Sunday, July 8, 2007

Ταμπού του Ναγκίσα Οσιμα


Μια δραματική ταινία εποχής είναι η ταινία «Ταμπού», του γιαπωνέζου σκηνοθέτη Ναγκίσα Οσιμα. Πρέπει οι σινεφίλ να θυμούνται την ταινία του Καλά Χριστούγεννα κ. Λόρενς [Merry Christmas mr. Lawrence 1983].

Κιότο 1865. Στο ναό του Νίσι - Χόνγκανζι, η Εθνοφυλακή στρατολογεί νέους στρατιώτες. Κάτω από το βλέμμα του διοικητή Κόντο και του λοχαγού Χιζικάτα, οι νεαροί υποψήφιοι οφείλουν να αντιμετωπίσουν τον εξαίρετο πολεμιστή Οκέτα.
Δυο παλικάρια επιλέγονται. Ο Τασίρα, από μεσαία οικογένεια σαμουράι, και ο Κάνο, πλουσιόπαιδο, αλλά κυρίως νέος με θαυμαστή ομορφιά, που προκαλεί εντύπωση σε ολόκληρο το λόχο. Ο Τασίρα τον ερωτεύεται αμέσως. Για να διαλευκάνει το μυστήριο που περιβάλλει τον Κάνο, ο διοικητής τον διατάσσει να σκοτώσει με σπαθί ένα σαμουράι που παρέβη τους κανόνες. Ο Κάνο εκτελεί την εντολή χωρίς δισταγμό... Μετά από 14 χρόνια απουσίας του Οσιμα, ο Ιάπωνας δημιουργός διασκεύασε δυο διηγήματα του συγγραφέα Ριοτάρο Σίμπα και γύρισε το «Ταμπού», που αναφέρεται σε μια φάση καμπής της χώρας του.
Πρωταγωνιστούν: Μπιτ Τακέσι, Ριουχέι Ματσούντα, Σίνζι Τακέντα (Παρασκευή, 13/7/07, ΕΤ1, 24.00)

Ο Οσιμα θεωρείται ως ένας από τους πλέον ενδιαφέροντες σκηνοθέτες του γιαπωνέζικου κινηματογράφου. Στα έργα του αγγίζει καίρια θέματα της κοινωνικής ζωής της πατρίδας του.

Η Vivien Leigh

Η αγγλίδα ηθοποιός Βίβιαν Λι [Vivien Leigh] γεννήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 1913 και πέθανε στις 8 Ιουλίου 1967. Παντρεύτηκε τον Λόρενς Ολίβιε το 1937 και χώρισαν το 1960. Πρωτοεμφανίστηκε το 1935 στο έργο The Mask of Virtue [=Η μάσκα της αγνότητας] που ήταν μια διασκευή του έργου Die Marquise von Arcis του Καρλ Στέρνχαϊμ.

Το 1937 ερμήνευσε το ρόλο της Οφηλίας στον Άμλετ του Ολίβιε. Αργότερα έπαιξε σε πολλά έργα του Σέξπιρ και άλλων συγγραφέων στο Oλντ Βικ. Ερμήνευσε τη Μπλανς Ντιμπουά στο Λεωφορείον ο Πόθος [A Streetcar Named Desire], έπαιξε στο Καίσαρ και Κλεοπάτρα του Τζ. Μπ. Σο, στα έργα Αντώνιος και Κλεοπάτρα, Δωδέκατη νύχτα (Βιόλα), Μάκβεθ (Λαίδη Μάκβεθ), Τίτος Ανδρόνικος (Λαβίνια) του Σέξπιρ, Μονομαχία αγγέλων (Πάολα) του Ζιροντού, Η Κυρία με τις καμέλιες του Δουμά, Τοβάριτς (Τατιάνα) του Ρόμπερτ Σέργουντ. Ωστόσο, αξιοσημείωτη ήταν η κινηματογραφική παρουσία της ως Σκάρλετ Ο’ Χάρα στην ταινία Όσα παίρνει ο άνεμος [Gone with the Wind, 1939], η οποία την ανέδειξε ως διεθνή σταρ.

Saturday, July 7, 2007

Ο Vittorio De Sica...


Ποιος δεν είχε δει τον Κλέφτη των ποδηλάτων; Η ταινία γυρίστηκε το 1948, αλλά εδώ στην Ελλάδα ήρθε λίγο αργότερα. Ο Vittorio De Sica γεννήθηκε στις 7 Ιουλίου 1901. Άρχισε την καλλιτεχνική του καριέρα δουλεύοντας ως ηθοποιός στο θέατρο.

Το 1933 δημιούργησε δικό του θίασο μαζί με τη γυναίκα του Giuditta Rissone και τον Sergio Tofano. Στην αρχή παρουσίασαν κάμποσες κωμωδίες, αλλά και έργα του Beaumarchais, ενώ συνεργάστηκαν με διάσημους σκηνοθέτες όπως ο Luchino Visconti.

Η συνάντησή του με τον Cesare Zavattini αποτέλεσε ένα σημαντικό γεγονός στην ιστορία του ιταλικού (και όχι μόνο) κινηματογράφου: μαζί δημιούργησαν μερικές από τις πλέον αξιόλογες ταινίες του νεορεαλισμού, όπως Sciuscià (Σκαρπίνι) and Ladri di biciclette (Ο κλέφτης των ποδηλάτων), τις οποίες σκηνοθέτησε ο Ντε Σίκα.

Ανάμεσα στα έργα του μπορεί να ξεχωρίσει επίσης η ταινία La Ciociara (Δυο γυναίκες) (1961), βασισμένη σε μια νουβέλα του Alberto Moravia, με την Sophia Loren που κέρδισε το Όσκαρ, ενώ οι κριτικοί τη θεώρησαν κλασική ταινία. Ο De Sica πέθανε στις 13 Νοεμβρίου 1974 στο Παρίσι. Το 1971, στο Φεστιβάλ του Βερολίνου τιμήθηκε με το Interfilm Grand Prix, αλλά και στο Φεστιβάλ των Καννών τιμήθηκε αρκετές φορές.

Φιλμογραφία του Vittorio De Sica

[Θα κάνω μια πρόχειρη μετάφραση των τίτλων και κάποια στιγμή θα επανέλθω]


ΚΟΚΚΙΝΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑ Rose scarlatte (1940), πρωταγωνιστές: Renée Saint Cyr, Vittorio De Sica, Carlo Ranieri.

Σ’ ΑΡΕΣΟΥΝ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Teresa Venerdì (1941), πρωταγωνιστές: Adriana Benetti, Anna Magnani, Guglielmo Barnabò, Irasema Dilian.

Maddalena zero in condotta (1941), πρωταγωνιστές: Carla Del Poggio, Vera Bergman, Vittorio De Sica, Roberto Villa.

ΕΝΑΣ ΓΑΡΙΒΑΛΔΙΝΟΣ ΣΤΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ Un garibaldino al convento (1942), πρωταγωνιστές: Carla Del Poggio, Leonardo Cortese, Maria Mercader, Adele Mosso.

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ I bambini ci guardano ( 1943), πρωταγωνιστές: Giovanna Cigoli, Jone Frigerio, Adriano Rimoldi, Emilio Cigoli.

Η ΠΥΛΗ ΤΟΥΡΑΝΟΥ La porta del cielo (1944), πρωταγωνιστές: Amelia Rossi Bissi, Cristiano Cristiani, Elettra Druscovich, Giuseppe Forcina.

Sciuscià (1946),
πρωταγωνιστές: Aniello Mele, Bruno Ortensi, Rinaldo Smordoni, Emilio Cigoli.



Ο ΚΛΕΦΤΗΣ ΤΩΝ ΠΟΔΗΛΑΤΩΝ Ladri di biciclette (1948), πρωταγωνιστές: Enzo Stajola, Lamberto Maggiorani, Lianella Carell, Ida Bracci Dorati.

ΘΑΥΜΑ ΣΤΟ ΜΙΛΑΝΟ Miracolo a Milano (1951), πρωταγωνιστές: Brunella Bovo, Emma Gramatica, Franco Golisano, Guglielmo Barnabò.


Umberto D.
(1952), πρωταγωνιστές: Carlo Battisti, Elena Rea, Ilena Simova.

ΤΕΡΜΑΤΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ Stazione Termini (1953), πρωταγωνιστές: Jennifer Jones, Montgomery Clift, Dick Beymer, Mariolina Bovo.

ΤΟ ΧΡΥΣΑΦΙ ΤΗΣ ΝΑΠΟΛΗΣ L’oro di Napoli (1954), πρωταγωνιστές: Gianni Crosio, Pasquale Gennaro, Totò, Eduardo De Filippo

Η ΤΑΡΑΤΣΑ Il tetto (1956), πρωταγωνιστές: Giorgio Listuzzi, Gabriella Pallotta, Angelo Bigioni, Emilia Martini.

ΔΥΟ ΓΥΝΑΙΚΕΣ La ciociara (1960), πρωταγωνιστές: Eleonora Brown, Jean Paul Belmondo, Raf Vallone, Sophia Loren.

Il giudizio universale (1961), πρωταγωνιστές: Fernandel, Alberto Sordi, Anouk Aimee, Jack Palance.

ΒΟΚΚΑΚΙΟΣ ’70 Boccaccio '70 (Episodio La riffa) (1962), πρωταγωνιστές: Luigi Giuliani, Sophia, Alfio Vita.

I sequestrati di Altona (1962), πρωταγωνιστές: Francoise Prevost, Maximilian Schell, Robert Wagner, Sophia Loren.

Il Boom (1963), πρωταγωνιστές: Alberto Sordi, Alceo Barnabe, Elena Nicolai, Ettore Geri.

ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ Ieri, oggi, domani (1963), πρωταγωνιστές: Marcello Mastroianni, Sophia Loren, Giovanni Ridolfi, Aldo Giuffré.

ΔΙΑΖΥΓΙΟ Α ΛΑ ΙΤΑΛΙΚΑ Matrimonio all’italiana (1964), πρωταγωνιστές: Marcello Mastroianni, Sophia Loren, Pia Lindstrom, Aldo Puglisi.

ΕΝΑΣ ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ Un mondo nuovo (1965), πρωταγωνιστές: Christine DeLaRoche, George Wilson, Nino Castelnuovo, Madeleine Robinson.

ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΗΣ ΑΛΕΠΟΥΣ Caccia Alla volpe (1966), πρωταγωνιστές: Peter Sellers, Mac Ronay, Akim Tamiroff, Carlo DellePiane.

ΟΙ ΜΑΓΙΣΣΕΣ Le Streghe (1967), πρωταγωνιστές: Silvana Mangano,Totò,Alberto Sordi, Annie Girardot.

ΕΠΤΑ ΦΟΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΑ Sette volte donna (1967), πρωταγωνιστές: Shirley McLaine, Alan Arkin, Anita Ekberg, Elsa Martinelli.

ΕΡΑΣΤΕΣ Amanti (1968), πρωταγωνιστές: Faye Dunaway, Marcello Mastroianni, Caroline Mortimer, Enrico Simonetti.

ΤΑ ΗΛΙΟΤΡΟΠΙΑ I girasoli (1970), πρωταγωνιστές: Marcello Mastroianni, Sophia Loren, Galina Andreeva, Ljudmila Saveljeva.

Ο ΚΗΠΟΣ ΤΩΝ ΦΙΝΤΣΙ ΚΟΝΤΙΝΙ Il giardino dei Finzi Contini (1970), πρωταγωνιστές: Dominique Sanda, Fabio Testi, Helmut Berger, Lino Capolicchio.

Le coppie (Episodio Il Leone) (1970), πρωταγωνιστές: Enzo Jannacci, Alberto Sordi, Monica Vitti, Rossana DiLorenzo.

ΘΑ ΤΟΝ ΦΩΝΑΖΟΥΜΕ ΑΝΤΡΕΑ Lo chiameremo Andrea (1972), πρωταγωνιστές: Mariangela Melato, Nino Manfredi, Alessandro Jacarella, Anna Maria Aragona.

ΣΥΝΤΟΜΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ Una breve vacanza (1973), πρωταγωνιστές: Florinda Bolkan, Renato Salvatori, Daniel Quenaud, José Maria Prada.

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ Il viaggio (1974), πρωταγωνιστές: Richard Burton, Sophia Loren, Sergio Bruni, Annabella Incontrera.

Θυμάστε τον George Cukor;


[Λεζάντα: Ο George Cukor στη Cinémathèque Française το 1982]

Οι Αμερικανοί έχουν δυο ταινίες του στον κατάλογο με τις εκατό καλύτερες ταινίες των τελευταίων εκατό χρόνων. Μιλώ για τον George Cukor και τις ταινίες του Κοινωνικά σκάνδαλα [The Philadelphia Story, 1940], με τους Cary Grant, Katharine Hepburn, James Stewart, κ.α. και την Ωραία μου Κυρία [My Fair Lady, 1964], με την Audrey Hepburn και τον Rex Harrison. Και οι δυο του απέδωσαν δέκα Όσκαρ. Ο Τζορτζ Κιούκορ, λοιπόν, γεννήθηκε στις 7 Ιουλίου 1899 και αναχώρησε για την άλλη ζωή στις 24 Ιανουαρίου 1983.

Ήταν ένας επιτυχημένος σκηνοθέτης στο θέατρο, στη Νέα Υόρκη μέχρι τη δεκαετία του '20, ο George Cukor όταν άρχισε τη σταδιοδρομία του στο Χόλιγουντ. Το 1930, έκανε τρεις ταινίες σε συνεργασία με άλλους σκηνοθέτες: Γκρινιάρης [Grumpy] και Η βασιλική οικογένεια του Μπροντγουέι [The Royal Family of Broadway] με τον Cyril Gardner (1898-1942), και Η ενάρετη αμαρτία [The Virtuous Sin] με τον γάλλο Louis Gasnier (1875-1963).

Τη μοναχική σκηνοθετική σταδιοδρομία του την άρχισε την επόμενη χρονιά, το 1931, σκηνοθετώντας την Tallulah Bankhead (1902-1968) στην ταινία Tarnished Lady. Με την επόμενη ταινία του Bill Divorcement, το 1932, έδωσε το στίγμα του, συνεργαζόμενος με την Katharine Hepburn που ήταν και η πρώτη εμφάνισή της στον κινηματογράφο. Στη συνέχεια γύρισε ταινίες με ηθοποιούς που ήταν ή έγιναν στην πορεία διάσημοι. Συνεργάστηκε στην ταινία Όσα παίρνει ο άνεμος με τον σκηνοθέτη David O. Selznick το 1937, προετοιμάζοντας τη Vivien Leigh και την Olivia de Havilland.

Γνωστές και οι ταινίες του: What Price Hollywood? (1932 - Constance Bennett, Lowell Sherman), Dinner at Eight (1933 - Marie Dressler, John Barrymore, Wallace Beery, Jean Harlow, Lionel Barrymore), Little Women (1933 - Katharine Hepburn, Joan Bennett, Jean Parker, Frances Dee), David Copperfield (1935 - W.C. Fields, Lionel Barrymore, Freddie Bartholomew, Maureen O'Sullivan), Romeo and Juliet (1936 - Norma Shearer, Leslie Howard), και Camille (1937 - Greta Garbo, Robert Taylor, Lionel Barrymore).

Άλλες ταινίες του: Girls About Town (1931), A Bill of Divorcement (1932), Rockabye (1932), One Hour with You (1932), Our Betters (1933), David Copperfield (1935), No More Ladies (1935), Sylvia Scarlett (1935), Holiday (1938), Zaza (1939), The Women (1939), Susan and God (1940), Two-Faced Woman (1941), A Woman's Face (1941), Her Cardboard Lover (1942), Keeper of the Flame (1942), Gaslight (1944), Winged Victory (1944), A Double Life (1947), Edward My Son (1949), Adam's Rib (1949), Born Yesterday (1950), A Life of Her Own (1950), The Model and the Marriage Broker(1951), The Marrying Kind(1952), Pat and Mike (1952), The Actress (1953), A Star Is Born (1954), It Should Happen to You (1954), Bhowani Junction (1956), Les Girls (1957), Wild Is the Wind (1957), Heller in Pink Tights (1960), Let's Make Love (1960), The Chapman Report (1962), Justine (1969), Travels With My Aunt (1972), The Blue Bird (1976), Rich and Famous (1981).

Friday, July 6, 2007

Ο Federico Fellini...

Η αρχή έγινε. Ας βρω τώρα και τις καλύτερες ευρωπαϊκές ταινίες. Δεν γράφω ότι είναι εκατό! Μπορεί να είναι λιγότερες ή μπορεί και περισσότερες.
Σκηνοθέτες, ένα σωρό:

Mike Leigh, Wim Wenders, Pedro Almodovar, Krzysztof Kieslowski, Roman Polanski, Andrzej Zulawski, Aki Kaurismäki, Lars von Trier, Μιχάλης Κακογιάννης, Νίκος Κούνδουρος, Θόδωρος Αγγελόπουλος, Emir Kusturica... Θα παρουσιάζω ένα σκηνοθέτη κάθε φορά και τα έργα του. Θα τα θυμηθούμε και μετά θα βρούμε ποιες είναι οι καλύτερες.
Αρχίζω με τον Federico Fellini (20 Ιανουαρίου 1920 - 31 Οκτωβρίου 1993):

Luci del Varietà
(1950) (μαζί με τον Alberto Lattuada)
Lo Sceicco Bianco
(1951)
I Vitelloni
(1953)
L'amore in città
(1953)
La strada
(1954]. Όσκαρ (καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας)
Il bidone
(1955)
Οι
νύχτες της Καμπίρια [Le Notti di Cabiria, 1957]. Όσκαρ (καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας)
La
dolce vita (1960) Όσκαρ (καλύτερων κοστουμιών)
Boccaccio
'70 (1962)
(1963) Όσκαρ (καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας και καλύτερης σκηνογραφίας και κουστουμιών)
Τζουλιέτα
των πνευμάτων [Giulietta degli Spiriti, 1965]
Histoires extraordinaires
(1968)
Σατυρικόν [Satyricon,
1969]
Οι κλόουν [I clowns,
1970]
Roma
(1972)
Amarcord
(1973) Όσκαρ (καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας)
Il Casanova di Federico Fellini
(1976) Όσκαρ (καλύτερης σκηνογραφίας και κουστουμιών)
Πρόβα ορχήστρας [Prova d'orchestra,
1979]
La città delle donne
(1980)
E la Nave Va
(1983)
Ginger and Fred
(1986)
Intervista (1987)
La voce della luna
(1990)

Thursday, July 5, 2007

Η Janet Leigh και το Ψυχώ!

[Η Τζάνετ Λι στη σκηνή του ντους, στο Ψυχώ]

H Αμερικανίδα ηθοποιός Τζάνετ Λι [Janet Leigh] γεννήθηκε στις 6 Ιουλίου 1927 στο Merced, της Καλιφόρνιας. Ήταν το μόνο παιδί του Frederick Robert Morrison και της Helen Lita Westergard. Την «ανακάλυψε» η ηθοποιός Norma Shearer, της οποίας ο πρώην σύζυγος, ο Irving Thalberg ήταν ανώτερο στέλεχος στη Metro-Goldwyn-Mayer. Παράτησε το πανεπιστήμιο, όπου σπούδαζε μουσική και την ψυχολογία, αφότου εξασφάλισε μια σύμβαση με τη MGM.

Η κινηματογραφική σταδιοδρομία της Janet Leigh ξεδιπλώθηκε στη δεκαετία του '50. Παντρεύτηκε τον τρίτο σύζυγό της, τον Tony Curtis, στις 4 Ιουνίου 1951. Απέκτησαν δύο παιδιά, την Kelly και την Jamie Lee. Ο Curtis, την παράτησε το 1962 για χάρη της 17χρονης τότε Christine Kaufmann, της Γερμανίδας συμπρωταγωνίστριάς του στην ταινία Taras Bulba. Η Τζάνετ Λι πήρε το διαζύγιο και παντρεύτηκε τον χρηματιστή Robert Brandt και παρέμειναν παντρεμένοι μέχρι το θάνατό της.
Ο πιο γνωστός ρόλος της ήταν, το 1960, ως ηθικά διφορούμενη Marion Crane στην ταινία Ψυχώ του Alfred Hitchcock. Μερικά χρόνια αργότερα, η Τζάνετ Λι έγραψε ένα βιβλίο για την παραγωγή εκείνης της ταινίας, στην οποία διέλυε τους αστικούς μύθους που είχαν δημιουργηθεί σχετικά με την αθάνατη σκηνή στο ντους ["shower scene"]...
Πάντως, η ερμηνεία της στην ταινία, της απέδωσε μια χρυσή σφαίρα κι ένα Όσκαρ. Το 1975, έπαιξε σχεδόν τον εαυτό της (ένα απόμαχο αστέρι του Χόλιγουντ) στην ταινία Columbo: Forgotten Lady (σκηνοθεσία Harvey Hart). Εμφανίστηκε επίσης σε δύο ταινίες φρίκης με την κόρη της, την Jamie Lee Curtis.

Η Eva Marie Saint...


Η Αμερικανίδα ηθοποιός Eva Marie Saint γεννήθηκε στις 4 Ιουλίου 1924. Τη σταδιοδρομία στον κινηματογράφο και την τηλεόραση την άρχισε στη δεκαετία του ’50. Η πρώτη εμφάνισή της στον κινηματογράφο ήταν το 1952 στην ταινία Το λιμάνι της αγωνίας [On the Waterfront] (1954) του Elia Kazan, όπου πρωταγωνιστής ήταν ο Marlon Brando. Ήταν ένας έξυπνος, συμπονετικός, και συναισθηματικός ρόλος για τον οποίο κέρδισε Oscar. Η απόδοσή της ως Edie Doyle (ο θάνατος του αδελφού της θέτει σε κίνηση την εξέλιξη της ταινίας) ξεχώρισε ανάμεσα στις ερμηνείες άλλων υποψηφίων σπουδαίων ηθοποιών για εκείνη την εποχή, όπως οι Grace Kelly, Janice Rule, και Elizabeth Montgomery. Όπως έλεγε αργότερα η συμμετοχή της σ’ κείνη την παραγωγή με σκηνοθέτη τον Καζάν και πρωταγωνιστή τον Μάρλον Μπράντο είχε θετική επίδραση στην παραπέρα καριέρα της. Η ταινία του Καζάν είχε πάρει τότε οκτώ Όσκαρ!

Φιλμογραφία:

  • That Certain Feeling (1956), Melvin Frank, Norman Panama
  • A Hatful of Rain (1957), Fred Zinnemann
  • Raintree County (1957), Edward Dmytryk
  • North by Northwest (1959), Alfred Hitchcock
  • Exodus (1960), Otto Preminger
  • All Fall Down (1962), John Frankenheimer
  • 36 Hours (1965), George Seaton
  • The Sandpiper (1965), Vincente Minnelli
  • The Russians Are Coming, the Russians Are Coming (1966), Norman Jewison
  • Grand Prix (1966), John Frankenheimer
  • The Stalking Moon (1968), Robert Mulligan
  • Loving (1970), Irvin Kershner
  • Cancel My Reservation (1972), Paul Bogart
  • Nothing in Common (1986), Garry Marshall
  • Mariette in Ecstasy (1996), John Bailey
  • Time to Say Goodbye? (1997 ), David Hugh Jones
  • I Dreamed of Africa (2000), Hugh Hudson
  • Broadway: The Golden Age, by the Legends Who Were There (2003) (ντοκιμαντέρ), Rick McKay
  • Because of Winn-Dixie (2005), Wayne Wang
  • Don't Come Knocking (2005), Wim Wenders
  • Superman Returns (2006), Bryan Singer