ο πρόεδρος της Βουλής Φίλιππος Πετσάλνικος, ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος, ο πρόεδρος της Κυπριακής Βουλής και τα πολιτικά κόμματα κ.ά.

Και η γαλλική «Le Monde» αποχαιρέτησε τον μεγάλο σκηνοθέτη

Ντούσαν Μακαβέγιεφ: (Σέρβος σκηνοθέτης)
«Πριν δω την ταινία του Αγγελόπουλου, εγώ, που έχω μεγαλώσει χωρίς πατέρα, δεν φανταζόμουν ποτέ ότι θα τον ανακάλυπτα στην εικόνα ενός δέντρου. Η τελευταία σκηνή του «Τοπίου στην ομίχλη» ήταν μια αποκάλυψη για μένα. Είναι μια μοναδική, θα μπορούσε κάποιος να πει «ιαπωνική», σκηνή που με εξέπληξε, γιατί είχα πάντα στο μυαλό μου την ελληνική παράδοση αποκλειστικά συνδεδεμένη με ερείπια, βράχους και θεούς. Σε αυτήν τη σκηνή είδα μια πρόκληση απέναντι σε κάθε αναστολή και εξουσία».

Το δικό της «αντίο» είπε η ιταλική «La Stampa»

Ινγκμαρ Μπέργκμαν: (Σουηδός σκηνοθέτης)
«Είδα τον «Μελισσοκόμο» που άλλοτε θεωρούσα μια καλή ταινία. Τώρα αντιλαμβάνομαι πως είναι ένα αριστούργημα. Είναι μια εμπειρία απίστευτα συγκλονιστική».

Βιμ Βέντερς: (Γερμανός σκηνοθέτης)
«Εφυγα από τις Κάνες μαγεμένος με το «Βλέμμα του Οδυσσέα». Ακόμα κι εδώ στο Τόκιο που βρίσκομαι τώρα με ακολουθεί η μαγεία. Πιστεύω ότι είναι μια ταινία που θα μείνει στην ιστορία του σινεμά».

Μάικλ Γουίλμινγκτον: Αμερικανός κριτικός κινηματογράφου

Βιμ Βέντερς: (Γερμανός σκηνοθέτης)

«Στην Ελλάδα λέγεται ότι οι απλοί άνθρωποι αγαπούν την ποίηση και μιλούν ποιητικά. Ο Αγγελόπουλος, μακριά από τα τετριμμένα, βρίσκει ποίηση στη φθορά, την προδοσία και την καταγράφει: παιδιά αποξενωμένα από τον πατέρα τους, μια χώρα αποξενωμένη από την κληρονομιά της και, πάνω απ' όλα, τη σιωπή γύρω του: σιωπή της ιστορίας, του έρωτα και του Θεού».

Ακίρα Κουροσάβα: (ο Ιάπωνας μετρ του σινεμά για τον «Μεγαλέξανδρο»)
«Μέσα από τον φακό του ο Αγγελόπουλος κοιτάει τα πράγματα σιωπηλά. Είναι το βάρος αυτής της σιωπής και η ένταση του αμετακίνητου βλέμματος της κάμερας του Αγγελόπουλου, που κάνει τον «Μεγαλέξανδρο» τόσο δυνατό, που ο θεατής δεν μπορεί να αποδράσει από την οθόνη. Οσο για μένα, παρακολουθώντας αυτό το φιλμ ένιωσα βαθιά την απόλαυση του κινηματογράφου, με την πιο απόλυτη έννοια του όρου».

Ακίρα Κουροσάβα: (ο Ιάπωνας μετρ του σινεμά για τον «Μεγαλέξανδρο»)

Τα φεστιβάλ του εξωτερικού

«Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου θρηνεί την απώλεια του Τεό Αγγελόπουλου», γράφει η ανακοίνωση της Μπερλινάλε. «Από τις αρχές της δεκαετίας του '70 θεωρούνταν ένας από τους μεγαλύτερους δημιουργούς της Ευρώπης», συνεχίζει. Το Διεθνές Φεστιβάλ των Κανών, προσθέτει: «Το Φεστιβάλ των Κανών θλίβεται για τον θάνατο του ιδρυτή του «Νέου ελληνικού σινεμά»...»

ΕΘΝΟΣ, 26/1/2012

Tαξίδι στην αιωνιότητα

Ο θάνατος του Θόδωρου Αγγελόπουλου, αυτού του ποιητή των εικόνων, του οραματιστή, του τελειομανούς, του συνεπούς με τις ιδέες του, που μας καθήλωσε με την «Αναπαράσταση», τον «Θίασο» και όλες τις άλλες ταινίες του, τοιχογραφίες της σύγχρονης Ιστορίας μας και της κοινωνικής πραγματικότητας, κάποιες απ΄ αυτές καταγεγραμμένες στα αριστουργήματα του παγκόσμιου σινεμά, βύθισε την κινηματογραφική οικογένεια και ολόκληρη τη χώρα στη θλίψη. Το σοκ παραμένει μεγάλο και η συγκίνηση πλημμυρίζει. Για τον άδικο χαμό και την απίστευτα κακή στιγμή. Για τη δυσαναπλήρωτη απώλεια ενός κορυφαίου δημιουργού. Για ένα ανολοκλήρωτο έργο. Για ένα τέλος εποχής που δείχνει να μη θέλει πολύ ακόμη για την τελευταία τελεία. Για τη χρονική συγκυρία που η χώρα έχασε μια καίρια, διεισδυτική, ποιητική ματιά, το βλέμμα του Οδυσσέα που κοιτάζει προς το αδρό φως ενός καλύτερου μέλλοντος, στην πιο δύσκολη μεταπολεμικά περίοδο.

Ο θάνατος του Θόδωρου Αγγελόπουλου, αυτού του ποιητή των εικόνων, του οραματιστή, του τελειομανούς, του συνεπούς με τις ιδέες του, που μας καθήλωσε με την «Αναπαράσταση», τον «Θίασο» και όλες τις άλλες ταινίες του, τοιχογραφίες της σύγχρονης Ιστορίας μας και της κοινωνικής πραγματικότητας, κάποιες απ΄ αυτές καταγεγραμμένες στα αριστουργήματα του παγκόσμιου σινεμά, βύθισε την κινηματογραφική οικογένεια και ολόκληρη τη χώρα στη θλίψη.

Στο εξωτερικό, αναγνωρισμένος ίσως περισσότερο από το εσωτερικό, ως ένας από τους σημαντικότερους διεθνώς σκηνοθέτες, το ταξίδι του προς την αιωνιότητα συνοδεύεται με συγκινητικές αναφορές και άρθρα. «Εμβληματική φιγούρα του ελληνικού σινεμά», διάσημος «για το ονειρικό στυλ του» και «τις μακρές, προσεκτικά χορογραφημένες σκηνές», γράφουν. Για τη μαγεία των εικόνων του και το βάρος της σιωπής τους είχαν μιλήσει προ πολλών ετών ακόμη μεγάλοι μετρ της έβδομης τέχνης.

Τίτλοι τέλους, αλλά ο δημιουργός και στοχαστής Θόδωρος Αγγελόπουλος μας αφήνει πιο πλούσιους με το έργο του, το οποίο αγγίζει το μεδούλι της συλλογικής μνήμης, και τη συνεπή στάση του σε ιδανικά, οράματα και σ' αυτό που ονομάζουμε συλλογικό όνειρο.

Το τελευταίο αντίο θα ειπωθεί αύριο Παρασκευή, στις 4 το απόγευμα, από το Α' Νεκροταφείο. Η κηδεία του θα γίνει δημοσία δαπάνη. Το ΥΠΠΟΤ και το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ανακοίνωσαν την καθιέρωση Διεθνούς Βραβείου «Θόδωρος Αγγελόπουλος», που θα απονέμεται κάθε Νοέμβριο στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

ΓΡΑΦΟΥΝ ΟΙ: ΑΝΤΑ ΔΑΛΙΑΚΑ, ΡΟΜΠΥ ΕΚΣΙΕΛ, ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΡΑΛΗ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΚΑ, ΔΗΜΗΤΡΑ ΡΟΥΜΠΟΥΛΑ, ΕΡΗ ΠΑΝΣΕΛΗΝΑ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΩΣΚΟΛΟΣ, ΕΘΝΟΣ, 26/1/2012

Τραγικό τέλος για τον ποιητή του παγκόσμιου κινηματογράφου

ΘΟΔΩΡΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ

Ο σκηνοθέτης που επηρέασε το μοντέρνο σινεμά σε όλο τον κόσμο, ο κορυφαίος του σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου, έσβησε ξαφνικά στα 77 του μετά από τροχαίο την ώρα των γυρισμάτων της νέας του ταινίας.

Μια «ανθρώπινη περιπέτεια». Τέτοιο ήταν για τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, όπως ο ίδιος έλεγε, κάθε σκηνοθετικό πόνημα. Κάθε επίπονο γύρισμα, κάθε μακρόχρονη βυθομέτρηση μιας τραγικής φιγούρας που κουβαλάει στο βλέμμα και στις πλάτες της δεκάδες βάρη, κάθε εξονυχιστικά δουλεμένο πλάνο ενός τόπου που συγκεντρώνει στο χώμα του το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.

Από τα μέλη του «Θιάσου», που «περιοδεύουν» στην Ελλάδα του Μεταξά, της γερμανικής κατοχής και του Εμφυλίου, μέχρι τον κινηματογραφιστή που κοιτά τα ταραγμένα Βαλκάνια των τελών του 20ού αιώνα με το «Βλέμμα του Οδυσσέα». Από τα κατσάβραχα της ηπειρωτικής Τυμφαίας, που θα χρησιμεύσουν ως σκηνικό «Αναπαράστασης» ενός στυγερού συζυγικού εγκλήματος, μέχρι την άσφαλτο της σημερινής Δραπετσώνας, όπου έμελλε να γραφεί η τελευταία -ανολοκλήρωτη- «περιπέτεια» του δημιουργού, ενώ αναζητούσε την «Αλλη θάλασσα».

Ο Ελληνας καλλιτέχνης έχασε χθες τη νύχτα στις 11.40 τη μάχη για τη ζωή του ενώ βρισκόταν στο χειρουργείο, στη μονάδα του νοσοκομείου Metropolitan. Το ατύχημα έγινε λίγο μετά τις 7.00 μ.μ., την ώρα που ο σκηνοθέτης βρισκόταν στο σημείο των γυρισμάτων της νέας του ταινίας «Η άλλη θάλασσα», μετά το πρώτο τούνελ του περιφερειακού της Δραπετσώνας. Το δίκυκλο που οδηγούσε ειδικός φρουρός εκτός υπηρεσίας παρέσυρε τον δημιουργό, που διέσχιζε το οδόστρωμα, ρίχνοντάς τον σ' ένα ανοιχτό τσιμεντένιο φρεάτιο βάθους 3 μέτρων.

Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος παραλαμβάνει τον Χρυσό Φοίνικα το 1998 στις Κάνες για την ταινία του «Μια αιωνιότητα και μια μέρα»

Στη συνέχεια το ασθενοφόρο τον μετέφερε αρχικά στο Αττικό νοσοκομείο απ' όπου, με απόφαση της οικογένειάς του, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Metropolitan, στο οποίο και υπέκυψε στα τραύματά του. Σύμφωνα με τους γιατρούς, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος διεκομίσθη σχεδόν χωρίς σφυγμό.

Το πρώτο χειρουργείο στα πόδια ακολούθησε δεύτερο στη σπλήνα, αλλά δεν κατέστη δυνατό να σταματήσει η εσωτερική αιμορραγία στα όργανα της κοιλιακής χώρας. Στο πλευρό του δημιουργού βρισκόταν από την πρώτη στιγμή η σύζυγος και παραγωγός των ταινιών του, Φοίβη Οικονομοπούλου, με την οποία ήταν μαζί από το 1979, έχοντας αποκτήσει τρεις κόρες, την Αννα, την Κατερίνα και την Ελένη. Κοντά του ήταν και οι στενοί φίλοι και συνεργάτες του.

Σκηνή από το «Μια αιωνιότητα και μια μέρα», που του χάρισε τον Χρυσό Φοίνικα

Πρωτεργάτης του ονομαζόμενου «σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου» και ο μόνος Ελληνας σκηνοθέτης που έχει επηρεάσει τόσο βαθιά αισθητικές τάσεις του μοντέρνου σινεμά παγκοσμίως, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος γεννήθηκε τον Απρίλιο του 1935 στην Αθήνα και ακολούθησε σπουδές Νομικής, τις οποίες, όμως, εγκατέλειψε πριν πάρει το πτυχίο του.

Το 1961 φεύγει για το Παρίσι, όπου ξεκινά σπουδές στη Σορβόνη -γαλλική φιλολογία και φιλμογραφία- και την επόμενη χρονιά γίνεται δεκτός στη σχολή κινηματογράφου IDHEC. Ολοκληρώνοντας τις σπουδές του, που θα συμπεριλάβουν και μαθήματα σινεμά - ντιρέκτ δίπλα στον εθνολόγο - κινηματογραφιστή Ζαν Ρους στο Musea de l' Homme, επιστρέφει το 1964 στην Ελλάδα και σύντομα αρχίζει να εργάζεται ως κριτικός κινηματογράφου, μαζί με τους Βασίλη Ραφαηλίδη και Τώνια Μαρκετάκη, στην εφημερίδα «Δημοκρατική Αλλαγή», όπου και θα συνεχίσει να γράφει μέχρι την αναστολή της λειτουργίας της με τον ερχομό της χούντας το 1967.

Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος στα γυρίσματα της ταινίας του «Το λιβάδι που δακρύζει»

Το 1965, ο Βαγγέλης Παπαθανασίου του ζητεί να γυρίσει ένα φιλμ για το συγκρότημα Φόρμινξ, που δεν θα ολοκληρωθεί ποτέ. Θα ολοκληρώσει, ωστόσο, τρία χρόνια μετά την ταινία μικρού μήκους «Εκπομπή» που προκαλεί αίσθηση στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και αποσπά το Βραβείο των Ελλήνων Κριτικών. Θα είναι, όμως η «Αναπαράσταση», η πρώτη του μεγάλου μήκους δουλειά το 1970, που θα του εξασφαλίσει διακρίσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό, θα τον στέψει έναν από τους πλέον ελπιδοφόρους σκηνοθέτες της Ευρώπης και θα σημάνει την αρχή του «Σύγχρονου Ελληνικού Κινηματογράφου», μιας τάσης ενισχυμένης κι από την ίδια τη δουλειά του ως συγγραφέα και θεωρητικού στο περιοδικό «Σύγχρονος Κινηματογράφος», που είχε ιδρύσει το 1969 με τον Ραφαηλίδη.

Από κει και μέχρι την ανολοκλήρωτη «Αλλη θάλασσα» έχουν «περάσει», μεταξύ άλλων, μια τριλογία πάνω στην ελληνική ιστορία του 20ού αιώνα -»Μέρες του '36», «Ο Θίασος», «Οι Κυνηγοί»- που εξακολουθεί να διδάσκεται κεφάλαιο προς κεφάλαιο, πλάνο προς πλάνο στις κινηματογραφικές σχολές του κόσμου για τον τρόπο που τέμνει τον χρόνο στο πλαίσιο του ίδιου κάδρου, ένα «Ταξίδι στα Κύθηρα» που σφράγισε την ερμηνευτική καριέρα των Μάνου Κατράκη και Διονύση Παπαγιαννόπουλου, συνεργασίες με διεθνής σταρ επιπέδου Μαρτσέλο Μαστρογιάνι («Το μετέωρο βήμα του πελαργού», «Ο Μελισσοκόμος») ή Χάρβεϊ Καϊτέλ («Το βλέμμα του Οδυσσέα»), ένας Χρυσός Φοίνικας στις Κάνες («Μια αιωνιότητα και μια μέρα»).

Οπως και τα δύο πρώτα μέρη μιας άλλης ιστορικής τριλογίας «Το λιβάδι που δακρύζει» και «Η σκόνη του χρόνου», την ολοκλήρωση της οποίας προτίμησε πριν από λίγους μήνες να αναβάλει ο δημιουργός για να αφηγηθεί στο φάσμα της τρέχουσας οικονομικής κρίσης τις σχέσεις ενός διεφθαρμένου επιχειρηματία και πολιτικού του Πειραιά με την ηθοποιό κόρη του, που ζει μέσα από την τέχνη της. Μια ταινία «που αφορά το ελληνικό παρόν και έμμεσα το μέλλον», όπως δήλωνε ο ίδιος πριν το νήμα της ζωής και του έργου του κοπεί απότομα χθες το απόγευμα στον περιφερειακό της Δραπετσώνας, κοντά στα γυρίσματα, από ένα δίκυκλο.

Παγκόσμια αναγνώριση

• «Η Εκπομπή», βραβείο κριτικών στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 1968
• «Αναπαράσταση», Α' Βραβείο στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 1970, Βραβείο Ζωρζ Σαντούλ (Γαλλία, 1971), Καλύτερης Ξένης Ταινίας στο Φεστιβάλ Hyeres (1971), Ειδική Μνεία της Διεθνούς Ενωσης Κριτικών Κινηματογράφου (FIPRESCI) στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Βερολίνου (1971)
• «Μέρες του '36», Βραβείο Σκηνοθεσίας και Φωτογραφίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 1972, Βραβείο της FIPRESCI στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Βερολίνου (1972)
• «Ο Θίασος», Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας, Σεναρίου, Α' αντρικού και Α' Γυναικείου Ρόλου, Πανελλήνιας Ενωσης Κριτικών Κινηματογράφου στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 1975, Καλύτερη Ταινία της δεκαετίας 1970-1980 από την Ενωση Κριτικών της Ιταλίας
• «Οι Κυνηγοί», Βραβείο Καλύτερης Ταινίας στο Φεστιβάλ του Σικάγο (1977), Βραβείο της Ενωσης Τούρκων Κριτικών (1977), επίσημη συμμετοχή στο Φεστιβάλ των Κανών
• «Ο Μεγαλέξανδρος» έλαβε το Χρυσό Λιοντάρι το 1980 στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Βενετίας
• «Ταξίδι στα Κύθηρα», Βραβείο Σεναρίου στο Φεστιβάλ των Κανών (1984), κρατικά βραβεία Καλύτερης Ταινίας, Σεναρίου, Α' Ανδρικού Ρόλου, Α' Γυναικείου Ρόλου, Σκηνογραφίας, Βραβείο Κριτικών στο Φεστιβάλ Ρίο ντε Τζανέιρο (1984)
• «Τοπίο στην Ομίχλη» έλαβε (μοιράστηκε) το Αργυρό Λιοντάρι Καλύτερης Σκηνοθεσίας στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Βενετίας, Βραβείο Φελίξ Καλύτερης Ευρωπαϊκής Ταινίας (1988)
• «Το βλέμμα του Οδυσσέα» έλαβε το Μεγάλο Βραβείο Κριτικής Επιτροπής στο Φεστιβάλ των Κανών, Βραβείο της FIPRESCI (1995). Επίσης, οι κριτικοί του περιοδικού «Time» το ψήφισαν στις 100 καλύτερες ταινίες του παγκόσμιου κινηματογράφου.
• «Μια αιωνιότητα και μια μέρα» κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Κανών (1998)
• «Τριλογία - Το λιβάδι που δακρύζει» κέρδισε Βραβείο της FIPRESCI (2004)
• Χρυσό μετάλλιο του ιδρύματος Circulo de Bellas Artes (Μαδρίτη, 2008) για το σύνολο του έργου του

Η φιλμογραφία του
Πορεία από την «Εκπομπή» μέχρι την «Τριλογία»

• 1968: Εκπομπή (μικρού μήκους)
• 1970: Αναπαράσταση
• 1972: Μέρες του '36
• 1975: Ο θίασος
• 1977: Οι Κυνηγοί
• 1980: Ο Μεγαλέξανδρος
• 1983: Αθήνα, επιστροφή στην Ακρόπολη (τηλεταινία)
• 1984: Ταξίδι στα Κύθηρα
• 1986: Ο Μελισσοκόμος
• 1988: Τοπίο στην ομίχλη
• 1991: Το μετέωρο βήμα του πελαργού
• 1995: Lumiere et compagnie (σπονδυλωτή)
• 1995: Το βλέμμα του Οδυσσέα
• 1998: Μια αιωνιότητα και μια μέρα
• 2003: Τριλογία - Ι. Το λιβάδι που δακρύζει
• 2008: Τριλογία - ΙΙ. Η σκόνη του χρόνου

ΡΟΜΠΥ ΕΚΣΙΕΛ - ΑΝΤΑ ΔΑΛΙΑΚΑ, ΕΘΝΟΣ, 25/1/2012

Έφυγε από τη ζωή ο Θόδωρος Αγγελόπουλος έπειτα από τροχαίο

Κατέληξε το βράδυ της Τρίτης, στο νοσοκομείο όπου νοσηλευόταν έπειτα από τροχαίο, ο μεγάλος Έλληνας σκηνοθέτης και ποιητής των εικόνων, Θόδωρος Αγγελόπουλος. Ο 77χρονος σκηνοθέτης μεταφέρθηκε σοβαρά τραυματισμένος σε νοσοκομείο του Φαλήρου έπειτα από τροχαίο ατύχημα που συνέβη στις 7 το απόγευμα της Τρίτης στον περιφερειακό δρόμο της Δραπετσώνας. Ο σκηνοθέτης βρισκόταν στο σημείο για τα γύρισμα της νέας του ταινίας «H άλλη θάλασσα» και τη στιγμή που διέσχιζε το οδόστρωμα, μετά το πρώτο τούνελ του περιφερειακού, παρασύρθηκε από ιδιωτική μοτοσικλέτα που οδηγούσε ειδικός φρουρός, ο οποίος βρισκόταν εκτός υπηρεσίας. Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, ίσως ο πιο γνωστός Έλληνας κινηματογραφιστής στο εξωτερικό, γεννήθηκε στις 27 Απριλίου 1935 στην Αθήνα όπου και πέρασε τα παιδικά του χρόνια.

Οι ταινίες της εβδομάδας: Το «Μικρό σπίτι στο λιβάδι» συναντά τον… Αντρέι Βάιντα

Γιάννης Ζουμπουλάκης  

Το μικρό σπίτι στο λιβάδι αλά Σπίλμπεργκ και η θηλυκή πλευρά του Εντγκαρ Χούβερ

TO BHMA:  19/01/2012

 

 

5  φωτογραφίες

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ: * 5: εξαιρετική, 4: πολύ καλή, 3: καλή, 2: ενδιαφέρουσα, 1: μέτρια, 0: απαράδεκτη, _: χωρίς άποψη

«Εμείς είμαστε το άλογο!», σαν να φωνάζει το «Αλογο του πολέμου» («The war horse», ΗΠΑ, 2011), η τελευταία ταινία του Στίβεν Σπίλμπεργκ που παρακολουθεί την πορεία ενός υπερήφανου αλόγου από τη στιγμή της γέννησής του, στα καταπράσινα βρετανικά λιβάδια, μέχρι τη στιγμή της επιστροφής του, αφού πρώτα περάσει μέσα από την κόλαση του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Πάνω στο άλογο, που λέγεται Τζόι (χαρά), αντανακλάται ο «κοινός άνθρωπος», εκείνος που διαρκώς καταδιώκεται από τις συμφορές αλλά που δεν το βάζει κάτω, δεν σηκώνει τα χέρια ψηλά. Εκείνος που αντιστέκεται, μάχεται, υπομένει, επιμένει, ελπίζει και κάποια στιγμή, αν σταθεί αρκετά τυχερός, δικαιώνεται. 

Βασισμένο στο μυθιστόρημα του εκπαιδευτικού - συγγραφέα Μαικλ Μορπούργκο, το «Αλογο του πολέμου» έγινε κατ' αρχάς ένα εξαιρετικά επιτυχημένο θεατρικό έργο (όπου το άλογο εμφανίζεται ως κούκλα) από το οποίο ο Σπίλμπεργκ εμπνεύστηκε την ταινία. Μια ταινία επική, πανοραμική, γυρισμένη επίτηδες με παλαιομοδίτικο στιλ, κάτι σαν φόρος τιμής του σκηνοθέτη προς το λαμπρό σινεμά παλαιότερων εποχών, όπου όλα γίνονταν «με το χέρι», χωρίς τις ευκολίες (αλλά και την ψευτιά) της σύγχρονης τεχνολογίας, η οποία φυσικά τον εξυπηρετεί σε άλλου είδους ταινίες όπως τις «Περιπέτειες του Τεν Τεν».

Η ζωή στο βρετανικό ύπαιθρο όπου το άλογο μεγαλώνει υπό την προστασία ενός νεαρού αγρότη (κάπως άχαρος ο Τζέρεμι Ερβάιν) μοιάζει βγαλμένη από τον «Ησυχο αμερικανό» του Τζον Φορντ ή από έγχρωμο γουέστερν του Αντονι Μαν, όπου η φύση γίνεται ένα με τον άνθρωπο. Ο Σπίλμπεργκ παραμένει ένας από τους πιο επιδέξιους χειριστές σκηνών θριάμβου και η σκηνή στο ξερό χωράφι που εν τέλει κατορθώνει να οργώσει ο Τζόι είναι τρανό παράδειγμα.

Αργότερα, στον πόλεμο, ο Σπίλμπεργκ «ζωγραφίζει» πλάνα που αποτυπώνονται στη μνήμη με κορυφαίο εκείνο της επίθεσης του βρετανικού ιππικού εναντίον των Γερμανών – μια σκηνή που μας υπενθυμίζει για ποιον λόγο ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος υπήρξε επίσης το τέλος του αλόγου ως πολεμικό «εξάρτημα».

Οι επιρροές του Σπίλμπεργκ σε αυτήν την ταινία είναι όλος ο κινηματογραφικός κόσμος, κάπου βλέπουμε ακόμα και τη «Λότνα», ένα από τα λιγότερο γνωστά φιλμ του Αντρέι Βάιντα που περιέγραφε τις περιπέτειες μιας αραβικής φοράδας των Πολωνών στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο Σπίλμπεργκ βέβαια, δεν παύει να είναι και έμπορος. Και αυτό σημαίνει ότι συχνά έχεις την εντύπωση ότι παρακολουθείς κάτι που σου θυμίζει πολύ την τηλεοπτική σειρά «Το μικρό σπίτι στο λιβάδι».

Δεν είναι τυχαίο που από τις πολεμικές σκηνές απουσιάζει το αίμα (γι' αυτό και θα θεωρηθεί άστοχη η όποια σύγκριση με τη «Διάσωση του στρατιώτη Ράιαν»). Γιατί στο μεδούλι του, το «Αλογο του πολέμου» είναι μια ταινία για όλη την οικογένεια, στόχος της οποίας είναι με διδακτικό, ενίοτε αφελές και όσο το δυνατόν πιο ανώδυνο τρόπο να προαγάγει αξίες και ιδανικά που αν και κάποτε ήταν κομμάτι της πραγματικότητας πλέον εκλείπουν από τη ζωή μας.

Βαθμολογία: 3

Αίθουσες: ΑΕΛΛΩ - ΑΘΗΝΑΙΟΝ CINEPOLIS ΓΛΥΦΑΔΑ- ΣΠΟΡΤΙΝΓΚ - STER ILION ΑΙΓΛΗ ΧΑΛΑΝΔΡΙ - VILLAGE ΡΕΝΤΗ - VILLAGE MALL - VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ - VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ - ODEON MAΡΟΥΣΙ - ODEON STARCITY - ΑΝΟΙΞΙΣ ΧΑΙΔΑΡΙ - CINE CITY - ΝΑΝΑ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ VILLAGE COSMOS - ODEON ΠΛΑΤΕΙΑ - STER CENTURY

Το «μπουλντόγκ» με τα φουστάνια

Με την εξαίρεση κάποιων ελάχιστης σημασίας ταινιών όπως οι «Μυστικοί φάκελοι του Χούβερ» (1974) και τα άπαιχτα εδώ «Hoover» (2000) και «Size ten or G Men» (2008), ο κινηματογράφος δεν έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με την περίπτωση του «μπουλντόγκ» του FBI Τζέι Εντγκαρ Χούβερ ο οποίος παρέμεινε ακούνητος στη θέση του επί μισό αιώνα, από τον 1924 έως τον θάνατό του. Στις περισσότερες ταινίες ο Χούβερ εμφανίζεται ως συμπληρωματικός ήρωας, όπως συνέβη στον «Νίξον» του Ολιβερ Στόουν (τον υποδύθηκε ο Μπομπ Χόσκινς) και στον «Δημόσιο κίνδυνο» του Μάικλ Μαν (τον υποδύθηκε ο Μπίλι Κράνταπ).

Η φειδωλή παρουσία του Χούβερ στο σινεμά οφείλεται κατά πάσα πιθανότητα στην εντελώς αντικινηματογραφική και ουδόλως ελκυστική εικόνα του. Κοντόχοντρος, γουρουνοκέφαλος, αγέλαστος, φωνακλάς, ρατσιστής, φανατικός αρχειομανής (για τη δική του, ωστόσο, προστασία), αρρωστημένα αντικομμουνιστής, βαθιά συμπλεγματικός και ψυχωτικός, ο Χούβερ ως κινηματογραφικός ήρωας κάνει πολύ δύσκολο το έργο εκείνου που αποφασίζει να ασχοληθεί μαζί του, γιατί πρώτον δεν είναι δα μια τόσο σημαντική προσωπικότητα και δεύτερον δεν έχει καμία απολύτως χάρη.

Ωστόσο, στο «J. Edgar» (ΗΠΑ, 2011), μια ταινία 137' και το πληρέστερο μέχρι σήμερα φιλμ για τον Τζέι Εντγκαρ Χούβερ, ο σκηνοθέτης Κλιντ Ιστγουντ βρήκε το κλειδί για να ανοίξει τις προοπτικές και να μετατρέψει τον Χούβερ σε ενδιαφέροντα ήρωα. Πολύ απλά ο Ιστγουντ προσπάθησε να γίνει ο ψυχαναλυτής του ανθρώπου που «έκτισε» το FBI. Θέλησε να εξετάσει τα «γιατί» που κρύβονταν πίσω από αυτήν την παράξενη και μυστηριώδη προσωπικότητα η οποία έδωσε στον Λεονάρντο Ντι Κάπριο την ευκαιρία να παίξει για πρώτη φορά έναν ρόλο απογυμνωμένος πλήρως από την εκ του φυσικού του παιδικότητα.

Από πολύ νωρίς μαθαίνουμε ότι το αντικομμουνιστικό μένος του Χούβερ είχε τις ρίζες του σε ένα επεισόδιο πολλαπλών βομβαρδισμών που έγιναν σε διαφορετικά σημεία των Ηνωμένων Πολιτειών το 1919. Οι μπολσεβίκοι πήραν την ευθύνη και ο Χούβερ κήρυξε τον πόλεμο εναντίον τους πιστεύοντας ότι αυτό ήταν η απόλυτη πράξη πατριωτισμού και φτάνοντας σε ανομολόγητες ακρότητες όπως την απέλαση της ακτιβίστριας Εμα Γκόλντμαν από την Αμερική, χωρίς στην πραγματικότητα να υπάρχουν ουσιαστικά στοιχεία εις βάρος της. Στον βωμό του πατριωτισμού ο Χούβερ κατέστρεψε ένα δίκτυο 4.000 κομμουνιστών.

Για ποιον λόγο ο Χούβερ ήταν τόσο μυστικοπαθής; Για ποιον λόγο, ενώ ήθελε να ξέρει τα πάντα για τους άλλους (εκβιάζοντας μάλιστα Προέδρους όπως ο Φρανκλίνος Ρούσβελτ και ο Τζον Φ. Κένεντι), προφύλασσε τόσο μεθοδικά και παθιασμένα την ερμητικά κλειστή και απροσπέλαστη ιδιωτική του ζωή; Μήπως φοβόταν την έκθεση επειδή ο ίδιος όπως φημολογείτο ήταν κρυφοομοφυλόφιλος; Αυτό τουλάχιστον αφήνει να εννοηθεί η αινιγματική σχέση του με τον υποδιευθυντή του Γραφείου Κλάιντ Τόλσον (Αρμι Χάμερ). Στην καλύτερη σκηνή της ταινίας ο Τόλσον του επιτίθεται σεξουαλικώς και ενώ ο Χούβερ αντιστέκεται ενοχλημένος, το γεγονός αποσιωπάται και οι δυο άντρες παραμένουν ο ένας κοντά στον άλλον.

Η «θηλυκή» πλευρά του Χούβερ έχει τη μερίδα του λέοντος στην ταινία επειδή ο Ιστγουντ εισχωρεί και στην κρεβατοκάμαρα της μητέρας του (Τζούντι Ντεντς), της μόνης γυναίκας που πίστεψε στον γιο της λέγοντάς του «εσύ θα κάνεις σπουδαία την οικογένειά σου».
Το καλό με την ταινία είναι ότι δεν καταλήγει σε αγιογραφία όπως π.χ. συνέβη με τηΜάργκαρετ Θάτσερ στη «Σιδηρά Κυρία» της Φιλίντα Λόιντ. Ο Ιστγουντ ξέρει ότι στα χέρια του έχει έναν βαθιά συμπλεγματικό και κρύο σαν ατσάλι άνθρωπο και τον κοιτάζει από απόσταση παρότι ως ρεπουμπλικανός οι απόψεις του θα πρέπει να συγκλίνουν με εκείνες του Χούβερ.

Ο πατριωτισμός του Χούβερ, άλλωστε, ήταν και ολίγον τι πονηρός αφού στην πραγματικότητα, σύμφωνα με την ταινία του Ιστγουντ η ματαιοδοξία της πρόσκαιρης φήμης τον ενδιέφερε εξίσου, σε σημείο μάλιστα να καρπούται τις επιτυχίες άλλων.

Και ύστερα είναι και το ζήτημα του Οργανωμένου Εγκλήματος, το οποίο ο Χούβερ ποτέ δεν έβαλε στο στόχαστρό του. Αυτό το «γιατί» όμως, ο Ιστγουντ αρνείται να το φωτίσει και ίσως αυτό το «γιατί» να ήταν πολύ πιο σημαντικό από πολλά άλλα. Κρίμα που σε αυτήν την ταινία, για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό, ο Ιστγουντ πάτησε την μπανανόφλουδα της φλυαρίας γεμίζοντας ένα φιλμ με περισσότερο υλικό απ' όσο το θέμα του άντεχε.

Βαθμολογία: 2

Αίθουσες: ΑΙΓΛΗ ΧΑΛΑΝΔΡΙ - ΑΘΗΝΑΙΟΝ CINEPOLIS ΓΛΥΦΑΔΑ - ΑΕΛΛΩ - ΑTTIKON - VILLAGE MALL - VILLAGE PΕΝΤΗ - VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ - VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ - VILLAGE ΑΓ.ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ - ODEON KOSMOPOLIS ΜΑΡΟΥΣΙ - ODEON STARCITY - STER ΙΛΙΟΝ -ΝΑΝΑ ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΗΣ - ΕΤΟΥΑΛ ΚΑΛΙΘΕΑ - ΦΟΙΒΟΣ - ΧΟΛΑΡΓΟΣ - ΝΙΡΒΑΝΑ - ΚΗΦΙΣΙΑ - ΣΙΝΕΑΚ - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ VILLAGE COSMOS - ODEON ΠΛΑΤΕΙΑ - STER CENTURY - ΟΛΥΜΠΙΟΝ

Χωρίς οικογένεια

Η ταινία «Μάρθα Μάρσι Μέι Μαρλίν» (Martha Macy May Marlene», ΗΠΑ, 2011), που κέρδισε το βραβείο σκηνοθεσίας στο περσινό φεστιβάλ ανεξάρτητου κινηματογράφου του Sundance (είναι η πρώτη του Σον Ντέρκιν), φέρνει σε αντιπαράθεση τον κλειστό, «απαγορευμένο» κόσμο μιας σύγχρονης θρησκευτικής κοινότητας αιρετικών, με τον ελεύθερο κόσμο της «φυσιολογικής» ζωής καταλήγοντας στο ότι και οι δύο μπορούν να μοιάζουν με διαφορετικές μορφές οικογένειας ή φυλακής.

Γεύσεις από τις δύο αυτές μορφές ζωής παίρνουμε παρακολουθώντας την ιστορία της Μάρσι (Ελίζαμπεθ Ολσεν) που εγκατέλειψε το σπίτι της για να γίνει μέλος της αίρεσης και εν συνεχεία εγκατέλειψε την αίρεση αναζητώντας την ασφάλεια που προσφέρει το σπίτι της καλοπαντρεμένης αλλά παγερής αδελφής της (Σάρα Πόλσον).

Ο λόγος που ωθεί τη Μάρσι να ενταχθεί στην κοινότητα είναι η ανάγκη της να γίνει μέλος μιας οικογένειας – εκείνη που ποτέ δεν απέκτησε. Ανεξαρτήτως περιβάλλοντος χώρου όμως, η Μάρσι είναι ένα άτομο που αδυνατεί να έρθει σε επαφή με τους ανθρώπους, ενώ όπου και να βρεθεί την πνίγει η απογοήτευση. Η ζωή της στο κοινόβιο είναι ελεύθερη («εδώ θα βρεις τη θέση σου» της λένε) αλλά στην πραγματικότητα πρόκειται για απάτη αφού στόχος του ηγέτη της αίρεσης (Τζον Χοκς) είναι να καταλήγει στο κρεβάτι με τις πιστές οπαδούς του.

Στο πλευρό της αδελφής της, η Μάρσι δεν αντιμετωπίζει τέτοιου είδους προβλήματα αλλά γίνεται διαρκώς στόχος κριτικής, σαν να μην κάνει τίποτε σωστά. Ακόμα χειρότερα, όταν η Μάρσι αποπειράται να κοπιάρει μέσα στο σπίτι της αδελφής της τη συμπεριφορά που έχει μάθει στο κοινόβιο κατηγορείται ως βαθιά προβληματική, σαν να χρειάζεται τη στήριξη ιδρύματος.

Με ευαισθησία και ειλικρινές ενδιαφέρον ο Ντέρκιν σκιτσάρει το πορτρέτο μιας διαταραγμένης προσωπικότητας που σταδιακά οδηγείται στην πλήρη αποσύνθεση γιατί ποτέ δεν έμαθε να ζητά αυτό που θέλει αφού ποτέ δεν της δόθηκε σημασία για να το κάνει.

Βαθμολογία: 2

Αίθουσες: ODEON ΟΠΕΡΑ - ΔΑΝΑΟΣ

Ξεφεύγοντας από την «κακιά» Κίνα

Ο «Τελευταίος χορευτής του Μάο» («Mao's last dancer», Αυστραλία, 2009) του Μπρους Μπέρεσφορντ εξετάζει την αληθινή ιστορία του κινέζου χορευτή Λι Κουνζίν, ο οποίος κατάφερε να γίνει παγκόσμιο αστέρι του κλασικού χορού έχοντας ξεφύγει από το κομμουνιστικό περιβάλλον της πατρίδας του στη δεκαετία του 1980 (το σενάριο είναι βασισμένο στο ομότιτλο βιογραφικό βιβλίο για τον Λι Κουνζίν).

Η ταινία κινείται ανάμεσα σε δύο άξονες, τη σχέση του Λι με τον βρετανό χορογράφο που ανέλαβε την προστασία του στις ΗΠΑ (Μπρους Γκρίνγουντ) και τη ζωή του στην επαρχία της «κακιάς» Κίνας του καταπιεστικού κομμουνιστικού καθεστώτος απ' όπου, ωστόσο, ο Λι πήρε τις βάσεις για να προχωρήσει (παρά το φυσικό του χάρισμα, αρχικώς δεν αγαπούσε το μπαλέτο).

Η ειρωνεία είναι ότι το πρόσταγμα «να' σαι καλός, να δουλεύεις σκληρά και να μας κάνεις υπερήφανους» κάτω από το οποίο ο Λι Κουνζίν γαλουχήθηκε στην Ακαδημία Χορού του Πεκίνου ίσχυσε και στην Αμερική, αν και σίγουρα κάτω από πιο δημοκρατικές διαδικασίες .

Ο Μπέρεσφορντ (σκηνοθέτης του «Σοφέρ της κυρίας Νταίζη») ακολουθεί την ασφαλή οδό του περιποιημένου μελό που σου δίνει αυτό ακριβώς που περιμένεις να δεις, χωρίς ποτέ να αποκτά τον αέρα μιας μεγάλης ταινίας. Ξεχωρίζουν οι σκηνές του μπαλέτου με πρωταγωνιστή τον επίσης χορευτή Τσι Τσαό, ο οποίος κρατά τον ρόλο του Λι Κουνζίν .

Βαθμολογία: 2

Αίθουσες: ΙΝΤΕΑΛ - ΓΑΛΑΞΙΑΣ - ΑΒΑΝΑ - ΑΤΤΑΛΟΣ - ΔΙΑΝΑ - CINE CITY

Στα συντρίμμια της Μόσχας

Επιτέλους, το Χόλιγουντ κατάφερε να μετατρέψει τη Μόσχα σε … κρανίου τόπο και τα κατάφερε γιατί την παραγωγή της ταινίας «Η πιο σκοτεινή ώρα» («The darkest hour», ΗΠΑ/Ρωσία, 2011) την έκανε Ρώσος, ο Τιμούρ Μπεκμαμπέτοφ, γνωστός από την αναβίωση των βαμπιροταινιών («Night watch», «Day watch»).

Σύμφωνα με το σενάριο της «Πιο σκοτεινής ώρας», εξωγήινες οντότητες κατεβαίνουν στη Γη σαν τεράστιες, πορτοκαλί νιφάδες που μόλις καταλήγουν στο έδαφος γίνονται (κυριολεκτικά) αόρατες και μετατρέπουν (κυριολεκτικά) σε σκόνη όποιον έρχεται σε επαφή μαζί τους.

Το γεγονός ότι η σκηνογραφία της ταινίας είναι το μόνο ενδιαφέρον στοιχείο της δεν οφείλεται στην τύχη αλλά στο γεγονός ότι ο σκηνοθέτης Κρις Γκόρακ είναι αρχιτέκτονας και πρώην καλλιτεχνικός διευθυντής ταινιών του Στίβεν Σπίλμπεργκ(«Minority report»), του Ντέιβιντ Φίντσερ («Fight club») και άλλων γνωστών δημιουργών.

Ο Γκόρακ βάζει στο μίξερ του ευρήματα από πολύ καλύτερες ταινίες τρόμου και φαντασίας όπως ο «Κυνηγός» του Τζον Μακ Τίρναν όπου και πάλι ο εξωγήινος εχθρός ήταν αόρατος ή το «28 ώρες μετά» του Ντάνι Μπόιλ στην οποία το Λονδίνο έχει την ίδια ακριβώς όψη με τη Μόσχα αυτής της ταινίας, αν και εκεί η επίθεση έχει γίνει με ζόμπι. (Παίζουν οι Έμιλ Χιρς, Μαξ Μινγκέλα, Ρέιτσελ Τέιλορ, Ολίβια Θίρλμπι, Τζόελ Κίναμαν).

Βαθμολογία: 2

Αίθουσες: ODEON ΚΟΣΜΟΠΟΛΙΣ ΜΑΡΟΥΣΙ - ODEON STARCITY ΣΥΓΓΡΟΥ - STER ΙΛΙΟΝ - VILLAGE MALL - VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ - VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ - VILLAGE ΡΕΝΤΗ - VILLAGE METRO MALL ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ODEON ΠΛΑΤΕΙΑ - STER ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ - VILLAGE COSMOS

«Παντρεύοντας» την Ανατολή με την Ευρώπη

[Στο «Johanna d' Arc of Mongolia» η Ούλρικε Οτινγκερ κοιτάζει με χιούμορ τις πολιτισμικές διαφορές Δύσης και Ανατολής].

Γιάννης Ζουμπουλάκης  

To BHMA, 20/1/2012

Ταινίες και φωτογραφίες της παραγνωρισμένης γερμανίδας καλλιτέχνιδος Ούλρικε Οτινγκερ στο Ινστιτούτο Γκαίτε... Αγνωστη στην Ελλάδα αλλά καλλιτέχνις διεθνούς ακτινοβολίας που διαβαίνει χώρους τέχνης, γεωγραφίας και πολιτισμού, με βλέμμα οξυδερκές και υποκειμενικό, η Ούλρικε Οτινγκερ ανήκει στις ιδιάζουσες περιπτώσεις του γερμανικού κινηματογράφου: με τα περάσματά της από τις χώρες της Δυτικής Ευρώπης ως την Απω Ανατολή ή τις πρώην χώρες του Σιδηρού Παραπετάσματος, η Οτινγκερ καδράρει τη σύλληψη και την περιγραφή του «άλλου», του «ξένου» στοιχείου ως εξερευνήτρια των συνόρων της ανθρώπινης αντίληψης και των συνόρων του κόσμου.

3  φωτογραφίες

Γεύσεις από το έργο της που δεν έχουν προβληθεί ποτέ στη χώρα μας προσφέρει το διπλό αφιέρωμα (κινηματογραφικό και φωτογραφικό) στο Ινστιτούτο Γκαίτε τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο.

Η «Johanna d' Arc of Mongolia» (1988-1989), που θα προβληθεί τη Δευτέρα 30 Ιανουαρίου στις 20.00, είναι ένας κριτικός-κωμικός διάλογος δυτικών αντιλήψεων και άπω ανατολίτικης πραγματικότητας ανάμεσα σε επτά γυναίκες της Δύσης και μιας πριγκίπισσας της Μογγολίας κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού με τον υπερσιβηρικό σιδηρόδρομο. Οι γυναίκες της Δύσης απάγονται από την όλο φλόγα και πάθος πριγκίπισσα της Μογγολίας και τους καβαλάρηδές της και μεταμορφώνονται από τουρίστριες σε ταξιδεύτριες.

Αγνωστες πτυχές της ιστορίας του Ολοκαυτώματος των Εβραίων παρουσιάζονται στο διάρκειας 275' ντοκυμαντέρ της Οτινγκερ «Exil Shanghai» (1997) που θα προβληθεί την Τρίτη 31 Ιανουαρίου, επίσης στις 20.00: το πολύμορφο πορτρέτο της σύγχρονης Σανγκάης γίνεται το κάδρο μέσα στο οποίο προβάλλονται οι ιστορίες της ζωής έξι Εβραίων ρωσικής, αυστριακής και γερμανικής καταγωγής που από το 1938 ως το 1942 βρήκαν εκεί καταφύγιο προτού η γιαπωνέζικη κατοχή τούς αναγκάσει να μεταναστεύσουν στην Καλιφόρνια.

Η Ούλρικε Οτινγκερ γεννήθηκε το 1942 στην Κωνσταντία της λίμνης Μπόντενζεε. Το 1961 πήγε στο Παρίσι, όπου παρέμεινε για οκτώ χρόνια και εργάστηκε ως καλλιτέχνις, ενώ παράλληλα παρακολουθούσε στη Σορβόννη διαλέξεις Ιστορίας της Τέχνης, Θεολογίας και Εθνολογίας.

Το 1973 η Ούλρικε Οτινγκερ εγκαταστάθηκε στο Βερολίνο και μαζί με την Tαμπέα Μπλούμενσαϊν υλοποίησε τις πρώτες της ταινίες «Λαοκόων και Υιοί. Η ιστορία της μεταμόρφωσης της Εζμεράλντα ντελ Ρίο» (1975) και «Το μάγεμα των γαλάζιων ναυτών» (1975).

Το 1979 ξεκίνησε τη βερολινέζικη τριλογία της «Περί αποκλεισμού και ενσωμάτωσης περιθωριακών στοιχείων στη σύγχρονη κοινωνία» με τις ταινίες «Το πορτρέτο μιας γυναίκας σε κατάσταση μέθης. Εισιτήριο χωρίς επιστροφή», «Ορλάντο ή Τα τέρατα της φύσης. Μικρό παγκόσμιο θέατρο σε πέντε επεισόδια» και «Ο Ντόριαν Γκρέι στον καθρέφτη του κίτρινου Τύπου».

Κινηματογράφησε σε βιομηχανικές ζώνες του Βερολίνου και σε αστικά τοπία, τα οποία «μεταμόρφωσε» δίνοντάς τους μια δραματική διάσταση. Και οι τρεις αυτές ταινίες έλαβαν διεθνείς διακρίσεις.

Η συνοδευτική έκθεση στο Ινστιτούτο Γκαίτε εγκαινιάστηκε την Τετάρτη 11 Ιανουαρίου και παρουσιάζει μια αντιπροσωπευτική τομή του κινηματογραφικού και φωτογραφικού έργου της Οτινγλερ σε έξι ενότητες: En face, Mongolia, Theatrum Sacrum, Αγορά, Καθημερινότητα και Αρχιτεκτονική. Θα εκτεθούν 56 φωτογραφίες. Κάποιες προέκυψαν παράλληλα με τα κινηματογραφικά έργα της και κάποιες προέρχονται από αυτά.

Οι εικόνες της (είτε ως φωτογραφική είτε ως κινηματογραφική τέχνη) έχουν παρουσιαστεί σε μεγάλες εκθέσεις (π.χ. Documenta), γκαλερί και μουσεία του κόσμου (π.χ. Museum of Modern Art New York) και συμπεριληφθεί σε σημαντικές ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές τέχνης.

Η έκθεση θα διαρκέσει ως την Τρίτη 28 Φεβρουαρίου. (Ωρες λειτουργίας: Δευτέρα ως Παρασκευή 9.00-19.00, Σάββατο 9.00-13.00). Ινστιτούτο Γκαίτε: Ομήρου 14 -16 Αθήνα.