Οι Αμερικανοί αναζητούν νέα ταλέντα

Τα στούντιο καλούν για συνεργασία σκηνοθέτες που έχουν ξεχωρίσει σε διεθνή φεστιβάλ

[Του Παναγιώτη Παναγόπουλου, Η Καθημερινή, 16/3/2008]. Η πιο σημαντική κινηματογραφία του κόσμου αναζητεί νέες δυνάμεις και έμπνευση σε πρόσωπα που έχουν δείξει το ταλέντο τους και τη δυνατότητα να δημιουργήσουν κινηματογραφικά έργα, τα οποία θα διαφέρουν και θα αφορούν το κοινό. Και το αμερικανικό σινεμά, έπειτα από τους νέους σκηνοθέτες του ανεξάρτητου κινηματογράφου, στρέφεται πλέον σε δημιουργούς από άλλες χώρες, ώστε να δώσει στις ταινίες του, τα προϊόντα της κινηματογραφικής βιομηχανίας, μια νέα διαφορετική ματιά. Από την εποχή του Εριχ φον Στρόχαϊμ και του Μπίλι Γουάιλντερ ο αμερικανικός κινηματογράφος βασιζόταν στην έμπνευση ξένων σκηνοθετών, προκειμένου να προχωρήσει και να παράξει ταινίες με διαφορετική αισθητική και αντίληψη για τα πράγματα. Τα τελευταία χρόνια, το κάλεσμα των στούντιο προς σκηνοθέτες που έχουν ξεχωρίσει σε διεθνή φεστιβάλ ή στην ευρωπαϊκή κυρίως αγορά, είναι πολύ πιο συχνό. Ακόμη και όταν καλούνται να ξαναγυρίσουν τη δική τους ταινία... [συνέχεια ΕΔΩ].

ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ: Αφουγκράζονται την ελληνική κοινωνία

Τρεις γνωστοί ξένοι, προσκεκλημένοι του φετινού 10ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, μιλούν στην «Κ» για την εγχώρια παραγωγή

[Της Μαρίας Κατσουνάκη, Η Καθημερινή, 16/3/2008]. Ο 30χρονος Κινέζος σκηνοθέτης Γιανγκ Τσανγκ υπέγραψε μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ταινίες του φετινού 10ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, που ολοκληρώθηκε χθες: «Ανεβαίνοντας τον Γιανγκτσέ», ο τίτλος του και θέμα του ένα αμφιλεγόμενο σύμβολο του κινεζικού οικονομικού θαύματος. Το μεγαλύτερο υδροηλεκτρικό φράγμα στην ιστορία, τα «Τρία φαράγγια», θα εκτοπίσει εκατομμύρια Κινέζους από τις κατοικίες τους για να μπορέσει να ολοκληρωθεί. Το κινεζικό όνειρο του 21ου αιώνα περιλαμβάνει μια ανησυχητική και καθόλου φωτεινή πλευρά. Ο νεαρός σκηνοθέτης, που ζει στον Καναδά, πάλευε 4 χρόνια για να το ολοκληρώσει. Στην έναρξη του ντοκιμαντέρ, μια φράση του Κομφούκιου: «Με τρεις τρόπους κατακτούμε τη σοφία: ο στοχασμός είναι η ευγενέστερη μέθοδος, η μίμηση η ευκολότερη και η εμπειρία η πιο πικρή». Ο θεατής ενός φεστιβάλ ντοκιμαντέρ έρχεται αντιμέτωπος και με τα τρία βήματα. Παρακολουθεί ιστορίες αυθεντικές που οδηγούν στον στοχασμό, εύκολες απομιμήσεις που τις αφήνει πίσω του μόλις πέσουν οι τίτλοι του τέλους και ντοκιμαντέρ – εμπειρίες που αλλάζουν το βλέμμα του απέναντι στον κόσμο. Το κοινό μιας διεθνούς συνάντησης με ταινίες ντοκιμαντέρ διαφέρει κάπως από εκείνο ενός κινηματογραφικού φεστιβάλ. Τα ντοκιμαντέρ δεν έχουν σταρ, σπανίως φιλοδοξούν να ψυχαγωγήσουν, στόχος τους, κυρίως, είναι να ανοίξουν διάλογο με την πραγματικότητα που μας περιβάλλει ή που βρίσκεται μέσα μας... [συνέχεια ΕΔΩ]

Ξένος, ο μεγάλος πρωταγωνιστής

Η «Διόρθωση» είναι η πιο πρόσφατη από τις ταινίες με θέμα τον ρατσισμό στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα

[Του Δημήτρη Μπούρα, Η Καθημερινή, 16/3/2008]. Παραμονές της εθνικής μας εορτής θα κάνει πρεμιέρα στην Αθήνα η «Διόρθωση» του Θάνου Αναστόπουλου. Είναι μια ταινία με άριστες διαπιστεύσεις: Εδρεψε θετικές κριτικές στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης τον περασμένο Νοέμβριο, συμμετείχε στο Forum της πρόσφατης Μπερλινάλε και επιλέχθηκε από το MOMA της Νέας Υόρκης για το πρόγραμμα ενός φεστιβάλ με τίτλο New Directors / New films.

«Διορθώνοντας» τη θολή κινηματογραφική μας εικόνα στο εξωτερικό, η ταινία πραγματεύεται την ξενοφοβία και τον ακραίο ρατσισμό στη σύγχρονη Ελλάδα. Το σενάριο συνδέει τη μυθοπλασία της με ένα αληθινό περιστατικό (τη δολοφονία ενός Αλβανού φιλάθλου από Ελληνες χούλιγκαν τη βραδιά της ήττας της Εθνικής μας ομάδας ποδοσφαίρου και πρωταθλήτριας Ευρώπης, στα Τίρανα) και στη συνέχεια περιστρέφεται γύρω από ένα προσωπικό, σχεδόν υπαρξιακό δράμα. Το κεντρικό πρόσωπο, ο Ελληνας δολοφόνος του Αλβανού, αποφυλακίζεται και περιπλανιέται αποξενωμένος στους δρόμους της Αθήνας, σαν ένας άνθρωπος δίχως πατρίδα. Η «Διόρθωση» είναι η τελευταία μιας σειράς ελληνικών ταινιών που έχουν ως θέμα τους την αμηχανία, τη σπασμωδική αντίδραση και την εσωστρέφεια της σύγχρονης Ελλάδας απέναντι στον ξένο... [συνέχεια ΕΔΩ]

Φραντσέσκο Ρόζι «Λάκι Λουτσιάνο»

Με το θέμα της μαφίας, ένα από τα αγαπημένα του θέματα, καταπιάνεται στην κοινωνική ταινία «Λάκι Λουτσιάνο», ο σημαντικός Ιταλός σκηνοθέτης Φραντσέσκο Ρόζι. Σκοπός του σκηνοθέτη είναι να καταδείξει τη σχέση της μαφίας με την εξουσία και να αποκαλύψει τη διαφθορά που υπάρχει στα ανώτερα πολιτικά στρώματα. Η κάμερά του παρακολουθεί με επιμονή και λεπτομέρεια τον αινιγματικό Ιταλό μαφιόζο Λουτσιάνο από τη στιγμή του επαναπατρισμού του στην Ιταλία, και επιπλέον, το ρόλο που πρόκειται να παίξει στα πολιτικά πράγματα της μεταπολεμικής Ιταλίας. Ταυτόχρονα, ο Ρόζι τονίζει το ρόλο της Αμερικής και τη σχέση της με τη μαφία. Παίζουν: Τζιαν Μαρία Βολοντέ, Ροντ Στάιγκερ, Τσαρλς Σιρακούζα (Κυριακή, 16/3, ΕΤ - 1, 21.10)

Πτυχές κοινωνικής «κόλασης»

Σε ταινίες όπως αυτές που αναφέρουμε, κυρίαρχη θέση κατέχει το πολιτικό μήνυμα. Στο Τμήμα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Φεστιβάλ συμμετείχαν η νορβηγική ταινία των Γκαρντ Αλεξάντερ Αντρέασεν - Σιγκρούν Νόρντερβαλ «Ατιμασμένη», που αφορά σε μια Πακιστανή που θεωρήθηκε υπεύθυνη για την έχθρα μεταξύ μιας πλούσιας και μιας φτωχής οικογένειας, στην οποία ανήκε η γυναίκα. Το τοπικό συμβούλιο των φατριών τιμώρησε τη γυναίκα με βιασμό. Η γυναίκα αρνήθηκε την κατηγορία, ξεκίνησε δικαστικό αγώνα και το θέμα έφτασε στις διεθνείς οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η ρουμανική ταινία της Αντίνα Πιντιλίε «Μη με παρεξηγήσεις» αναφέρεται στους τροφίμους ενός ψυχιατρικού ασύλου. Γενικά και κοντινά πλάνα αποστασιοποιούν το θεατή. Η ταινία αυτή, με πρωταγωνιστές ερασιτέχνες, μπορεί να χαρακτηριστεί ντοκιμαντέρ επειδή αναφέρεται σε πραγματικό γεγονός. Πάντως θα μπορούσε να είναι και εξαιρετική ταινία μυθοπλασίας.

Τέλος ο «Παράδεισος - τρία ταξίδια στον κόσμο μας», της Φινλανδής Ελίνα Χιρβόνεν, έχει θέμα τους λαθρομετανάστες στην Ευρώπη. Θέμα που γίνεται μια εξαιρετικής κινηματογραφικής αφήγησης ταινία, χωρίς να χάνει το πολιτικοκοινωνικό του μήνυμα, ιδιαίτερα όταν η φωνή off, πάνω στις εικόνες λαθρομεταναστών, η φωνή του πατέρα που μιλά για τον αποχωρισμό από το παιδί του και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει, έρχεται σε αντίστιξη με τις εικόνες. (Του ΓΙΑΝΝΗ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗ, Ριζοσπάστης, 15/3/2008)

ΣΤΟΝ ΔΑΝΑΟ: Αφιέρωμα στον Ινγκμαρ Μπέργκμαν

Δεκαεννέα ταινίες μεγάλου μήκους και μία μικρού με την υπογραφή του σουηδού σκηνοθέτη Ινγκμαρ Μπέργκμαν πρόκειται να προβληθούν από την Πέμπτη 20 ως την Τετάρτη 26 Μαρτίου στον Δαναό (λεωφ. Κηφισιάς και Πανόρμου). Ο Μπέργκμαν σκηνοθέτησε περισσότερες από 50 ταινίες και έφερε τον άνθρωπο στο επίκεντρο της Εβδομης Τέχνης. Γεννημένος στην Ουψάλα της Σουηδίας το 1918 άρχισε την καριέρα του στο θέατρο και το 1944 έγραψε το πρώτο σενάριο για την «Τρέλα» του Αλφ Σιόμπεργκ . Το σκηνοθετικό ντεμπούτο του έγινε την επόμενη χρονιά με την «Κρίση» και η παγκόσμια αναγνώριση ήρθε με τα «Χαμόγελα καλοκαιρινής νύχτας», χιουμοριστική μελέτη στον έρωτα. Λίγο αργότερα ο Μπέργκμαν καταξιώθηκε ως μετρ της κινηματογραφικής γλώσσας με το δράμα φαντασίας «Η έβδομη σφραγίδα».

[Η ΕΒΔΟΜΗ ΣΦΡΑΓΙΔΑ. Η περίφημη σκηνή με το σκάκι. Ο Ιππότης και ο Θάνατος...]

Εκτός από τις τρεις παραπάνω ταινίες θα προβληθούν επίσης οι «Πηγή των παρθένων», «Περσόνα», «Πάθος», «Αγριες φράουλες», «Σιωπή», «Ολες αυτές οι γυναίκες», «Ο άνθρωπος με τα δύο πρόσωπα», «Μέσα από τον σπασμένο καθρέπτη», «Ωρα του λύκου», «Καλοκαίρι με τη Μόνικα», «Φθινοπωρινή σονάτα», «Μαγεμένος αυλός», «Κραυγές και ψίθυροι», «Μετά την πρόβα», «Stimulantia: Ντάνιελ» (επεισόδιο σπονδυλωτής ταινίας), η κινηματογραφική εκδοχή της τηλεοπτικής μίνι σειράς «Σκηνές από έναν γάμο» και το μικρού μήκους ντοκυμαντέρ του «Το πρόσωπο της Κάριν». Οι διοργανωτές εξασφάλισαν επίσης τα ντοκυμαντέρ «Η φωνή του Μπέργκμαν», «Ιngmar Βergman; Ιntermezzo» που αναφέρονται στον σκηνοθέτη.

Το αφιέρωμα προέκυψε από τη συνεργασία της σουηδικής πρεσβείας στην Αθήνα και του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Νύχτες Πρεμιέρας.

ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ: «Σοδειά» εξαιρετικών ταινιών

«Πουλιά στο βάλτο», ντοκιμαντέρ της Αλίντας Δημητρίου για τη γυναίκα στην ΕΑΜική Αντίσταση

[Του ΓΙΑΝΝΗ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗ, Ριζοσπάστης, 14/3/2008]

Οταν υπάρχει «σοδειά» εξαίρετων ταινιών-ντοκιμαντέρ, είναι επόμενο να χαίρεται ο θεατής τους. Θα ξεκινήσουμε με την πολύ καλή τουρκική ταινία «Προς παραδειγματισμό», του Νετζατί Σενμέζ. Μια ταινία-«μελέτη» για την αισθητική του ντοκιμαντέρ. Το θέμα της είναι οι καταδικασμένοι σε θάνατο στην Τουρκία. Μια στοίβα παπουτσιών των ήδη εκτελεσμένων, που όλο μεγαλώνει. Ο σκηνοθέτης από την πρώτη σκηνή μπαίνει στο θέμα και αρχίζει την αφήγησή του με εικαστικό τρόπο. Τρόπο, που χρησιμοποιεί και με συνεντεύξεις. Προσπαθεί να είναι αντικειμενικός, παρά την εμφανή υποκειμενική ματιά του. Μ' αυτή τη διπλή ντοκιμαντερίστικη αφήγηση, το θέμα, το μήνυμα και η αισθητική παντρεύονται αρμονικά.

Στην ταινία της Αλίντας Δημητρίου «Πουλιά στο βάλτο» έχουμε διαφορετικό τρόπο αφήγησης. Θέμα της είναι γυναίκες της Εθνικής Αντίστασης. Οι μαρτυρίες είναι συγκλονιστικές. Η σκηνοθέτις μπαίνει προοδευτικά στο θέμα και το εξετάζει με πάθος. Η γυναίκα με τον εθνικοαπελευθερωτικό αντιστασιακό αγώνα της κερδίζει μια ισότιμη με τον άνδρα θέση, πράγμα που δεν της αναγνώριζε η ελληνική κοινωνία. Το πολιτικό μήνυμα της ταινίας βάζει τα πράγματα στη θέση τους.

Η Βουβούλα Σκούρα, με την ταινία «Ετέλ Αντναν, εξόριστες λέξεις», παντρεύει έξοχα το λόγο με την εικαστική δημιουργία. Θέμα της είναι η ελληνικής καταγωγής Λιβανέζα ποιήτρια. Το θέμα είναι «πιασάρικο», όμως η Σκούρα ξεφεύγει από τις εύκολες συναισθηματικές εξάρσεις. Με πολύ όμορφο εικαστικό τρόπο μεταφράζει τις λέξεις σε εικόνες. Τα ποιήματα γίνονται εικόνες και έτσι αυτή η μορφή τέχνης γίνεται λαϊκή, μπαίνει στην καθημερινότητα, κερδίζει τη θέση που της αξίζει.

Η ταινία του Μανώλη Δημελλά «Live and let live», που αναφέρεται στην κρατική βία του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική, έχει επίκεντρο έναν Ελληνα, τον Δημήτρη Τσαφέντα, ο οποίος δολοφόνησε τον πρωθυπουργό της χώρας. Στην ταινία γίνεται έντονη και εύστοχη κριτική στο καθεστώς και την κοινωνία του απαρτχάιντ.

Γιορτή των «κομμένων» στο «Φιλίπ»

Οχι μόνο δεν πτόησε κινηματογραφιστές και κοινό η δίωρη διακοπή του ρεύματος στην προβολή των αποκλεισμένων από το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης ταινιών στο «Σινέ Φιλίπ», αλλά αποτέλεσε και ευκαιρία για αυτοσχέδιο δρώμενο. Στις 12/3, βραδιά ολοκλήρωσης της Γιορτής Ντοκιμαντέρ, που οργάνωσαν οι κομμένοι σκηνοθέτες, κάτω από τα φώτα ασφαλείας, ενισχυμένα με κεράκια φουαγιέ, την κατάσταση διασκέδασε ο σκηνοθέτης Αγγελος Σπάρταλης, με μαντινάδες και, εκτός προγράμματος, προβολή ενός μονόλεπτου ντοκιμαντέρ.

Στη λήξη της γιορτής παραβρέθηκε η βουλευτής του ΚΚΕ, Εύα Μελά, η οποία ενημέρωσε τους δημιουργούς για την κατάθεση Ερώτησης του Κόμματος αναφορικά με τα προβλήματα του ελληνικού ντοκιμαντέρ και ειδικότερα με τις αρνητικές εξελίξεις στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Η βραδιά έκλεισε με προβολή της επίσης κομμένης από το Φεστιβάλ ταινίας του Αντρέα Θωμόπουλου «Για τη Μήδεια του Ευριπίδη».

Εκ μέρους του «Νεανικού Πλάνου», ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους, σκηνοθέτης Δημήτρης Σπύρου, ανακοίνωσε ότι πολλοί θεατές και σκηνοθέτες που συμμετείχαν στη «Γιορτή Ντοκιμαντέρ» ζήτησαν να καθιερωθεί, σε ετήσια βάση, βδομάδα ντοκιμαντέρ στο «Φιλίπ».