cinema

Τα Οσκαρ χάνουν το Kodak θέατρό τους

2012-02-12T06:17:00.000-08:00

Η χρεοκοπία της εταιρείας ίσως διώξει τα βραβεία από το συμβολικό Χόλιγουντ... [Του Παναγιωτη Παναγοπουλου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 12/2/2012]. Ανεξάρτητα από το ποιοι θα κερδίσουν στην απονομή των Οσκαρ που θα πραγματοποιηθεί στις 26 Φεβρουαρίου, υπάρχει ένα όνομα που από την επόμενη χρονιά θα πάψει να σχετίζεται με τα σημαντικότερα κινηματογραφικά βραβεία. Η Kodak, που το 2000 υπέγραψε συμβόλαιο 75 εκατ. δολαρίων ώστε το όνομά της να δοθεί στο νέο τότε θέατρο που μέχρι σήμερα στεγάζει την απονομή, κατέφυγε στα δικαστήρια προκειμένου το όνομα Kodak να αφαιρεθεί από το θέατρο. Η εταιρεία, που το όνομά της για δεκαετίες υπήρξε συνώνυμο του φωτογραφικού και κινηματογραφικού φιλμ, δήλωσε πτώχευση και προσπαθεί να συγκεντρώσει όπως και από όπου μπορεί τα έξοδά της. Μαζί και τα τέσσερα εκατομμύρια δολάρια που διαθέτει κάθε χρόνο για να διατηρεί τον τίτλο του Kodak Theatre.

Η πτώχευση της Kodak και η αφαίρεση του ονόματός της από τη μαρκίζα του θεάτρου των Οσκαρ έχει έναν συμβολικό τόνο. Ερχεται σε μια περίοδο που ο κινηματογράφος αλλάζει ριζικά σε ό,τι αφορά το τεχνολογικό μέρος. Το φιλμ θεωρείται ήδη απαρχαιωμένο και τη θέση του έχουν πάρει οι ψηφιακές κάμερες, η ψηφιακή προβολή, οι υπολογιστές και το 3D. Τι σχέση έχει πια το όνομα της Kodak και το κίτρινο σήμα της με το σημερινό σινεμά; Σχεδόν καμία. Με την επικράτηση της ψηφιακής τεχνολογίας στον κινηματογράφο και ακόμη περισσότερο στη φωτογραφία, η Kodak απέτυχε να προσαρμοστεί στη νέα εποχή και βρίσκεται εκτός της κινηματογραφικής βιομηχανίας, αλλά και εκτός του πιο λαμπερού γεγονότος της.

Από την πλευρά τους, τα στελέχη της Ακαδημίας προβληματίζονται σοβαρά για το μέλλον του χώρου της απονομής. Με τη δημιουργία του θεάτρου στο συγκρότημα των κτιρίων στη συμβολή των λεωφόρων Χόλιγουντ και Χάιλαντ, η Ακαδημία βρήκε το καταλληλότερο σημείο για την τελετή των Οσκαρ, που παρά την πτώση της θεαματικότητας τα τελευταία χρόνια παραμένει μια από τις πιο δημοφιλείς τηλεοπτικές μεταδόσεις στον κόσμο. Το θέατρο, που ήταν έτοιμο το 2001, κατασκευάστηκε με βάση τις ανάγκες των Οσκαρ. Και αν στη δεκαετία που ακολούθησε έχει φιλοξενήσει συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις και εντυπωσιακά σόου όπως τους τελικούς του American Idol και τις παραστάσεις του Cirque du Soleil που στεγάζονται αυτή την περίοδο εκεί, η σκηνή (πλάτους 34 μέτρων και βάθους 18), η διάταξη των (3.332) καθισμάτων και οι ηλεκτρονικές ευκολίες για ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση σχεδιάστηκαν για να καλύψουν τις ανάγκες των Οσκαρ.

Η αρχική συμφωνία της Ακαδημίας με το θέατρο ήταν τουλάχιστον για τα είκοσι χρόνια που η Kodak θα έδινε το όνομά της. Η χρεοκοπία της εταιρείας όμως φαίνεται ότι θα φέρει αλλαγές και στον χώρο της απονομής. Η Ακαδημία ανακοίνωσε ότι δεν σκοπεύει να δεσμευτεί πέρα από την τελετή του 2013, καθώς τα υψηλόβαθμα στελέχη της θεωρούν ότι ο οργανισμός, αλλά και η απονομή δεν πρέπει να σχετίζονται πλέον με ένα χρεοκοπημένο όνομα.

Ηδη γίνονται ανεπίσημες συζητήσεις για τον νέο χώρο που θα μπορεί να φιλοξενήσει ένα τόσο μεγάλο γεγονός. Πολλές πιθανότητες συγκεντρώνει το Nokia Theatre, που βρίσκεται στο κέντρο του Λος Αντζελες. Χωρητικότητας 7.000 θεατών (διπλάσιων από το Kodak), το Nokia Theatre μπορεί να κάνει την απονομή ένα πιο «ανοιχτό» γεγονός, αφού συνήθως γίνεται «σφαγή» για μια πρόσκληση. Ομως βρίσκεται μακριά από τον συμβολικό τόπο της κινηματογραφικής βιομηχανίας. Ελάχιστα είναι πια τα γεγονότα της βιομηχανίας που συμβαίνουν στον ιστορικό τόπο της δημιουργίας του αμερικανικού εμπορικού κινηματογράφου και μόνο η Paramount εξακολουθεί να έχει την έδρα της εκεί. Αν αποχωρήσουν και τα Οσκαρ, το Χόλιγουντ θα είναι απλώς ένα σύμβολο.

Για μία βραδιά
Το Kodak Theatre είναι ένα από τα κτίρια που διατηρούν ζωντανό τον μύθο της βιομηχανίας και της ψευδαίσθησης. Λίγες εκατοντάδες μέτρα μακριά από το ξενοδοχείο Roosevelt, όπου πραγματοποιήθηκε η πρώτη απονομή των Οσκαρ το 1929, μοιάζει σαν φυσική συνέχεια του θεσμού. To Hollywood Walk of Fame με τα αποτυπώματα και τα αστέρια των διάσημων καλλιτεχνών συνδέει τα δύο κτίρια. Ολα αυτά όμως ισχύουν στην πραγματικότητα για μία και μόνο βραδιά κάθε χρόνο. Τις υπόλοιπες μέρες του χρόνου το συγκρότημα στη γωνία Χόλιγουντ και Χάιλαντ έχει ζωή κυρίως από το ξενοδοχείο που διαθέτει, τα εστιατόρια (μη φανταστείτε κάτι εξεζητημένο, φαστ φουντ και χοτ ντογκ) και τα καταστήματα. Μπροστά στην είσοδο του θεάτρου παρελαύνουν ηθοποιοί που ψάχνουν μια ευκαιρία, βγάζοντας εν τω μεταξύ ένα μεροκάματο ντυμένοι Τσάρλι Τσάπλιν, Μέριλιν ή ήρωες από τον Πόλεμο των Αστρων. Και αν και αποτελεί ένα από τα σημαντικά σημεία της κινηματογραφικής ιστορίας, η λεωφόρος Χόλιγουντ με τα μαζικά αναμνηστικά, αναδίδει κυρίως φτήνια και θλίψη.

Στα τέλη Φεβρουαρίου ωστόσο, η εικόνα αλλάζει. Οι εργάτες της Ακαδημίας φτάνουν, βαριές κουρτίνες καλύπτουν ολόκληρη την όψη του κτιρίου κρύβοντας τα καταστήματα, μίμοι, μικροπωλητές και ζητιάνοι «απομακρύνονται» και στρώνονται τα κόκκινα χαλιά. Την ημέρα της απονομής η κυκλοφορία διακόπτεται στα γύρω οικοδομικά τετράγωνα και ο υπόλοιπος κόσμος παρακολουθεί μια εικόνα - κατασκευή, μια ψευδαίσθηση τέτοια που ίσως μόνο η κινηματογραφική βιομηχανία μπορεί να δημιουργήσει.

Από ξενοδοχείο σε ξενοδοχείο...
Η απονομή των Οσκαρ έχει αλλάξει αρκετούς χώρους από την πρώτη τελετή του 1929, η οποία είχε πραγματοποιηθεί στην αίθουσα χορού του ξενοδοχείου Roosevelt. Ακολούθησαν άλλα ξενοδοχεία και ο πρώτος σταθερός χώρος της απονομής έγινε ένα άλλο σύμβολο του Χόλιγουντ, το «Grauman’s Chinese Theater» (1944 - 1946) με την κινέζικου στυλ είσοδο. Για δύο χρόνια η απονομή μετακινήθηκε στο Shrine Auditorium, ενώ το 1949 τα βραβεία δόθηκαν στο θέατρο της έδρας της Ακαδημίας στη λεωφόρο Μέλροουζ. Από το 1950 έως το 1960 η απονομή έγινε στο θέατρο Pantages, ενώ για μία χρονιά, το 1961, τα βραβεία έφτασαν στη Σάντα Μόνικα και στο Civic Auditorium. Για πολλά χρόνια, με εναλλαγές και διακοπές, τα Οσκαρ μετακινούνταν από το Dorothy Chandler Pavilion στο Shrine Auditorium. Από τον Μάρτιο του 2002 τα Οσκαρ απονέμονται στο Kodak Theatre.

Πρεμιέρα για την «Μπερλινάλε»

2012-02-09T23:26:00.000-08:00

«Δεν είμαι και πολύ των κριτικών επιτροπών, αλλά τελικά πείσθηκα να δεχτώ την προεδρία τής Κριτικής Επιτροπής της Μπερλινάλε, γιατί το θεώρησα ευκαιρία να δω μια μεγάλη γκάμα ταινιών», ανέφερε ο διάσημος, βραβευμένος στο παρελθόν για πολλές από τις ταινίες του, Βρετανός σκηνοθέτης, Μάικ Λι, μιλώντας στη συνέντευξη Τύπου, που δόθηκε σήμερα το μεσημέρι, με αφορμή την έναρξη τού 62ου κινηματογραφικού Φεστιβάλ του Βερολίνου.
Για να προσθέσει, πως «οι σκηνοθέτες των ταινιών γνωρίζουν πως είμαστε με το μέρος τους, γιατί αποτελούμε τμήμα της ίδιας κοινότητας και τελικά θα εμπιστευθούν τη συλλογική μας κρίση». Ενώ, σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφου για το ποιο θα είναι το βασικό κριτήριο των ταινιών, ο κ. Λι τόνισε ότι «ζήτησα απ’ όλα τα μέλη της επιτροπής να έχουν ανοιχτό μυαλό και να παραμερίσουν όλες τις προκαταλήψεις τους για να βρούμε μαζί τις καλύτερες ταινίες». Πράγμα που επιβεβαίωσαν όλα τα διάσημα μέλη της επιτροπής που ήταν παρόντα στη συνέντευξη: οι ηθοποιοί Σαρλότ Γκενσμπούργκ, Μπάρμπαρα Σούκοβα και Τζέικ Γκίλενχαλ, οι σκηνοθέτες Φρανσουά Οζόν και Ασκγαρ Φαραντί (ο βραβευμένος δημιουργός τού εκπληκτικού «Ένας χωρισμός»), ο σεναριογράφος Μπουαλέμ Σανσάλ και ο φωτογράφος, σχεδιαστής και κινηματογραφιστής Άντον Κόρμπιν.
Επίσημη έναρξη η φετινή Μπερλινάλε έκανε με την ταινία «Αντίο βασίλισσα» τού Γάλλου Μπενουά Ζακό, που συμμετέχει στο διαγωνιστικό τμήμα. Η ταινία παρουσιάζει τη Γαλλική Επανάσταση μέσα από το βλέμμα των υπηρετριών του παλατιού και συγκεκριμένα της Σιντονί Λαμπόρντ, μιας νεαρής καμαριέρας, αναγνώστριας βιβλίων για τη Μαρία Αντουανέτα. Μιας καμαριέρας, αφοσιωμένης στη βασίλισσα, που είναι έτοιμη να κάνει το κάθε τι γι’ αυτήν. Τελικά, η Σιντονί βρίσκεται μπροστά σε δίλημμα, όταν η αγαπημένη τής βασίλισσας, Γκαμπριέλ ντε Πολινιάκ (που θεωρήθηκε υπεύθυνη για τα περισσότερα σκάνδαλα της Αντουανέτας) κινδυνεύει, αναθέτει στη Σιντονί να μεταμφιεστεί και να πάρει τη θέση της στην άμαξα που θα τη μεταφέρει εκτός Γαλλίας.
Η ιστορία βασίστηκε σ’ ένα γνωστό στη Γαλλία μπεστ-σέλερ μυθιστόρημα τής Σαντάλ Τομά, που ο Ζακό θέλησε - όπως ανέφερε στη συνέντευξη Τύπου - που ακολούθησε τη δημοσιογραφική προβολή της ταινίας, να διασκευάσει για τον κινηματογράφο. «Βρήκα την άποψη της συγγραφέα πολύ ζωντανή. Η ιστορία εκτυλίσσεται στη διάρκεια τριών ημερών και τριών νυχτών, όπως ακριβώς συμβαίνει και ιστορικά. Εκείνο που με ενδιέφερε δεν ήταν τόσο η ζωή της Αντουανέτας - βλέπουμε ένα μέρος της και είναι περισσότερο κλισέ, όπως αυτή έχει παραμείνει στην ιστορία - όσο το πώς αντιμετωπίζουν τα γεγονότα οι υπηρέτες».
Χάρη στις ωραίες ερμηνείες, ιδιαίτερα των γυναικών και συγκεκριμένα εκείνες της Λέα Σεϊντού (Σιντονί) και της Νταϊάν Κρούγκερ (Μαρία Αντουανέτα), στην εξαιρετική φωτογραφία του Ρομέν Βιντνίνγκ, τα ντεκόρ της Κάτια Βίσκοπ και τα κοστούμια των Κριστιάν Γκας και Βαλερί Ρανσού, ο Ζακό αναπλάθει με λεπτομέρεια και πιστότητα την εποχή, δίνοντας έμφαση στα παρασκήνια του παλατιού -οι καλύτερες σκηνές είναι αυτές προς το τέλος, όταν ευγενείς και υπηρέτες, ο καθένας για πάρτη του, σχεδιάζουν να εγκαταλείψουν το παλάτι. Στην αποψινή επίσημη πρεμιέρα αναμένονταν να παραστούν, εκτός από την Κριτική Επιτροπή, τον σκηνοθέτη και τους πρωταγωνιστές τής ταινίας, ο Γερμανός υπουργός Πολιτισμού, ο δήμαρχος του Βερολίνου και η πλειοψηφία των ανθρώπων του Γερμανικού κινηματογράφου.

Μπορεί φέτος η Ελλάδα να μη συμμετέχει επίσημα στη Μπερλινάλε, υπάρχουν, όμως, δύο ελληνικές παρουσίες σ’ αυτήν: η γερμανικής, βασικά, παραγωγής ταινία «Μετέωρα» τού Σπύρου Σταθόπουλου, που ζει μόνιμα στην Κολομβία (συμμετέχει στο διαγωνιστικό τμήμα) και η Ιταλική ταινία «Διαμέρισμα στην Αθήνα» του Ρουτζέρο Ντιπαόλα (στο τμήμα της Αγοράς), στην οποία πρωταγωνιστεί και ο Γεράσιμος Σκιαδαρέσης.

Ανθρωποι του πνεύματος γράφουν για τον Αγγελόπουλο

2012-01-27T00:31:00.000-08:00

Ο συγραφέας Κώστας Ακρίβος και ο Ομότιμος Καθηγητής του ΑΠΘ Δημήτρης Φατούρος επισημαίνουν την σημασία του έργου του

ΤΟ ΒΗΜΑ: 27/1/2012

Το βλέμμα του μελισσοκόμου

του Κώστα Ακρίβου

Το 1986, φρέσκος καθηγητής στα χωριά της Ελασσόνας, μαθαίνω πως ο Θόδωρος Αγγελόπουλος θα κάνει γυρίσματα για τον Μελισσοκόμο στην κεντρική πλατεία της Τσαρίτσανης. Πηγαίνω πιο πολύ για να δω από κοντά τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, όταν όμως ο σκηνοθέτης ζητάει από το κοινό κομπάρσους, σηκώνω απ΄ τους πρώτους το χέρι. Είμαι η σκιά του διαβάτη μπροστά από το καφενείο, όπου σε λίγο θα μπουκάρει με το φορτηγάκι του ο Μαστρογιάννι και, σπάζοντας τη βιτρίνα, θα αρπάξει με τη βία τη Νάντια Μουρούζη. Η σκηνή πρέπει να γυρίστηκε το λιγότερο δέκα φορές. Στο τέλος ήμασταν ξεθεωμένοι μα ο Αγγελόπουλος ευχαριστημένος, δίχως όμως να το δείχνει.

Η εικόνα που μου έχει μείνει αξεθώριαστη είναι το βλέμμα του, ένα βλέμμα σχολείο. Πως το μέλι χρειάζεται το χρόνο του. Ότι δίχως πίστη στο προσωπικό σου όραμα τίποτα δεν γίνεται. Η τέχνη σε θέλει με σκυμμένο το κεφάλι, γιατί χωρίς σκληρή δουλειά και δίχως ταπεινότητα, θα ΄ρθει ο χρόνος και θα τα κάνει όλα σκόνη. Θίασος περαστικών είμαστε και μόνο με την τέχνη μπορεί ο καθένας να κατακτήσει έστω μια ελάχιστη σκηνή αναπαράστασης απ΄ το ταξίδι στα προσωπικά του Κύθηρα.

Η θεμελιώδης πρόταση ή Η κρίσιμη προϋπόθεση ή...

του Δημήτρη Φατούρου Ομότιμου Καθηγητή Α.Π.Θ.

Με το έργο του και το λόγο του η παρουσία του Θόδωρου Αγγελόπουλου στο σημερινό κόσμο και όχι μόνο στον ελληνικό τόπο, έθεσε με δημιουργική ένταση, τη προτεραιότητα της στοχαστικής αναζήτησης, τη δύσκολη και επίπονη προϋπόθεση της ανθρώπινης παρουσίας. Χάρις σε αυτήν η ακολουθία των έργων του αποκαλύπτει και το υπόβαθρο της ιστορικής διαδρομής του ελληνικού τόπου.

Οι εικόνες, ο ήχος, οι χειρονομίες, το τοπίο της φύσης και του κτισμένου κόσμου, οι λέξεις, οι δράσεις και η προσωπική του στάση, πραγματοποιούν το θαύμα της διατύπωσης της στοχαστικής αναζήτησης.

Η απώλεια του Θόδωρου Αγγελόπουλου αφήνει τη πολύτιμη αποκάλυψη μετέωρη μέσα στις σημερινές παγκόσμιες πραγματικότητες.

Η πολιτική πραγματικότητα πόσο μπορεί να κατανοήσει τη θεμελιώδη πρόταση, τη στοχαστική διαδικασία;

«Κοιτάζει τον κόσμο με σιωπή... »

2012-01-26T22:21:00.001-08:00

Κηδεύεται σήμερα, στις 4 μ.μ., από το Α' Νεκροταφείο

Συνεχίζονται οι ανακοινώσεις φορέων για τον αιφνίδιο και άδικο θάνατο του Θόδωρου Αγγελόπουλου. ΟΣύνδεσμος Φυλακισθέντων - Εξορισθέντων Αντιστασιακών τονίζει, μεταξύ άλλων, ότι «θα μείνει αξέχαστος για το πλούσιο πρωτοπόρο και εμπνευσμένο έργο του, που έβγαλε τον Ελληνικό Κινηματογράφο έξω από τα σύνορα της χώρας μας. Το έργο του θα τον κρατά ζωντανό ανάμεσά μας». Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδοςσημειώνει ότι η Ελλάδα είναι φτωχότερη, «ο κόσμος σιωπηλός».

Ανακοίνωση εξέδωσε και ο Σύνδεσμος Ανεξάρτητων Παραγωγών Οπτικοακουστικών Εργων, ενώ, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Συντακτών, εκφράζοντας τη θλίψη της, θυμίζει ότι ο Αγγελόπουλος «ξεκίνησε τη διαδρομή του στο χώρο της Εβδομης Τέχνης ως δημοσιογράφος στις αρχές της δεκαετίας του '60, γράφοντας κινηματογραφική κριτική στην εφημερίδα "Δημοκρατική Αλλαγή"». «Ο πόνος για το χαμό του Θεόδωρου Αγγελόπουλου είναι τεράστιος», δήλωσε στο ΑΠΕ - ΜΠΕ ο Τούρκος σκηνοθέτης Φερζάν Οζπετέκ, ο οποίος ζει και εργάζεται στην Ιταλία.

Παράλληλα, συνεχίζεται η εκτενής αρθρογραφία στο διεθνή Τύπο, όπως στις γερμανικές εφημερίδες «Die Welt», «Berliner Morgenpost» και «Frankfurter Rundschau», που παραθέτει το σχόλιο του σπουδαίου Ιάπωνα σκηνοθέτη Ακίρα Κουροσάβα: «Μέσα από το φακό του, ο Αγγελόπουλος κοιτάζει τον κόσμο με σιωπή...».

Ριζοσπάστης, 27/1/2012

Θόδωρος Αγγελόπουλος: "Η άλλη θάλασσα" τον πήρε μακριά...

2012-01-26T22:17:00.000-08:00

Τερζής Κ.

Η ΑΥΓΗ: 26/01/2012...«Σας εύχομαι υγεία και ευτυχία, αλλά δεν μπορώ να κάνω το ταξίδι σας / Είμαι επισκέπτης / Το κάθε τι που αγγίζω με πονάει πραγματικά / κι έπειτα δεν μου ανήκει / Εγώ δεν έχω τίποτε δικό μου / είχα πει κάποτε με υπεροψία / Τώρα καταλαβαίνω πως το τίποτε είναι τίποτε / Ότι δεν έχω καν όνομα / Και πρέπει να γυρεύω ένα κάθε τόσο».
(Στίχοι του Θόδωρου Αγγελόπουλου, που γράφτηκαν το 1982, πριν από την ταινία του «Ταξίδι στα Κύθηρα»)
Η παγκόσμια κινηματογραφική κοινότητα θα έχει αύριο το απόγευμα στραμμένα τα βλέμματά της στην Αθήνα για τον τελευταίο αποχαιρετισμό στον Θόδωρο Αγγελόπουλο (4 μ.μ. στο Α' Νεκροταφείο). Η Ελλάδα του Μνημονίου φτωχαίνει επικίνδυνα. Πριν από έναν χρόνο τέτοια εποχή τού είχα τηλεφωνήσει στο γραφείο του για μια δήλωση συμπαράστασης στους μετανάστες απεργούς πείνας της "Υπατίας". "Μα ακριβώς αυτό θα είναι το θέμα της επόμενης ταινίας μου, μπορείτε να το γράψετε αυτό" μου απάντησε λιγόλογα. "Θα σχολιάζω τη σημερινή κατάσταση της Ελλάδας με το έργο μου". Πάντα αυτό έκανε άλλωστε...
Γεννημένος τον Απρίλιο του 1935, λίγο πριν από τη δικτατορία Μεταξά, περίοδο που θα αποτυπώσει κινηματογραφικά στις "Μέρες του '36", θα δει τον πατέρα του να αιχμαλωτίζεται από τον ΕΛΑΣ τον Δεκέμβρη του '44, θα βρεθεί στο Παρίσι για σπουδές κινηματογράφου στις αρχές της δεκαετίας του '60 σφουγγαρίζοντας πατώματα, θα επιστρέψει στην Ελλάδα των Ιουλιανών για να τον ξυλοκοπήσει αναίτια ένας αστυνομικός στη μέση του δρόμου ("ήμουν απλός διαβάτης, όχι διαδηλωτής" θα επαναλάβει πολλές φορές από τότε, χωρίς να διεκδικεί δάφνες νεανικής εξέγερσης...).
Κάπως έτσι, μέσα στην παραζάλη αλλά και την έκρηξη βίας του ιστορικού χρόνου, διαμορφώθηκε η ιδεολογική - αισθητική συνείδηση του "πολίτη" στη δημοκρατία των εικόνων του κινηματογράφου, Θόδωρου Αγγελόπουλου. Κριτικός κινηματογράφου στην εφημερίδα της Αριστεράς «Δημοκρατική Αλλαγή» πριν από το 1967, στο περιοδικό «Σύγχρονος Κινηματογράφος» μέσα στη χούντα, οπότε ξεκινά ουσιαστικά το κινηματογραφικό του έργο, στα 1970, με μια ιστορία βγαλμένη από το αστυνομικό δελτίο, την "Αναπαράσταση". Με τον «Θίασο» θα θριαμβεύσει το 1975 στο Φεστιβάλ των Καννών, παρά την αντίδραση του ελληνικού κράτους (η ταινία συγκαταλέγεται από τότε σταθερά στις 100 καλύτερες του παγκόσμιου κινηματογράφου). Θα ακολουθήσουν ο "κομβικός" για την κατανόηση του αγγελοπουλικού έργου «Μεγαλέξανδρος» (1980, Χρυσό Λιοντάρι στη Βενετία), το «Ταξίδι στα Κύθηρα» (1984), «Μελισσοκόμος» (1986), το «Τοπίο στην ομίχλη» (1988) (Αργυρό Λιοντάρι στη Βενετία), «Το μετέωρο βήμα του πελαργού» (1991), «Το βλέμμα του Οδυσσέα» (1995), «Μια αιωνιότητα και μια μέρα» (1998, Χρυσός Φοίνικας στο Φεστιβάλ των Καννών), «Το λιβάδι που δακρύζει» (2003), «Η σκόνη του
(Μεγάλο αφιέρωμα στον Θόδωρο Αγγελόπουλο στην "Αυγή" της Κυριακής)

Πορεύτηκε μέσα στις εικόνες της Ιστορί

2012-01-26T22:15:00.000-08:00

Κρημνιώτη Π.

Η ΑΥΓΗ: 26/01/2012..

Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος ήταν μεγάλη μορφή του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Είναι συγκλονιστικό, ιδίως όταν συνειδητοποιείς ότι μπορούσε να γυρίσει και άλλες ταινίες και να εμπλουτίσει τον ευρωπαϊκό πολιτισμό με τα έργα του. Είναι ακόμη πιο δύσκολο να μαθαίνεις ότι δεν πέθανε από φυσικά αίτια. Όταν ήμουν σπουδαστής, η ταινία του «Τοπίο στην ομίχλη» ήταν μία από εκείνες που διαμόρφωσαν τις προτιμήσεις μου και την ιδέα τού τι σημαίνει κινηματογραφία.

Μίκης Θεοδωράκης: Μεγάλη απώλεια Πολύ μεγάλη απώλεια για τον κινηματογράφο, την τέχνη και την Ελλάδα. Εμίρ Κουστουρίτσα: Με δίδαξε κινηματογράφο

Ελένη Καραΐνδρου: Ποιητής της εικόνας
Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος αποτελεί ένα τεράστιο κεφάλαιο στη ζωή μου, που κράτησε πολλά και πολύ δημιουργικά χρόνια. Ένα μεγάλο μεγάλο ταξίδί, με οκτώ σταθμούς για τις οκτώ ταινίες του που έγραψα τη μουσική. Μια συνάντηση για την οποία αισθάνομαι ευγνωμοσύνη γιατί ο Θόδωρος δεν είναι μόνο ένας σπουδαίος κινηματογραφιστής, είναι ένας ποιητής της εικόνας και ένας άνθρωπος που στοχάζεται με μοναδικό τρόπο πάνω στην ιστορία της Ελλάδας και των Βαλκανίων.
Ο Θόδωρος έφυγε αναπάντεχα αλλά παραμένει ζωντανός στις καρδιές μας και στη σκέψη μας μέσα από τα έργα του. Για μένα -και νομίζω και για όλο τον κόσμο- ο Θόδωρος είναι ένας από τους τελευταίους, αν όχι ο τελευταίος, μεγάλους δημιουργούς του κινηματογράφου σε παγκόσμιο επίπεδο. Η πολιτική του οξυδέρκεια και ο τρόπος, ο δικός του προσωπικός τρόπος, που διάβασε την ιστορία της εποχής μας έδωσε παγκοσμιότητα στα έργα του. Όπως κάθε γνήσιος ποιητής, βλέπει τα πράγματα με έναν προφητικό τρόπο και πιστεύω γι' αυτό ότι οι μελλοντικές γενιές θα τον αγαπήσουν ακόμα περισσότερο από την εποχή του.

Πέτρος Μάρκαρης: Σπουδαίος δημιουργός, σπουδαίος άνθρωπος
Ο Αγγελόπουλος που εγώ γνώριζα σαράντα ολόκληρα χρόνια δεν ήταν μόνο ένας σπουδαίος δημιουργός, αλλά και ένας πολύ σπουδαίος φίλος. Ο Θόδωρος είναι ένας δημιουργός ο οποίος ανδρώθηκε στην Ελλάδα μέσα σε πολύ δύσκολες για τη χώρα και για τον ίδιο συνθήκες. Διαμόρφωσε την προσωπικότητά του στη μετεμφυλιακή Ελλάδα, δημιούργησε ένα μεγάλο αριθμό από τα σπουδαία έργα του μέσα στη χούντα και φεύγοντας μας αφήνει ένα μήνυμα, το οποίο είναι ιδιαίτερα πολύτιμο για μας μέσα στις σημερινές συνθήκες. Το μήνυμα είναι ότι ακόμα και κάτω από πολύ σκληρές και δύσκολες συνθήκες άνθρωποι οι οποίοι έχουν να πουν και να προσφέρουν πράγματα σ' αυτόν τον τόπο μπορούν να το κάνουν και να δημιουργήσουν έργο. Αυτό για μένα είναι ένα εξαιρετικά πολύτιμο μήνυμα, ιδιαίτερα στις δύσκολες συνθήκες που περνάμε σήμερα, γιατί ο Θόδωρος ήταν ο άνθρωπος που ποτέ δεν το έβαζε κάτω. Ποτέ δεν πίστεψε στην ήττα. Πίστευε πάντα στη νίκη.

Ρέα Γαλανάκη: Με γοήτευσε, με δίδαξε, με ταξίδεψε
Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος ως σκηνοθέτης με γοήτευσε, με δίδαξε, με ταξίδεψε, μ' εκανε να σκέφτομαι πολιτικά, κοινωνικά ακόμη και αισθητικά. Από τη συνεργασία που είχα μαζί του εδώ και τρία χρόνια για το σενάριο της ταινίας "Άλλη Θάλασσα" κρατώ τη δημοκρατικότητα και το άνοιγμα σε συζητήσεις για να προσθέσω ότι όλα αυτά κατέληξαν σε μια πολύ ουσιαστική φιλία. Ο θάνατός του είναι πλήγμα για τον παγκόσμιο κινηματογράφο, για τον ελληνικό και φυσικά για τους δικούς του ανθρώπους. Είναι η ώρα που κρίνουμε συνολικά το τι κόμισε στην τέχνη χωρίς μικρότητες, χωρίς αναστολές.
Το πένθος της εκφράζει η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου: «Η κινηματογραφική οικογένεια σήμερα πενθεί για ακόμα μια τραγική απώλεια. Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος έφυγε μ' έναν απροσδόκητο τρόπο που μας αφήνει άναυδους και μελαγχολικούς.
Η μνήμη και ο απεριόριστος σεβασμός στο έργο του είναι υποχρέωση και η αναγνώριση της προσφοράς του στον ελληνικό κινηματογράφο αυτονόητη.
Συναισθανόμενοι την οδύνη των οικείων του, στεκόμαστε νοερά στο πλευρό τους σκύβοντας το κεφάλι μαζί με όλους εκείνους που από σήμερα αισθάνονται φτωχότεροι».

Δηλώσεις πολιτικών
«Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος εκπροσωπεί ένα πολύ φωτεινό κομμάτι της πατρίδας μας. Το έργο του αγαπήθηκε και θαυμάστηκε από τη μια άκρη του κόσμου ώς την άλλη» ανέφερε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας στο συλλυπητήριο μήνυμά του. «Η ξαφνική του απώλεια συνέβη σε μια στιγμή που ο ίδιος ήταν εξαιρετικά δημιουργικός και η πατρίδα χρειαζόταν τη ματιά του. Γι’ αυτό και γίνεται ακόμη πιο οδυνηρή η απουσία του»
O πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος εξέφρασε τη βαθύτατη θλίψη του για τον θάνατο του Θόδωρου Αγγελόπουλου, «του σκηνοθέτη που με την πρωτοπόρα ματιά του άνοιξε νέους δρόμους και αναδείχθηκε σε κορυφαία μορφή του παγκόσμιου κινηματογράφου. Στις ταινίες του αποτύπωσε το δράμα της μετεμφυλιακής Ελλάδας και συνέβαλε στη βαθύτερη κατανόηση της σύγχρονης ιστορίας. Η χώρα, σε μια δύσκολη στιγμή, χάνει έναν μεγάλο δημιουργό της».
Ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος δήλωσε: «Ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς της έβδομης τέχνης και κορυφαίος πρεσβευτής του ελληνικού πολιτισμού χάθηκε απρόσμενα χθες βράδυ. Το σινεμά του Θόδωρου Αγγελόπουλου αποτελεί σημείο αναφοράς για τους ομότεχνούς του σε ολόκληρο τον κόσμο, αλλά και για κάθε άνθρωπο που αναζητεί στην Τέχνη ερεθίσματα για να σκεφτεί και να νιώσει".
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου δήλωσε: «Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος με το έργο του παρακολούθησε βήμα - βήμα και σε βάθος την ανθρώπινη πορεία και τη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Ανέδειξε την κοινωνική πραγματικότητα με μοναδικό τρόπο. Και μαζί διαμόρφωσε νέα δεδομένα στον ελληνικό κινηματογράφο, έθεσε νέους κανόνες, σήκωσε ψηλά το μέτρο των απαιτήσεών μας».

«Η είδηση του απροσδόκητου θανάτου του Θόδωρου Αγγελόπουλου προκαλεί παγκόσμια θλίψη και συγκίνηση. Ο κόσμος της Έβδομης Τέχνης και του σύγχρονου κινηματογράφου έγινε φτωχότερος και έχασε έναν σπουδαίο δημιουργό» δήλωσε ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, Αντώνης Σαμαράς. «Η Ελλάδα έχασε έναν από τους σημαντικότερους πρεσβευτές της στο εξωτερικό. Στις δύσκολες στιγμές που βιώνουμε, τέτοιες απώλειες κάνουν πιο πυκνή την 'ομίχλη' που έχει πλημμυρίσει τη ζωή μας".
H Αλέκα Παπαρήγα δήλωσε για τον θάνατο του Θ. Αγγελόπουλου: "Εκφράζω τη θλίψη και τα θερμά μου συλλυπητήρια στην οικογένεια του Θ. Αγγελόπουλου για τον τραγικό και αναπάντεχο χαμό του. Το έργο του έχει κατακτήσει μια σημαντική θέση στην ιστορία του ελληνικού και του παγκόσμιου κινηματογράφου".
Ο πρόεδρος της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας σε δήλωσή του αναφέρει: "Η τέχνη και ο πολιτισμός έχασαν μία μεγάλη μορφή. Ο κινηματογράφος έχασε την ποιητική ματιά και την πραγματική αφήγηση. Με την 'Αναπαράσταση' έδωσε ώθηση στον νέο ελληνικό κινηματογράφο. Με τον 'Θίασο' και τις 'Μέρες του '36' αφηγήθηκε τη νεότερη ιστορία του τόπου. Στις επόμενες ταινίες του όχι μόνο αποτύπωσε το παρόν της Ελλάδας και των γειτονικών χωρών, αλλά έδωσε και εικόνες από το μέλλον. Μου έκανε την τιμή να τον συναντήσω από κοντά και να μου διατυπώσει τις αγωνίες και τις προτάσεις του για το πάθος του, την τέχνη και τον κινηματογράφο. 'Αν κάνω ένα βήμα, είμαι αλλού' λέει ένας χαρακτήρας του στο 'Μετέωρο βήμα του πελαργού'. Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος μπορεί να είναι πια αλλού, αλλά πήγε πολλά βήματα μπροστά τον πολιτισμό σε αυτή τη χώρα".
Το Τμήμα Πολιτισμού του ΣΥΝ σε ανακοίνωσή του αναφέρει μεταξύ άλλων: "Το πολιτικό όραμα του Θεόδωρου Αγγελόπουλου εκφράστηκε κυρίως με τις ταινίες:'Μέρες του '36', 'Θίασος', 'Κυνηγοί', 'Μεγαλέξανδρος', 'Ταξίδι στα Κύθηρα' και, αν και είχε δηλώσει σε δημοσιογράφο ότι 'ήταν αριστερός εν συγχύσει', πρόβαλε σταθερά την ουτοπία - όραμα της αριστεράς, τις θυσίες της, όμως εξέφρασε και την οδύνη του για τη διάψευση των ονείρων. Κατάφερε με μοναδικό τρόπο να αποτυπώσει στους Έλληνες εικόνες συλλογικής και ιστορικής μνήμης μέσα από τις ταινίες του και μέχρι τέλος πίστευε στην κοινή δράση και συνεργασία της αριστεράς".
Ο πρόεδρος της Δημοκρατικής Αριστεράς, Φώτης Κουβέλης, δήλωσε: «Ο τραγικός θάνατος του Θόδωρου Αγγελόπουλου, του μέγιστου σκηνοθέτη, του παγκόσμιου κινηματογραφιστή, του γνήσιου δημοκράτη, που περπάτησε συνεπής πάντα τους δρόμους της αριστεράς, μας γεμίζει θλίψη, οδύνη. Η Ελλάδα πενθεί».

Η πρόεδρος της Δημοκρατικής Συμμαχίας, Ντόρα Μπακογιάννη, έκανε την ακόλουθη δήλωση για την απώλεια του Θόδωρου Αγγελόπουλου: «Από χθες το βράδυ η Ελλάδα έγινε πιο φτωχή μετά τον αναπάντεχο θάνατο του Θεόδωρου Αγγελόπουλου. Ενός διεθνούς φήμης Έλληνα δημιουργού που με το έργο του τίμησε την πατρίδα μας στα πέρατα του κόσμου. Δημιουργικός και πρωτοπόρος, έφτιαξε σχολή σκέψης για το σύγχρονο κινηματογράφο".
Σε ανακοίνωσή της η ΚΟΕ αναφέρει: "Σαν φωτογραφία που απεικονίζει ένα γνώριμο, υγρό, μελαγχολικό τοπίο. 'Η άλλη Θάλασσα' έμεινε στη μέση ένα κρύο και βροχερό απόγευμα σε μια εργατική περιοχή της Αττικής. Ένα απόγευμα σημαδιακό, απόλυτα ταιριαστό με τη θλίψη που απλώνεται πάνω από την Ελλάδα της κρίσης, έφυγε απροσδόκητα από τη ζωή, την ώρα των γυρισμάτων, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος...".

Θόδωρος Αγγελόπουλος: Πορεύτηκε μέσα από τις εικόνες της Ιστορίας

2012-01-26T22:12:00.001-08:00

Η ΑΥΓΗ: 26/01/2012

Παγκόσμια συγκίνηση για τον αναπάντεχο θάνατο του μεγάλου Έλληνα δημιουργού του κινηματογράφου, που φτωχαίνει τον τόπο, σε μια εποχή "ομίχλης". Ο αποχαιρετισμός από ανθρώπους της τέχνης και της πολιτικής, τα σχόλια του διεθνούς Τύπου. Δηλώσεις των Μίκη Θεοδωράκη, Εμίρ Κουστουρίτσα, Πέτρου Μάρκαρη, ΕλένηΚαραΐνδρου, Ρέας Γαλανάκη. Την Παρασκευή στις 4 μ.μ. η κηδεία του από το Α' Νεκροταφείο Αθηνών.

Την Παρασκευή στις 16.00 το ύστατο αντίο στον Θ. Αγγελόπουλο

2012-01-26T22:09:00.000-08:00

[Γιάννης Ζουμπουλάκης, ΤΟ ΒΗΜΑ, 24,26/1/2012]. Στη μονάδα εντατικής θεραπείας του νοσοκομείου Metropolitan άφησε την τελευταία του πνοή o μεγάλος έλληνας σκηνοθέτης Θεόδωρος Αγγελόπουλος που τραυματίστηκε σε τροχαίο ατύχημα που συνέβη λίγο πριν τις 7 το απόγευμα της Τρίτης στον περιφερειακό δρόμο της Δραπετσώνας .Ο σκηνοθέτης υπέστη βαριές εγκεφαλικές κακώσεις και οι γιατροί προβληματίστηκαν για το αν θα έπρεπε να υποβληθεί ή όχι σε χειρουργείο.

Σημειώνεται ότι στο ΕΚΑΒ, διεξάγεται ΕΔΕ ώστε να διευκρυνιστούν τα αίτια της καθυστέρησης του ασφενοφόρου, στο σημείο του ατυχήματος.

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες ο σκηνοθέτης βρισκόταν στο σημείο για γύρισμα ταινίας και τη στιγμή που διέσχιζε το οδόστρωμα παρασύρθηκε από ιδιωτική μοτοσικλέτα που οδηγούσε ειδικός φρουρός ο οποίος ήταν εκτός υπηρεσίας και τραυματίστηκε ελαφρά.

Την διερεύνηση των συνθηκών υπό τις οποίες συνέβη το δυστύχημα έχει αναλάβει η Τροχαία Κορυδαλλού στην οποία πρόκειται να δώσει κατάθεση ο ειδικός φρουρός. Οπως ανέφεραν αξιωματικοί της Τροχαίας το περιστατικό συνέβη σε μια απόσταση περίπου 30 μέτρων από την έξοδο του πρώτου τούνελ στο δρόμο με κατεύθυνση προς Κερατσίνι σε ένα επικίνδυνο, όπως το χαρακτηρίζουν σημείο, λόγω της συχνότητας των τροχαίων ατυχημάτων που γίνονται εκεί. Παράλληλα στο «μικροσκόπιο» θα μπουν οι εικόνες από κάμερα κλειστού κυκλώματος που βρίσκεται στο τούνελ και ενδεχομένως έχει καταγράψει την σκηνή του δυστυχήματος

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Παντελής Καψής με την αναγγελία του θανάτου του κορυφαίου έλληνα σκηνοθέτη δήλωσε: «Ολοι πενθούμε για τον μεγάλο Ελληνα που με το έργο του τίμησε την πατρίδα μας».

Στις 28 Ιανουαρίου η κηδεία του ποιητή των εικόνωνΑντίο στον μεγάλο σκηνοθέτη θα πουν συγγενείς, φίλοι και κοινό την Παρασκευή στις 16.00 από το Α' Νεκροταφείο Αθηνών. Η κηδεία θα τελεστεί δημοσία δαπάνη, κατόπιν απόφασης του κ. Παύλου Γερουλάνου.
Παράκληση της οικογένειας του Θόδωρου Αγγελόπουλο αντί στεφάνων να γίνουν δωρεές στα παρακάτω ιδρύματα:

1.   Κέντρο Υποδοχής και Αλληλεγγύης Δήμου Αθηναίων τηλ. 210 5246516

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ                 (IBAN)   GR7701100640000006448000015

2. Το Χαμόγελο του Παιδιού    τηλ. 2103306140

ALPHA BANK                           (IBAN)     GR4601401440144002001000011                  (BIC) CRBAGRAA

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ                 (IBAN)      GR8101101160000011629607612                   (BIC) ETHNGRAA

«Ξεχάστε με στη θάλασσα»

«Σας εύχομαι υγεία και ευτυχία αλλά δεν μπορώ να κάνω το ταξίδι σας/ Είμαι επισκέπτης/ Το κάθε τι που αγγίζω με πονάει πραγματικά/ κι έπειτα δεν μου ανήκει/ Όλο και κάποιος βρίσκεται να πει "δικό μου είναι"/ Εγώ δεν έχω τίποτε δικό μου είχα πει κάποτε με υπεροψία/ Τώρα καταλαβαίνω πως το τίποτε είναι τίποτε/ Ότι δεν έχω καν όνομα/ Και πρέπει να γυρεύω ένα κάθε τόσο/ Δώστε μου ένα μέρος να κοιτάω/ Ξεχάστε με στη θάλασσα/ Σας εύχομαι υγεία και ευτυχία».

(ανέκδοτο ποίημα του Θόδωρου Αγγελόπουλου γραμμένο το 1982 λίγο πριν από την έναρξη συγγραφής του σεναρίου της ταινία «Ταξίδι στα Κύθηρα»)

Οταν ένας σκηνοθέτης όχι μόνον δεν διαβάζει αλλά ούτε καν μετρά πια τα βιβλία που γράφονται για αυτόν και το έργο του, τότε βρίσκεται στην κορυφή.

Οταν για λογαριασμό μιας ταινίας, έχει την δυνατότητα να κτίσει και μετά να γκρεμίσει ένα ολόκληρο χωριό _όπως έκανε με το «Λιβάδι που δακρύζει»_ τότε βρίσκεται στην κορυφή. Στην Γαλλία, για μια και μόνον ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου, το «Ταξίδι στα Κύθηρα», έχει γραφεί 600 σελίδων (!) μελέτη για ντοκτορά η οποία στην συνέχεια εκδόθηκε στο εμπόριο.

Οι τίτλοι έναρξης της ταινίας του με τίτλο «Το λιβάδι που δακρύζει»

Στην Ιαπωνία έγινε πάταγος όταν οι ταινίες του κυκλοφόρησαν σε ειδική έκδοση DVD η οποία εκτός των άλλων περιείχε απαγγελία -από τις τρεις κόρες του- ποιημάτων που έχει γράψει ο ίδιος. Στην βιβλιογραφία που τον αφορά θα βρούμε ακόμα και βιβλία στα κινέζικα (!) ενώ όποτε ανακοίνωνε έστω και μια ιδέα για ταινία, τότε η ταινία αυτομάτως γινόταν γεγονός στον παγκόσμιο κινηματογραφικό χάρτη πολλά χρόνια πριν την ολοκλήρωσή της όπως ακριβώς συνέβη με την τελευταία του δημιουργία «Η άλλη θάλασσα» που δυστυχώς θα μείνει ανολοκλήρωτη.

Αυτό είναι το σημείο όπου εδώ και χρόνια βρισκόταν ο Θόδωρος Αγγελόπουλος που γεννήθηκε το 1936 στην Αθήνα και σπούδασε νομικά και κινηματογράφο στο Παρίσι. Αφού πέρασε από τον χώρο της κριτικής (εφημερίδα «Αλλαγή», περιοδικό «Σύγχρονος Κινηματογράφος») ο σημαντικότερος σύγχρονος πρεσβευτής του ελληνικού πολιτισμού στο εξωτερικό, είχε βραβευθεί με ό,τι σημαντικό υπάρχει στον χώρο του κινηματογράφου: Χρυσός Φοίνικας στο φεστιβάλ Κανών για το «Μια αιωνιότητα και μια ημέρα», μεγάλο βραβείο της επιτροπής για το «Βλέμμα του Οδυσσέα» στο ίδιο φεστιβάλ, Χρυσός Λέων για τον «Μεγαλέξανδρο» στο φεστιβάλ Βενετίας. Ο Αγγελόπουλος έφυγε αφήνοντας ένα τεράστιο κενό στον ελληνικό πολιτισμό. Τον πολιτισμό στον οποίο πίστευε, τον πολιτισμό για τον οποίο στεναχωριόταν τόσο πολύ και μέσα από την καρδιά του για την τωρινή κατάντια του.

«Ζούμε μια περίοδο που θα την ονόμαζα μοναδική, όχι με την καλή έννοια αλλά με την αρνητική της» είχε πει πέρσι, τέτοια εποχή στο Βήμα ο Αγγελόπουλος. «Έχω αρκετά χρόνια πίσω μου και τέτοιο πράγμα δεν το έχω ξαναζήσει. Ακόμα και στην περίοδο του Εμφυλίου, στην περίοδο της δικτατορίας ή και στην Κατοχή, ακόμα και τότε τα πράγματα είχαν μια δυναμική περίεργη, μια δυναμική υπόγεια, που δούλευε. Υπήρχε μια αντίσταση, υπήρχαν συγκρούσεις με ιδεολογικό περιεχόμενο, υπήρχε η αναζήτηση ενός καλύτερου κόσμου. Όταν είχαμε χούντα, πιστεύαμε ότι κάποια στιγμή θα τελειώσει και ότι τα πράγματα θα ανοίξουν. Πιστέψαμε σε αυτό που έμοιαζε ότι πάει να πάει να γίνει και ποτέ δεν έγινε».

Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος κατόρθωσε να φθάσει σε αυτό το σημείο εξουσίας και αναγνώρισης, καλλιεργώντας υπομονετικά αλλά και πεισματικά την μοναδική αισθητική και γλώσσα του μέσα από μια σειρά ταινιών που αποτυπώνουν την εικόνα και την Ιστορία της Ελλάδας του. Της Ελλάδας μας. Μιας Ελλάδας που υπάρχει δίπλα μας αλλά που χωρίς τις ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου ίσως να μην γνωρίζαμε ποτέ. Της Ελλάδας στην «Αναπαράσταση», της Ελλάδας στον «Θίασο», της Ελλάδας στις «Μέρες του '36», της Ελλάδας στον «Μεγαλέξανδρου», στον «Μελισσοκόμο» και στο «Βλέμμα του Οδυσσέα».

Οι σκηνές στο χιόνι από την ταινία «Ο θίασος»

«Είμαι ένας άνθρωπος που ανήκει σε μια γενιά που έχει περάσει από συγκεκριμένες ιστορικές περιόδους με όλες τις έννοιες και με την απήχηση του ιστορικού παρόντος της εκάστοτε εποχής πάνω στην καθημερινότητα» είχε πει στο Βήμα ο Θόδωρος Αγγελόπουλος. «Θεωρώ ότι δεν μπορείς να μένεις εκτός και αυτή είναι η ουσιώδης διαφορά της δικής μου γενιάς κινηματογραφιστών με την σημερινή».

Από την ταινία του Θεόδωρου Αγγελόπουλου «Αναπαράσταση»

Συνέντευξη του Θόδωρου Αγγελόπουλου στο ψηφιακό κανάλι της Δημόσιας Τηλεόρασης και στον δημοσιογράφο Δημήτρη Τρίκα με αφορμή την ταινία του «Η σκόνη του χρόνου» (2008)
Μέρος 1
Μέρος 2Μέρος 3

Αγγελόπουλος

2012-01-26T22:06:00.001-08:00

[Δημήτρης Δανίκας, ΤΟ ΒΗΜΑ, 26/1/2012]. Μην ακούω ανοησίες. Η Τέχνη δεν είναι αστακομακαρονάδα. Ουδεμία σχέση ο Θόδωρος Αγγελόπουλος με τον Λευτέρη Λαζάρου. Και καμία σχέση ο «Θίασος» με την κουζίνα, τα πιάτα και την γαστρονομία. Τουτέστιν το προσωπικό μας γούστο είναι το μικρό, το δικό μας κρατούμενο. Το αντικειμενικό είναι το πρώτο, το μεγάλο και το αξεπέραστο κρατούμενο.

Αδιάφορο αν εσένα, εμένα και πολλών άλλων δεν αρέσουν οι αργοί ρυθμοί και τα μεγάλα πλάνα. Ανεξάρτητα αν καταλαβαίνουμε η δεν καταλαβαίνουμε. Εγώ ας πούμε ήμουν στουρνάρι στα Μαθηματικά και την Χημεία. Να τα πετάξω στα σκουπίδια; Βλακείες. Και που σαι, Εσένα το λέω που βαριέσαι στις ταινίες του Θόδωρου και που με ευκολία τις πετάς στον κάλαθο των αχρήστων. Σάμπως βρε ηλίθιε έχεις καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει στην χώρα; Σάμπως έχεις καταλάβει τα αίτια αυτής της χρεοκοπίας και της ελληνικής «κακοδαιμονίας»;

Τίποτα. Και επειδή λοιπόν καταβροχθίζεις τις εύπεπτες αμερικανιές , πα να πει ότι αυτές είναι ανώτερες από τον «Θίασο» και την «Αναπαράσταση» ; Που πάει να πει ότι σε τόση εκτίμηση έχεις τον κινηματογράφο που τον ταυτίζεις με το ποπ κορν! Τρίχες κατσαρές για τσατσάρες αφρικανικές. Το γεγονός είναι ένα. Διαπιστωμένο με κριτήρια εντελώς ψυχρά και αδιάψευστα.

Η Μελίνα ως μοναδική ελληνίδα star. Ο Μίκης Θεοδωράκης ως μεγιστοτεράστιος μουσικοσυνθέτης. Και ο Θόδωρος Αγγελόπουλος αναγνωρισμένος, ακόμα και από τον Μάρτιν Σκορσέζε, ως κορυφαίος ευρωπαίος ποιητής των εικόνων. Αυτά τα τρία και μοναδικά δικά μας «εξαγώγιμα» ονόματα διασκέδασης και κουλτούρας. Αρέσει δεν αρέσει αυτή η αλήθεια. Εμείς εν Ελλάδι με το νιαου νιαου η γατούλα και την εθνική μας σταρ Αλίκη Βουγιουκλάκη. Ομως σε όλα τα πέρατα της Οικουμένης «Μελάινα, Μελάινα».

Που πάει να πει. Οτι ο Θόδωρος ο μόνος έλλην με Χρυσό Φοίνικα Καννών. Ο Μόνος με Felix καλύτερης ευρωπαικής ταινίας. Ο μόνος που οι ταινίες του αναλύθηκαν από πλήθος βιβλίων και μελετητών. Και ο μόνος που μια από τις ταινίες του, ο «Θίασος», κατέληξε σε λίστα Γιαπωνέζων Κριτικών μέσα στις καλύτερες εκατό από συστάσεως 7ης Τέχνης.

Αυτό που θέλω να πω είναι αυτονόητο και εντελώς λογικό. Ποτέ μην αναγάγεις το προσωπικό σου γούστο σε αντικειμενικό γεγονός. Και ποτέ μην ακολουθείς ένα και μοναδικό «χορό». Η Τέχνη, όπως οι διαφορετικές προσωπικότητες των ανθρώπων, μοιράζεται σε εκατομμύρια αντίδωρα. Ο καθείς με την προσωπική του έκφραση. Ο καθείς με την Αισθητική του. Αυτό συνιστά τον πολυδιάστατο αναγνώστη, ακροατή, θεατή και πολίτη. Αυτή ήταν η διακριτή κολοσσιαία διαφορά του Θόδωρου από εκατοντάδες καλούς τεχνίτες του συρμού. Η προσωπική του οπτική. Αυτή και η μαγκιά του. Ακλόνητος, συνεπέστατος, στον δικό του κόσμο αφοσιωμένος. Αυτό το μεγάλο δίδαγμα για όλους εμάς. Να ανακαλύψουμε την προσωπικότητά μας σημαίνει να δραπετεύσουμε από την ομοιομορφία, την μετριότητα και τον ασήμαντο μικρόκοσμό μας!

Θόδωρος Αγγελόπουλος: η μεγάλη κληρονομιά…

2012-01-26T22:05:00.000-08:00

Ο Θ. Αγγελόπουλος υπήρξε μια φωτεινή παρουσία στο χώρο της τέχνης, ένας δημιουργός με ευαισθησία, γνώση, διαύγεια και υψηλού βαθμού αισθητική, που εξερευνά, αναλύει και προεκτείνει, χωρίς μεγενθύσεις, την κοινωνική και πολιτική ζωή της πατρίδας μας, τις δράσεις και αντιδράσεις των ανθρώπων και ιστορικές διαδρομές στο χώρο και το χρόνο.

Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος ήταν ο κινηματογραφικός καλλιτέχνης που κατάφερε να ξεπεράσει τα σύνορα της χώρας μας, κερδίζοντας το σεβασμό της απαιτητικής κινηματογραφικής παγκόσμιας κοινότητας. Τα δημιουργήματά του κουβαλούν περήφανα την ελληνική ψυχή.

Η εντυπωσιακή του φιλμογραφία μιλά από μόνη της, καθώς αποτελεί «πρωτοπορία» με την κυριολεκτική και ευρεία έννοια του όρου. Το πολυδιάστατο έργο του βρίσκεται σε μια διαρκή εξέλιξη. Το χαρακτηρίζει η μορφική ανησυχία και η θεματική αναζήτηση.

Μέσα από το φακό του ο Θ. Αγγελόπουλος κοίταζε τα πράγματα «εν σιωπή». Το βλέμμα του οξύ και αμετακίνητο παρατηρούσε το τοπίο γύρω του, τα βουνά, τη θάλασσα, τον ουρανό. Παρατηρούσε την ιστορία και τον άνθρωπο και μέσα από αυτό το σταθερό βλέμμα του μας βοηθάει τελικά να δούμε από μια άλλη οπτική γωνία την πραγματικότητα, ανατρέποντας την εικόνα που μέχρι τώρα είχαμε.

Σαν μια πράξη γενικής αντίστασης, όριζε νέες αρχές για τον κόσμο, έναν κόσμο που εξυμνεί στα έργα του και την ίδια στιγμή μπορεί να τον αμφισβητεί. Ο ίδιος πίστευε ότι: «ο κινηματογράφος είναι η τελευταία σημαντική μορφή αντίστασης στον κόσμο, όπου ζούμε και χειροτερεύει…» και είναι επομένως το μέσο που μπορεί να βοηθήσει στην αναζήτηση και έλευση ενός νέου ουμανισμού, ενός νέου κόσμου.

Θεωρούσε ότι: «σε κοινωνίες, όπου υπάρχει απουσία ονείρου, οραματισμού, υπάρχει κρίση». Ο κινηματογράφος του Θ. Αγγελόπουλου επιδιώκει να φέρει το όνειρο ξανά στη ζωή των ανθρώπων, έχοντας ως αφετηρία την εσωτερική αλήθεια και την ειλικρίνεια. Προβάλλει την ανάγκη διαμόρφωσης μιας νέας πολιτικής, που θα οδηγήσει σε μια καινούρια μορφή επικοινωνίας μεταξύ των λαών.

Αν και περιορίζει τον προφορικό, φυσικό, λόγο σε ουσιώδεις λειτουργίες και δίνει προτεραιότητα στον εικονικό και ηχητικό λόγο, ο θεατής, που μπαίνει ως ενεργός παρατηρητής στην παραγωγή των δρωμένων, μετακινείται στο χώρο και το χρόνο, γίνεται δέκτης των μηνυμάτων του δημιουργού, και συμπορεύεται μαζί του στην αναζήτηση του προσωπικού οδηγητικού οράματος και στην αναγνώριση του μικρού-μεγάλου νέου κόσμου.

Ο Θ. Αγγελόπουλος πιστός στην αποστολή του, υπηρέτησε την τέχνη του κινηματογράφου με συνέπεια, ευθύνη και καθαρότητα, γεγονός που τον καθιστά πρότυπο για τους νέους καλλιτέχνες και γενικά για τους νέους που αποφάσισαν να αφιερώσουν τη ζωή τους στην πνευματική εργασία.

Το πάθος για την τέχνη του, που ο ίδιος την χαρακτηρίζει ως τρόπο αναπνοής, αποδεικνύει ότι το ταλέντο, χωρίς πνευματική και ψυχική υποδομή, δεν είναι παρά μια δεξιοτεχνία. Για έναν καλλιτέχνη, οι «γόρδιοι δεσμοί» δεν βρίσκονται έξω από τον ίδιο, αλλά στο βάθος της ψυχής του και είναι έσχατη πλάνη να μεταχειρίζεται δανεικά ξίφη για να τους κόψει. «Κανένας δεν μπορεί να χτίσει για λογαριασμό σου το γεφύρι απ’ όπου χρωστάς να περάσεις το ρεύμα της ζωής. Κανένας, εκτός από σένα τον ίδιο. Υπάρχουν, βέβαια, μονοπάτια άπειρα και γεφύρια και ημίθεοι πρόθυμοι να σε περάσουν… μα θα σου ζητήσουν πληρωμή τον ίδιο σου τον εαυτό».

Ο Θ. Αγγελόπουλος μέσα από την άσκηση της τέχνης του, άνοιξε μονοπάτια για να οδηγηθεί η σκέψη, για να προτείνει άλλες κατευθύνσεις, νέες αναζητήσεις, για να ερευνήσει τα όρια ανάμεσα στις ανθρώπινες σχέσεις, στον έρωτα, στην επικοινωνία, ανάμεσα στη ζωή και στο θάνατο.

Με βάση την κίνηση, το χώρο και το χρόνο αντανακλά την πραγματικότητα με συμβολικά στοιχεία, με μηνύματα, με αντιπαραθέσεις. Επαναφέρει αισθητικές αξίες του παρελθόντος, αποδεικνύοντας τη διαχρονικότητα της θαυματουργής ανθρώπινης διαίσθησης του μέτρου.

Μέσα από την τέχνη του μας μαθαίνει να αισθανόμαστε, να σκεφτόμαστε, να αναρωτιόμαστε, να αμφισβητούμε, καθώς αναδεικνύει αξίες και ιδανικά και καθώς προβάλλει τη ζωή, τον κόσμο, την ανθρώπινη δημιουργία, την ιστορία, τον πολιτισμό. Η εκφραστική του δύναμη γονιμοποιεί τη δημιουργική φαντασία και μας βοηθάει να εξωτερικεύσουμε σκέψεις και αισθήματα. Αλλά πάνω απ’ όλα, η τέχνη του Θ. Αγγελόπουλου αποβαίνει η κοινωνική συνείδηση κάθε εποχής.

Ο Θ. Αγγελόπουλος έχει εξασφαλίσει το έπαθλο του μεγάλου δημιουργού: το γόητρο στους σύγχρονους και τη φήμη στους μεταγενέστερους. Η απουσία του αποτελεί εθνική απώλεια και το έργο του μεγάλη κληρονομιά...

Ο κ. Χρήστος Β. Μασσαλάς είναι π. Πρύτανης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

ΤΟ ΒΗΜΑ, 27/1/2012

ΣΤΙΣ 4 ΤΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑ.... Σήμερα το τελευταίο αντίο στον Θόδωρο Αγγελόπουλο

2012-01-26T22:02:00.000-08:00

Στις 4 το απόγευμα θα τελεστεί από το Α' Νεκροταφείο της Αθήνας η κηδεία του Θόδωρου Αγγελόπουλου, που έχασε τη ζωή του σε τροχαίο δυστύχημα λίγο πριν τα μεσάνυχτα της Τρίτης.

Ο σκηνοθέτης τραυματίστηκε σοβαρά, όταν παρασύρθηκε από μοτοσικλέτα, κατά την διάρκεια γυρισμάτων της νέας του ταινίας «Η άλλη θάλασσα» στην περιοχή της Δραπετσώνας και κατέληξε λίγες ώρες αργότερα σε νοσοκομείο του Φαλήρου.

Μετά από απόφαση του υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού, Παύλου Γερουλάνου, η κηδεία θα τελεστεί δημοσία δαπάνη.

«Ο ποιητής που έγραφε με τις σιωπές»

2012-01-26T21:59:00.000-08:00

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΣΥΓΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ

Θλίψη και συγκίνηση στον κόσμο της 7ης Τέχνης, εκτενείς αναφορές στον διεθνή Τύπο και βεβαίως τα συλλυπητήρια σύσσωμης της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας προκάλεσε η είδηση του αδόκητου χαμού του Θεόδωρου Αγγελόπουλου.

Εκτενή αναφορά κάνει η ιταλική εφημερίδα «La Repubblica» σε ένα περιεκτικό και λίαν συγκινητικό άρθρο:

«Το ερχόμενο Φεστιβάλ του Βερολίνου (στις 9 Φεβρουαρίου) που συχνά τον είχε τιμήσει με τις ανώτατες τιμές, θα τον θυμηθεί σίγουρα… Θα είναι η ευκαιρία για τον κόσμο του Αγγελόπουλου, τον κόσμο του που δεν γνώριζε όρια…να τον θυμηθεί ως ένα μεγάλο δάσκαλο, ένα ποιητή που έγραφε με τις σιωπές και τις εικόνες και μπόρεσε να ενσαρκώσει την μνήμη της εποχής του»

Για μια «εμβληματική φιγούρα» του νέου ελληνικού κινηματογράφου κάνουν λόγο η Figaro και η Monde, επισημαίνοντας την βράβευση του Θ. Αγγελόπουλου με τον Χρυσό Φοίνικα, στις Κάννες, το 1998 για την ταινία «Μια αιωνιότητα και μια ημέρα».

Βιογραφικά στοιχεία και σημεία σταθμούς στην πορεία του έλληνα σκηνοθέτη παραθέτει η Parisien, σημειώνοντας: «Ενσάρκωνε το νέο κύμα του ελληνικού κινηματογράφου τις δεκαετίες του '70 και του '80 και επηρεάστηκε πολύ από τον γαλλικό κινηματογράφο της εποχής».

Στον θάνατο του Θ. Αγγελόπουλου αναφέρεται και η βρετανική εφημερίδα «The Guardian» κάνοντας λόγο για έναν «πολυβραβευμένο έλληνα δημιουργό, γνωστό για το αργό και ονειρικό του στυλ στην σκηνοθεσία».

Φωτεινό κομμάτι της πατρίδας μας», χαρακτηρίζει τον εκλιπόντα σκηνοθέτη, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας. Στη συλλυπητήρια δήλωσή του, επισημαίνει μεταξύ άλλων:

«Η ατμόσφαιρα των ταινιών του, οι συμβολισμοί και η ιστορικότητα της κινηματογραφικής του αφήγησης πήγαν πιο πέρα την 7η τέχνη και βοήθησαν τους νέους κινηματογραφιστές να βρουν τους δικούς τους δρόμους. Η ξαφνική του απώλεια συνέβη σε μια στιγμή που ο ίδιος ήταν εξαιρετικά δημιουργικός και η πατρίδα χρειαζόταν τη ματιά του,γι αυτό πιο οδυνηρή η απουσία του» καταλήγει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση.

O πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος εκφράζει τη βαθύτατη θλίψη του για τον θάνατο του Θόδωρου Αγγελόπουλου, του σκηνοθέτη που με την πρωτοπόρα ματιά του άνοιξε νέους δρόμους και αναδείχθηκε σε κορυφαία μορφή του παγκόσμιου κινηματογράφου. Στις ταινίες του, αποτύπωσε το δράμα της μετεμφυλιακής Ελλάδας και συνέβαλε στην βαθύτερη κατανόηση της σύγχρονης ιστορίας. Η χώρα σε μια δύσκολη στιγμή, χάνει έναν μεγάλο δημιουργό της. Το έργο που αφήνει ως παρακαταθήκη θα αποτελεί πάντα ένα πολύτιμο κεφάλαιο στην πολιτιστική μας ιστορία.

Ο πρόεδρος της Βουλής Φίλιππος Πετσάλνικος: «Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος υπήρξε πολίτης του κόσμου, ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς του ευρωπαϊκού και του παγκόσμιου κινηματογράφου και πρωτίστως πρεσβευτής του ελληνικού πολιτισμού. Το ελληνικό, ουμανιστικό σύμπαν του σπουδαίου αυτού κινηματογραφιστή υπέδειξε, μέσα από την γλώσσα των εικόνων, μια διαφορετική ανάγνωση της ελληνικότητας».

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Γιώργος Παπανδρέου: «Ένας μεγάλος δημιουργός, ένας μεγάλος Έλληνας, έφυγε από κοντά μας. Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, με το έργο του παρακολούθησε βήμα - βήμα και σε βάθος την ανθρώπινη πορεία και τη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Ανέδειξε την κοινωνική πραγματικότητα με μοναδικό τρόπο. Και μαζί, διαμόρφωσε νέα δεδομένα στον Ελληνικό κινηματογράφο, έθεσε νέους κανόνες, σήκωσε ψηλά το μέτρο των απαιτήσεών μας».

Ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, Αντώνης Σαμαράς: "Η είδηση του απροσδόκητου θανάτου του Θόδωρου Αγγελόπουλου προκαλεί παγκόσμια θλίψη και συγκίνηση. Ο κόσμος της έβδομης τέχνης και του σύγχρονου κινηματογράφου έγινε φτωχότερος και έχασε ένα σπουδαίο δημιουργό. Μέσα από τις ταινίες του, ο κορυφαίος και πολυβραβευμένος διεθνής Έλληνας σκηνοθέτης ανήκει σε εκείνους που κράτησαν το όνομα της Πατρίδας μας ψηλά και μετέφεραν σε όλη την υφήλιο τον Πολιτισμό της.

Στις δύσκολες στιγμές που βιώνουμε, τέτοιες απώλειες κάνουν πιο πυκνή την "ομίχλη" που έχει πλημμυρίσει τη ζωή μας".

Η γγ της ΚΕ του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα: «Το έργο του έχει κατακτήσει μια σημαντική θέση στην ιστορία του ελληνικού και του παγκόσμιου κινηματογράφου».

Ο πρόεδρος της KO του ΣΥΡΙΖΑ: «Η τέχνη και ο πολιτισμός έχασαν μία μεγάλη μορφή. "Αν κάνω ένα βήμα, είμαι αλλού" λέει ένας χαρακτήρας του στο «Μετέωρο βήμα του πελαργού». Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος μπορεί να είναι πια αλλού, αλλά πήγε πολλά βήματα μπροστά τον πολιτισμό σε αυτή τη χώρα. Ο κινηματογράφος έχασε την ποιητική ματιά και την πραγματική αφήγηση».

Ο πρόεδρος της Δημοκρατικής Αριστεράς, Φώτης Κουβέλης: «Ο τραγικός θάνατος του Θόδωρου Αγγελόπουλου, του μέγιστου σκηνοθέτη, του παγκόσμιου κινηματογραφιστή, του γνήσιου δημοκράτη, που περπάτησε συνεπής πάντα τους δρόμους της αριστεράς, μας γεμίζει θλίψη, οδύνη. Η Ελλάδα πενθεί».

Η πρόεδρος της Δημοκρατικής Συμμαχίας Ντόρα Μπακογιάννη: «Από χθες το βράδυ η Ελλάδα έγινε πιο φτωχή μετά τον ανεπάντεχο θάνατο του Θεόδωρου Αγγελόπουλου. Ποιητής των κινηματογραφικών εικόνων και της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας και κοινωνικής πραγματικότητας, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος υπήρξε χωρίς αμφιβολία, ο Έλληνας σκηνοθέτης με τη μεγαλύτερη διεθνή αποδοχή τα τελευταία τριάντα χρόνια, ενώ το έργο του αποτελεί αντικείμενο μελετών και αφιερωμάτων.

Από το Γραφείο Τύπου του ΛΑΟΣ: «Ο αδόκητος θάνατός του συγκλονίζει τον καλλιτεχνικό κόσμο και όχι μόνο».

Ο υπουργός εξωτερικών Σταύρος Δήμας: «Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος κατάφερε να αγγίξει και να εμπνεύσει τους συναδέλφους του και το φιλότεχνο κοινό ανά τον κόσμο. Η προσφορά του στον Πολιτισμό και την Τέχνη είναι τεράστια. Η Ελλάδα στερείται έναν λαμπρό εκπρόσωπο».

Η ελληνική κρίση ήταν το θέμα της τελευταίας του ταινίας
Η ελληνική κρίση είναι το θέμα που «απασχολούσε» τον Θόδωρο Αγγελόπουλο στη νέα του ταινία «Η άλλη θάλασσα».
Σε συνέντευξη που έδωσε σε ιταλική εφημερίδα( 'Ιλ Μεσσαντζέρο) το καλοκαίρι του 2011 και ενώ προετοιμαζόταν για τα γυρίσματα της ταινίας «Η άλλη θάλασσα», έλεγε χαρακτηριστικά για την οικονομική κατάσταση και την κρίση στην Ελλάδα:
«Η κατάσταση που ζούμε είναι τρομερή. Όλα αυτά για τα οποία είχαμε παλέψει, δεν έγιναν πραγματικότητα. Η οικονομική και χρηματιστηριακή κρίση της χώρας μου με αφήνει άναυδο, δεν βλέπω διέξοδο. Έζησα τη ναζιστική εισβολή και τη δικτατορία των συνταγματαρχών, αλλά στο τέλος αυτής της κρίσης, δεν βλέπω φως. Ολοκληρώθηκε ένας αιώνας, γεμάτος ελπίδες και καταστροφικά συμβάντα και ίσως είναι σωστό να προβληματισθούμε».
« Η Ευρώπη», έλεγε στην ίδια συνέντευξη ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, «ήταν ένα όνειρο που γκρεμίσθηκε πολύ γρήγορα. Δεν είμαστε μόνοι. Σε σοβαρή οικονομική δυσκολία βρίσκονται και η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Ισπανία και ακόμα και σεις στην Ιταλία, δεν είστε και τόσο καλά. Ίσως τελικά χρεοκόπησε η Ευρώπη».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ: Τραγικό τέλος για τον ποιητή του παγκόσμιου κινηματογράφου

ΕΘΝΟΣ, 25/1/2012

Οι ταινίες μου είναι τρόπος αναπνοής

2012-01-26T21:58:00.000-08:00

Ο «Θίασος»

Ο ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ

Το πρώτο φιλμ που είδε σε ηλικία 11 χρόνων, η τέχνη ως «παιδικό όνειρο», τα αυτοβιογραφικά στοιχεία στα έργα του και η σχέση του με την πολιτική.

Ασυμβίβαστος στη σχέση του με την τέχνη, ασυμβίβαστος στη σχέση του με τους ανθρώπους, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος έδινε αποκαλυπτικές συνεντεύξεις, ενώ πάντοτε, με σοβαρότητα και αιχμηρό ύφος, καυτηρίαζε τα πεπραγμένα της ελληνικής κοινωνίας και ερχόταν σε ευθεία αντιπαράθεση με ό,τι τον ενοχλούσε. Παρακάτω, έχουμε συλλέξει μερικές από τις πιο αποκαλυπτικές δηλώσεις του για ό,τι καθόρισε τη ζωή και το έργο του.

Για τη σχέση του με τον κινηματογράφο: «Γεννήθηκα το 1935. Το 1946, όταν είδα την πρώτη μου ταινία, ήμουνα 11 χρόνων. Θυμάμαι ότι ήτανε μια αμερικάνικη ταινία όπου κάποιος πέθαινε και φώναζε «δεν θέλω να πεθάνω!». Ηταν καταδικασμένος σε θάνατο και τον είχαν οδηγήσει στην ηλεκτρική καρέκλα. Εκανα μέρες να κοιμηθώ. Εκείνη η κραυγή ήτανε για μένα τραγική. Αυτή ήταν η πρώτη εντύπωση από την πρώτη ταινία που είδα. Μου έμειναν από τότε οι σκιές στον τοίχο, όλα αυτά που με επηρέασαν. Αργότερα άρχισα να γράφω διηγήματα, ποιήματα. Παρακολουθούσα συνέχεια σινεμά. Ιδιαίτερα όταν ήμουνα φοιτητής, παρατούσα τα πάντα και πήγαινα στον κινηματογράφο. Μερικοί κινηματογράφοι της εποχής δούλευαν από τις δέκα το πρωί. Πήγαινα από τις δέκα το πρωί μέχρι το βράδυ. Ετσι λοιπόν άρχισε η περιπέτεια του σινεμά, ώσπου ξαφνικά αποφασίζω, ενώ έπρεπε να τελειώσω τη Nομική -είχα φτάσει στο τέλος, μου απέμενε μόνο να πάρω το πτυχίο- να τελειώνω με το στρατιωτικό και να φύγω για τη Γαλλία. Αφού έκανα γαλλική φιλολογία και φιλμολογία στη Σορβόνη, μπήκα στη σχολή κινηματογράφου. Ο κινηματογράφος είναι τρόπος έκφρασης, έτσι όπως τουλάχιστον εγώ τον έχω βιώσει».

Για την τέχνη: «Δεν ξέρω αν μέσα σε όλους τους ενήλικες υπάρχει ένα παιδί. Δεν το ξέρω... μπορεί και ναι. Ξέρω όμως ότι μέσα σε όλους τους καλλιτέχνες υπάρχει ένα παιδί. Είναι μια «παιδική ασθένεια» το να ασχολείσαι με την τέχνη. Είναι ένα παιδικό όνειρο. Πρέπει να έχεις αρκετή αφέλεια για να ασχοληθείς. Είναι μια πάρα πολύ δύσκολη ιστορία και πάρα πολύ οδυνηρή κάποιες στιγμές».

Οι Μάνος Κατράκης και Ντόρα Βολανάκη στο «Ταξίδι στα Κύθηρα»

Για την «Αναπαράσταση»: «Και στην «Αναπαράσταση» ακόμη θα έβρισκε κανείς στοιχεία αυτοβιογραφίας. Είναι μια ταινία που πολύ λίγα πράγματα μπορεί να πει κανείς γι' αυτήν σε επίπεδο δηλώσεων. Θα ήθελα να «κυκλοφορήσει» και να εισπραχθεί χωρίς παρεμβάσεις. Είναι, επιπλέον, ένα ευαίσθητο θέμα. Ο,τι και να πει κανείς μπορεί να αποβεί εις βάρος του. Κινδυνεύει να δώσει στην ταινία μια ταυτότητα που δεν την έχει. Είναι μια ταινία πάνω στον θάνατο; Οχι. Είναι μια ταινία πάνω στον χρόνο, στο πέρασμα του χρόνου. Είναι ο μόνος, αόριστος, προσδιορισμός που μπορεί να δώσει κανείς. Αν κάποιος έπρεπε να ζήσει μία μέρα, τι θα έκανε; Αποδέχεται την ιδέα του θανάτου. Μόνο όταν δεχθεί κανείς τον δικό του θάνατο, ένα θάνατο όμως που να έχει νόημα, ρυθμό και ανάγκη, τότε μπορεί να ξαναδεί τη ζωή και να τη δει αλλιώς».

Η Νάντια Μουρούζη φροντίζει τον «Μελισσοκόμο» Μαρτσέλο Μαστρογιάνι

Για τις ταινίες του: «Ολες οι ταινίες είναι αυτοβιογραφικές. Υπάρχει πάντα μια εσωτερική και μια εξωτερική αυτοβιογραφία»... «Η ιστορία της οικογένειάς μου είναι ένα καλό δείγμα της ιστορίας της Ελλάδας από το '40 και μετά. Πάντα με απασχολεί η έννοια του πατέρα, όχι μόνο ως φυσικού προσώπου, αλλά και ως σημείου αναφοράς. Μπορεί να είναι ο Θεός ή μια ιδέα. Εχω καταγράψει τη ζωή μου στις ταινίες μου...».

Για την πολιτική και το σινεμά: «Παραμένω συναισθηματικά αριστερός, αν και δεν ξέρω πια τι θα σημαίνει Αριστερά. Κάποτε ήξερα ή νόμιζα πως το ήξερα. Παραμένω όμως μ' ένα συναισθηματικό δέσιμο, δεν μπορώ να το προσπεράσω, έχει χάσει όμως την πολιτική έννοια κι είναι πλέον μια ηθική έννοια. Σε κοινωνίες όπου υπάρχει απουσία ονείρου, οραματισμού, υπάρχει κρίση. Οσοι συνεχίζουμε να κάνουμε κινηματογράφο είναι, επειδή δεν μπορούμε να κάνουμε αλλιώς. Δεν είναι πια επάγγελμα αλλά τρόπος αναπνοής».

ΤΟ ΣΥΝΟΡΟ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΥ
«Αργά ή γρήγορα, επειδή μεγαλώνουμε, ερχόμαστε αντιμέτωποι με την ιδέα του θανάτου. Επειτα, μεγαλώνοντας πολλαπλασιάζονται οι θάνατοι, οι απώλειες των φίλων. Ημουν ανάμεσα σ' αυτούς που βρήκαν πεθαμένο το πρωί στο ξενοδοχείο τον Ζαν Μαρία Βολοντέ. Οταν στο ξενοδοχείο της Φλώρινας τον άγγιξα, η κρυάδα του θανάτου έγινε ταραχή. Εγινε ερώτημα για μένα και για την ανθρώπινη ύπαρξη. Το όριο, το τέλος ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο, τα σύνορα ζωής και θανάτου. Τα όρια ανάμεσα στον έρωτα, στις ανθρώπινες σχέσεις, στην επικοινωνία. Αυτή η έννοια του ορίου, του τέλους, ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο, μπαίνει σαν θέμα των συνόρων με την ευρύτερη έννοια, όχι μόνο τη γεωγραφική αλλά και της ζωής και του θανάτου».

ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ Η ΑΠΛΟΤΗΤΑ

ΕΘΝΟΣ, 26/1/2012

«Δεν βάζω... τέλος

2012-01-26T21:55:00.001-08:00

Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος καθοδηγεί το συνεργείο του στα γυρίσματα της ταινίας το «Βλέμμα του Οδυσσέα»

«Συναισθηματικά αριστερός» και ερωτευμένος με την Tέχνη, ο σκηνοθέτης μέσα από τις δηλώσεις του στο «Εθνος».

«Αυτήν τη στιγμή έχω ανάγκη απ' αυτό που λέγεται αγρανάπαυση. Το χωράφι πρέπει να ξεκουραστεί προτού το σπείρουμε ξανά. Και ίσως για πρώτη φορά χρειάζομαι χρόνο να γεμίσω τις μπαταρίες μου. Δεν ξέρω πόσο θα κρατήσει. Θα ξεκουραστώ, λες, προκύπτει κάτι, μια ιδέα, αρχίζει και αρέσει, την ερωτεύεσαι, τη βιώνεις, τη συζητάς, την ταξιδεύεις και ξαφνικά βγαίνει μια ανάγκη».

Αυτά έλεγε στο «Εθνος» ο Θόδωρος Αγγελόπουλος το καλοκαίρι του 1998, λίγες εβδομάδες μετά τον θρίαμβο του «Μια αιωνιότητα και μια μέρα» στις Κάνες. «Αλλωστε», συνέχιζε, «τούτο δεν είναι παρά ένα ακόμα κεφάλαιο στο έργο μου. Είναι αυτό που θα λέγαμε «work in progress» (δουλειά σε εξέλιξη). Δεν βάζω ποτέ τη λέξη τέλος στις ταινίες μου. Υπάρχει μια κατάθεση συνεχής, σαν ένα κινηματογραφικό μυθιστόρημα που γράφεται με συνέχειες. Δανειζόμενος τον τίτλο του Προυστ θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για μια «αναζήτηση του χαμένου χρόνου»».

Αν και έμελλε να περάσουν έξι χρόνια μέχρι την πραγμάτωση της επόμενης ταινίας του, η αγρανάπαυση δεν διήρκεσε για πολύ. Βαρύ το πρόγραμμα της σεναριογραφίας και των ετοιμασιών ενός έργου που θα διένυε την ευρωπαϊκή πολιτική ιστορία του 20ού αιώνα, μιας δημιουργίας ογκώδους που θα παρουσιαζόταν υπό τη μορφή τριλογίας.

Τον Ιανουάριο του 2004, μερικές μέρες πριν από το ταξίδι του πρώτου φιλμ του τριπτύχου «Το λιβάδι που δακρύζει» στο Φεστιβάλ Βερολίνου, ξανασυναντήσαμε τον σκηνοθέτη στο σπίτι του για μια εκτενή κουβέντα όπου με αφορμή τις παραμέτρους της ταινίας μάς «άνοιξε» τα πολιτικά του «χαρτιά»:

«Νομίζω ότι υπάρχει ένα τέλος των ιδεολογιών. Αυτή την έλλειψη την αισθάνεται η νέα γενιά. Η ιδεολογία δίνει ιστορική προοπτική και στην πολιτική και στη ζωή και στην τέχνη. Βεβαίως υπάρχουν κάποιοι που λένε ότι, ευτυχώς, τέλος, ήταν ένας ψευδής καθρέφτης. Εγώ δεν το πιστεύω. Και από την άλλη μεριά, ας μη μιλήσουμε με όρους που χρησιμοποιούν πολλοί, αλλά με πιο απλούς. Τι σημαίνει η κάθε πρόταση. Μια ιδεολογία παρασέρνει, εξυπακούεται ότι οδηγεί σε μια πίστη. Αυτό που πιστεύω ότι έχει χαθεί πια είναι η πίστη σε κάτι. Δηλαδή, πίστη στην πολική, στην ανθρώπινη αλληλεγγύη, σε αυτό που θα λέγαμε συλλογικό όνειρο.

Αυτά που το έχουν διαδεχθεί είναι αφενός μια απογοήτευση και ένα χαμήλωμα των φτερών, αφετέρου ένας κυνισμός οποιουδήποτε τύπου. Το βλέπετε ακόμα και στην καθημερινή φρασεολογία ή διαπραγμάτευση σε όλα τα επίπεδα.

Και αυτά τα οποία βγαίνουν κάθε τόσο εδώ κι εκεί στις εφημερίδες, δεν είναι τίποτε άλλο παρά κάποιες φούσκες που σκάνε για να αποκαλύψουν πως όντως τα πράγματα έχουν πέσει πολύ χαμηλά». Τονίζοντας πως παραμένει, τουλάχιστον συναισθηματικά, αριστερός, δήλωνε παρά ταύτα την ανάγκη μιας επανίδρυσης της Αριστεράς και ανανέωσης του πολιτικού λόγου. «Οχι ότι δεν καλύπτονται οι ανάγκες της νέας γενιάς. Αν, όμως, κάποτε το φοιτητικό κίνημα ήταν πρωτοπόρο σε πολλά από τα πράγματα που συνέβαιναν όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και παντού, τώρα υπάρχει αποχή αυτού του κινήματος, το οποίο φαντάζει αγλωσσικό.

Δεν έχει τη δυνατότητα παρέμβασης μέσα στην κοινωνία, όπως είχε παλαιότερα, και αυτό είναι ουσιαστικό. Κάποτε έκανε δυνατή παρέμβαση μέσα στην κοινωνία και επηρέαζε τις εξελίξεις, Αυτή τη στιγμή, όχι».

Ανάλογη αδυναμία παρεμβατικού λόγου έβλεπε, όμως, και σε όσους γράφουν για σινεμά, ως πρώην κριτικός κινηματογράφου ο ίδιος στην εφημερίδα «Δημοκρατική Αλλαγή» και στο ιστορικό περιοδικό «Σύγχρονος Κινηματογράφος». Στη συνέντευξη που μας είχε δώσει το 1998, υπογράμμιζε:

«Υπάρχει μια ανάγκη και μια προσπάθεια και από τους δημοσιογράφους της νέας γενιάς, που μπήκαν στην κριτική τώρα, και από τους νέους ανθρώπους που κάνουν σινεμά, να γίνει ένα σινεμά που να είναι πιο προσιτό, πιο γρήγορο -που να πηγαίνει στο κοινό. Δεν ξέρω αν θα πετύχει. Το δυστύχημα, πάντως, είναι ότι η κριτική έχει πια χάσει τη γλώσσα της και έχει πλέον γίνει μια επιφανειακή ιστορία. Ισως, πάλι, να γίνεται παντού έτσι». ΕΘΝΟΣ, 26/1/2012

ΕΜΙΡ ΚΟΥΣΤΟΥΡΙΤΣΑ Μεγάλη μορφή του ευρωπαϊκού πολιτισμού

2012-01-26T21:54:00.000-08:00

ΕΜΙΡ ΚΟΥΣΤΟΥΡΙΤΣΑ

Υπήρξαν «αντίπαλοι» το 1995 στο Φεστιβάλ των Κανών, όταν ο Εμίρ Κουστουρίτσα πήρε τον Χρυσό Φοίνικα για το «Underground» και ο Θόδωρος Αγγελόπουλος περιορίστηκε στο Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής για το «Βλέμμα του Οδυσσέα». Στο άκουσμα του ξαφνικού χαμού του δεύτερου, ο Σέρβος σκηνοθέτης δήλωσε πως ο Θόδωρος Αγγελόπουλος ήταν «μεγάλη μορφή του ευρωπαϊκού πολιτισμού». «Είναι συγκλονιστικό, ιδίως, όταν συνειδητοποιείς ότι μπορούσε να γυρίσει κι άλλες ταινίες και να εμπλουτίσει τον ευρωπαϊκό πολιτισμό με τα έργα του» ανέφερε χαρακτηριστικά. «Είναι ακόμη πιο δύσκολο να μαθαίνεις ότι δεν πέθανε από φυσικά αίτια» πρόσθεσε.

Για τον Κουστουρίτσα, οι ταινίες του Αγγελόπουλου αποτέλεσαν στα νιάτα του πηγή έμπνευσης. «Οταν ήμουν σπουδαστής, η ταινία του «Τοπίο στην ομίχλη» ήταν μία από εκείνες που διαμόρφωσαν τις προτιμήσεις μου και την ιδέα τού τι σημαίνει κινηματογραφία» τόνισε.

Ιρέν Ζακόμπ: («Η σκόνη του χρόνου»)
«Είναι μια πρόκληση να δουλεύεις με έναν σκηνοθέτη τέτοιου μεγέθους. Γιατί αισθάνεσαι πραγματικά ότι μπορείς να βουτήξεις μέσα σε μια πολύ προσωπική περιπέτεια. Οταν πήρα το σενάριο του Αγγελόπουλου, σκέφτηκα ότι θα ήταν ωραίο να δουλέψω μαζί του. Ηθελα να γίνω μέρος της δημιουργικής του διαδικασίας. Η δουλειά μαζί του ήταν πολύ ιδιαίτερη, δεν μπορώ να τη συγκρίνω με άλλες».

Ιρέν Ζακόμπ - Γουίλεμ Νταφόε

Γουίλεμ Νταφόε: («Η σκόνη του χρόνου»)
«Hθελα να γίνω πλάσμα του Τεό. Είναι πασίγνωστος για τα πλάνα-σεκάνς του, είναι επίσης πολύ ακριβής σε αυτό που κάνει. Εσύ γίνεσαι ένα απειροελάχιστο κομμάτι του κόσμου του, πρέπει να μπεις σε αυτόν. Με εμπιστεύτηκε πολύ γρήγορα κι εγώ αμέσως χαλάρωσα και αφέθηκα».

Μπρούνο Γκαντς

Μπρούνο Γκαντς: («Η αιωνιότητα και μία μέρα», «Η σκόνη του χρόνου»)
«Στον Θόδωρο Αγγελόπουλο αναγνώρισα έναν μεγάλο καλλιτέχνη. Είχα ακούσει γι' αυτόν, είχα παρακολουθήσει τις ταινίες του, αλλά καθώς δεν είχαμε ποτέ συναντηθεί, δεν μπορούσα να φανταστώ ούτε το μέγεθος της ευαισθησίας του ούτε τον βαθμό της ευφυΐας του».

Χάρβεϊ Καϊτέλ: («Το βλέμμα του Οδυσσέα»)

Χάρβεϊ Καϊτέλ: («Το βλέμμα του Οδυσσέα»)
«Τον αγαπώ πολύ τον Αγγελόπουλο, είναι από τους πιο ξεχωριστούς ανθρώπους που έχω γνωρίσει στη ζωή μου και οι εμπειρίες που μοιραστήκαμε είναι από τις πιο συγκλονιστικές, αλλά και από τις πιο επώδυνες. Στο τέλος όμως τα πάντα μαζί του αποκτούσαν θεϊκή διάσταση. Με έκανε να νιώσω τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος...

Μαστρογιάνι («Ο μελισσοκόμος», «Το μετέωρο βήμα του πελαργού»)

Μισέλ Πικολί: («Η σκόνη του χρόνου»)
«Είναι πολύ δύσκολος...Υπάρχει όμως ένας ηθοποιός που τον λάτρευε. Ο Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, ο οποίος μου είπε κάποτε: «Μόνο με έναν σκηνοθέτη θέλω να γυρίζω ταινίες, τον Αγγελόπουλο, είναι εξαιρετικός».

Γ. Νταλάρας

Μαστρογιάνι: («Ο μελισσοκόμος», «Το μετέωρο βήμα του πελαργού»)
Ο Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, ο σπουδαίος Ιταλός ηθοποιός του Φεντερίκο Φελίνι, δραπέτευε συχνά από τον τόπο του για να γνωρίσει καινούργιους. Αναζητώντας το διαφορετικό, συνάντησε και την Ελλάδα του Θόδωρου Αγγελόπουλου, μέσα από τον «Μελισσοκόμο» και «Το μετέωρο βήμα του πελαργού».

Γ. Νταλάρας: Τραγικό και άδικο
Είναι μια τεράστια απώλεια για τη χώρα και τον πολιτισμό μας. Είναι μια άτυχη και κακή στιγμή για τον ελληνικό κινηματογράφο. Είναι τραγικός και άδικος ο τρόπος με τον οποίο έφυγε ένας ξεχωριστός Ελληνας.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΛΙΟΣ «Εφυγε ο πατριάρχης του ποιοτικού σινεμά»

2012-01-26T21:52:00.000-08:00

Ο Γιώργος Παπαλιός, πρόεδρος σήμερα του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου και παραγωγός του Θόδωρου Αγγελόπουλου κατά τα πρώτα βήματά του, μίλησε στο «Εθνος» για τη συνεργασία του με τον δημιουργό.

«Με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο γνωριστήκαμε το '70. Για διάφορους λόγους κάπου χαθήκαμε. Εκείνος ξεκίνησε την "Αναπαράσταση" μόνος του, εγώ έφυγα ένα ταξίδι. Οταν γύρισα, κάναμε μαζί τις "Μέρες του '36" και μετά τον "Θίασο". Τον "Θίασο" τον ξεκινήσαμε λίγο μετά τη δικτατορία του Ιωαννίδη. Στις αρχές του '74. Ηταν μια ταινία που νομίζαμε ότι δεν θα παιχτεί ποτέ στην Ελλάδα, σκοπεύαμε να τη βγάλουμε έξω. Η εποχή που ξεκινήσαμε μας έχει σημαδέψει όλους. Ο κινηματογράφος τότε ήταν κάτι άλλο.

Ηταν μια αντίδραση για το καθεστώς που υπήρχε, ειδικά για τον Θόδωρο, ο οποίος είχε ταλαιπωρηθεί πολύ. Ηταν μια φοβερή εμπειρία. Η κάθε μέρα στα γυρίσματα ήταν μια ανάμνηση. Η κάθε σκηνή, η κάθε στιγμή. Αν ο θάνατός του σηματοδοτεί ένα τέλος εποχής, είναι δύσκολο να το πω. Ο ίδιος ήταν μέρος της γενιάς που όρισε τον νέο ελληνικό κινηματογράφο και ήταν αυτός που τον έκανε παγκόσμιο, μετά τη δικτατορία. Αν η εποχή εκείνη τελειώνει με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, δεν το ξέρω. Γιατί, αν το πούμε αυτό, θα είναι σαν να λέμε ότι ο Παντελής Βούλγαρης και όλοι οι υπόλοιποι έχουν ολοκληρώσει την πορεία τους. Δεν είναι έτσι. "Εφυγε" όμως ο πατριάρχης του ποιοτικού κινηματογράφου. Ο Θόδωρος δεν έκανε ποτέ τηλεόραση, δεν έκανε ποτέ εμπορικό σινεμά. Ζούσε γι' αυτό που έκανε. Το μόνο που μπορεί να πει κανείς είναι ότι, αν κι έφυγε πολύ νωρίς, έφυγε κάνοντας αυτό που αγαπούσε».

ΠΕΤΡΟΣ ΜΑΡΚΑΡΗΣ - ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ «Ματώνω διπλά

2012-01-26T20:27:00.000-08:00

Πέτρος Μάρκαρης

Οι δύο συγγραφείς που συνεργάστηκαν μαζί του σε σενάρια ταινιών του μιλάνε για τον μεγάλο σκηνοθέτη.

Το σενάριο, λένε, είναι το ήμισυ μιας ταινίας. Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος υπάκουε σε έναν δικό του τρόπο αφήγησης που δεν διαμορφωνόταν σε σχέση με το κοινό ή τους παραγωγούς. «Ειδάλλως θα μπορούσα να κάνω και άλλους είδους ταινίες», είχε δηλώσει σε μια συνέντευξή του στο «Εθνος». Εκείνος είχε πάντα την αρχική έμπνευση, την ιδέα, και δούλευε με καταξιωμένους συγγραφείς ως συν-σεναριογράφους. Τον Θανάση Βαλτινό στις πρώτες ταινίες, τον Πέτρο Μάρκαρη στις επόμενες, μέχρι και στην «Αλλη θάλασσα». Κάποιες φορές ήταν αποκλειστικός συγγραφέας ολόκληρου του σεναρίου, όπως στον «Θίασο».

«Εγώ ήμουν», μας λέει ο Πέτρος Μάρκαρης, «ο δικηγόρος του διαβόλου στη γραφή του σεναρίου, όπως με αποκαλούσε ο ίδιος. Ημουν αυτός ο οποίος συζητούσε συνέχεια μαζί του και διαφωνούσε πολύ συχνά μαζί του. Αλλά ήταν μια δημιουργική διαφωνία για να γίνει πιο καλό το σενάριο». Το σενάριο της «Αλλης θάλασσας» είναι, κατά τον Μάρκαρη, ένα από τα δύο - τρία καλύτερα σενάρια που έχουν γραφτεί για ταινίες του Αγγελόπουλου. «Και γι' αυτό ματώνω διπλά, για τον ίδιο που χάθηκε και για την ταινία που δεν θα γίνει».

Ο Π. Μάρκαρης πληροφορήθηκε το γεγονός στο Μόναχο, σε περιοδεία για την παρουσίαση του βιβλίου του «Ληξιπρόθεσμα δάνεια», την οποία διέκοψε και επέστρεψε χθες στην Αθήνα, βαθύτατα λυπημένος. «Eχασα έναν άνθρωπο που ήμουν δεμένος μαζί του 40 χρόνια, προσωπικά και οικογενειακά», λέει. Του ζητάμε να μιλήσει για τον δημιουργό Θόδωρο Αγγελόπουλο: «Εκείνο που εκτιμώ εγώ στον Θόδωρο και τη γενιά μου είναι: ό,τι πετύχαμε το πετύχαμε μέσα από πάρα πολύ δύσκολες συνθήκες. Ο Θόδωρος πάλεψε στη μετεμφυλιακή Ελλάδα, που ήταν μια Ελλάδα όχι μόνο φτωχή αλλά και τρομερά δύσκολη. Πάλεψε μέσα στη χούντα για να κάνει ταινίες. Είναι η γενιά που ανδρώθηκε μέσα από τις δυσκολίες. Ισως οι δυσκολίες αυτές του έδωσαν τις δυνάμεις που κατάφεραν να τον κάνουν έναν πολύ μεγάλο σκηνοθέτη, από τα πρώτα ονόματα του ευρωπαϊκού σινεμά. Ηταν για μένα ο θρίαμβος του ταλέντου και των ικανοτήτων πάνω στις στερήσεις. Οπως όλοι οι δημιουργοί που επιβάλλονται ως μονάδες, δηλαδή οι δημιουργοί μικρών χωρών που βγάζουν σε μια στιγμή το αστέρι, δεν γνώρισε μόνο την αναγνώριση αλλά και τον φθόνο των μη πετυχημένων. Τον πλήγωναν αυτές οι συμπεριφορές. Φεύγει με ένα τεράστιο έργο και πολλές πληγές».

Θανάσης Βαλτινός

«Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος υπήρξε μορφή», μας λέει και ο Θανάσης Βαλτινός. «Θα τον πρότεινα», συνεχίζει, «ως πρότυπο, υπόδειγμα για τους νέους κινηματογραφιστές. Κατάφερε μόνος να προβάλει και να επιβάλει τις ταινίες του παγκοσμίως. Ηταν συστηματικός. Δούλευε, ήταν σκληρός με τον εαυτό του. Δεν επαναπαύτηκε ποτέ στην έμπνευση ή στις κατάλληλες συνθήκες. Εκανε ο ίδιος κατάλληλες τις συνθήκες. Απέφυγε αυτό το «πώς να κάνεις κινηματογράφο που είναι όλα δύσκολα». Είχαμε περάσει ατέλειωτες ώρες, στα πρώτα χρόνια, σε συζητήσεις, σε σχέδια, και πάλι σε συζητήσεις και σχέδια που τελικά πραγματοποιήθηκαν». ΕΘΝΟΣ, 26/1/2012

Οπως κάθε ποιητής, είχε ένα στοιχείο προφητικό

2012-01-26T20:25:00.001-08:00

«Ηταν σταθμός για μένα», λέει η Ελένη Καραΐνδρου για τη «μοιραία» σχέση τους που ήταν «θέμα χημείας».

Υπήρξε η μούσα του για χρόνια ολόκληρα. Ο ίδιος έλεγε πως από τη στιγμή που άκουσε τη μουσική της και την είδε πάνω στην εικόνα του, ένιωσε πως αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ταινίας. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο και ο Θόδωρος Αγγελόπουλος επέλεξε να συμπορευτεί με την Ελένη Καραΐνδρου σε οκτώ από τις σημαντικότερες ταινίες του. Ανάμεσά τους αναπτύχθηκε μια ανεξήγητη, μοιραία καλλιτεχνική σχέση, η οποία σημάδεψε τις πορείες και των δύο. Ενας δεσμός ισχυρός, ικανός να κρατήσει «Μια αιωνιότητα...».

Τι ήταν ο Θόδωρος Αγγελόπουλος για την Ελένη Καραΐνδρου σε επαγγελματικό και προσωπικό επίπεδο;

Είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο της ζωής μου. Οχι μόνον για την Ελένη Καραΐνδρου, αλλά για όλους τους Ελληνες αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο ήταν ένας μεγάλος ποιητής του κινηματογράφου κι ένας σημαντικός στοχαστής πάνω στην ιστορία της Ελλάδας και των Βαλκανίων. Αυτός ο πραγματικός σπουδαίος σκηνοθέτης, ίσως από τους τελευταίους μεγάλους σκηνοθέτες που υπάρχουν, για μένα αποτέλεσε σταθμό, γιατί τα χρόνια που περάσαμε μαζί μού χάρισαν πάρα πολλά πράγματα και κυρίως με βοήθησαν να αναζητήσω την αυτογνωσία μου.

Ποια πιστεύετε ότι ήταν τα στοιχεία που έκαναν αυτή την καλλιτεχνική σχέση τόσο δυνατή;

Η σχέση αυτή κατακτήθηκε σκαλοπάτι-σκαλοπάτι. Κάθε φορά δηλαδή επιβεβαιωνόταν στην πράξη ότι είχαμε προχωρήσει ακόμη ένα βήμα παρακάτω. Αισθάνομαι ότι οι μουσικές μου έχουν δεθεί με τις εικόνες του μ' έναν τρόπο μαγικό. Πάντα υπήρχε μια ανασφάλεια και μια αγωνία καλλιτεχνική αν κάθε φορά θα επιβεβαιωνόταν εκ νέου η χημεία μας. Αυτή η δημιουργική αγωνία αποτελούσε το καθοριστικό στοιχείο για να προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα. Δεν θα είχαμε βρεθεί μαζί αν δεν υπήρχε μία συγγένεια ιδεολογική και αισθητική. Από κει και πέρα ο κοινός μας δρόμος ήταν νομοτελειακός.

Τι ήταν αυτό που σας γοήτευσε περισσότερο στις ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου και πού οφείλεται η έλξη που ασκούσε η μουσική σας σε εκείνον;

Αυτό που με γοήτευε κυρίως στον Θόδωρο ήταν το ότι είχε καταπληκτικές ιδέες, είχε οράματα. Οπως κάθε ποιητής έτσι και ο Αγγελόπουλος έχει ένα στοιχείο προφητικό μέσα στη δουλειά του, γι' αυτό και ανήκει πραγματικά στο μέλλον. Ηταν γνώστης της γλώσσας της κινηματογραφικής, είχε μια αισθητική καταπληκτική. Οσον αφορά το τι προσέλκυσε εκείνον στη μουσική μου, ο ίδιος είχε απαντήσει ότι «είναι θέμα χημείας, δηλαδή ό,τι ακριβώς συμβαίνει στον έρωτα και δεν μπορείς να το εξηγήσεις!». Ε, αυτό πιστεύω ότι μπορεί να συμβεί μια φορά στη ζωή ενός καλλιτέχνη. Κι αν του συμβεί κιόλας.

Ο πολύς κόσμος έχει για τον Θόδωρο Αγγελόπουλο την εικόνα ενός απρόσιτου και αυστηρού ανθρώπου. Εσείς έχετε ζήσει πολύ κοντά του και στις δημιουργικές του στιγμές, πείτε μας ποια ήταν η αληθινή εικόνα του μεγάλου αυτού καλλιτέχνη;

Εγώ έχω μόνο θετική εικόνα από τον Θόδωρο. Αυτό που ζητάω από έναν δημιουργό και ειδικά από έναν σκηνοθέτη του οποίου η δουλειά είναι πολύ επίπονη, είναι να είναι αυστηρός, απαιτητικός όχι μόνον με τους άλλους αλλά και με τον εαυτό του. Και ο Αγγελόπουλος ήταν αυτό ακριβώς: Τελειομανής και πολύ αυστηρός πρώτα απ' όλα με τον εαυτό του. Δεν συμβιβάστηκε ποτέ με κάτι λιγότερο από αυτό που πίστευε. Και παρ' όλα αυτά ο ίδιος είχε δηλώσει επανειλημμένα πως δεν είναι «επαγγελματίας»! Με τους ηθοποιούς και τους συνεργάτες του ήταν πάρα πολύ ευγενής. Τους οδηγούσε μ' έναν τρόπο μοναδικό. Και προχθές το βράδυ, στο νοσοκομείο όπου διακομίστηκε βαριά χτυπημένος, ήταν πολλοί από τους ηθοποιούς του εκεί, στο πλευρό του, αγωνιούσαν, πονούσαν...

Πότε μιλήσατε για τελευταία φορά;

Πριν από λίγες ημέρες. Είπαμε διάφορα πράγματα, και προσωπικά, και καλλιτεχνικά, και πολιτικά. Με τον Θόδωρο ήμασταν σε διαρκή επικοινωνία. Ξέρω πάντως πως την τελευταία ημέρα της ζωής του ήταν πολύ χαρούμενος. Ηταν πολύ ευχαριστημένος από το γύρισμα που έκανε και από την προετοιμασία της νέας του ταινίας.

Αν η Ελένη Καραΐνδρου δεν είχε συναντήσει τον Θόδωρο Αγγελόπουλο κι αν οι ταινίες του Αγγελόπουλου δεν συνταξίδευαν με τις μελωδίες της Καραΐνδρου, πιστεύετε πως οι διαδρομές και των δυο σας θα ήταν εντελώς διαφορετικές;

Δεν πιστεύω ότι υπήρχε περίπτωση να μη συναντηθούμε. Ηταν μοιραίο. Νιώθω προνομιούχα που συνυπήρξε η δουλειά μου με τη δουλειά αυτού του μεγάλου καλλιτέχνη. Σίγουρα θα μου λείψει, θα μου λείψει πολύ. Θα είναι πάντα ζωντανός μέσα μου. Και πιστεύω ότι θα παραμείνει ζωντανός στις καρδιές όλων μέσα απ' τη δουλειά του. Ολος ο κόσμος νομίζω ότι έχει μείνει άφωνος με τον απροσδόκητο χαμό του και μάλιστα σε στιγμή του πολύ δημιουργική. Και αυτό που μου άρεσε πραγματικά σε εκείνον ήταν το ότι ήταν τόσο δοσμένος στη δουλειά του που δεν έβλεπε εμπόδια, ούτε καν την αδιαφορία ακόμη του ίδιου του κράτους. Γιατί υπάρχει κάτι που θα 'πρεπε να καταλαβαίνει κάποιος που ηγείται σ' ένα υπουργείο Πολιτισμού: είναι άλλο το να μην έχεις χρήματα κι άλλο να μη σέβεσαι τους μεγάλους δημιουργούς! Και μάλιστα δημιουργούς σαν τον Αγγελόπουλο, ο οποίος αγαπούσε την πατρίδα του και ενώ θα μπορούσε να έχει τις ταινίες του κάτω από τη στέγη οποιουδήποτε άλλου κράτους, κράτησε πάντα την εθνική του ταυτότητα. Πήγε στις Κάνες με ελληνική ταινία. Η Ελλάδα πήρε τον «Χρυσό Φοίνικα»...!

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΚΑ, ΕΘΝΟΣ, 26/1/2012

Από την «Αναπαράσταση» έως τη «Θάλασσα»

2012-01-26T20:24:00.000-08:00

1970. Πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου κι εκείνη που τον έβαλε στον χάρτη των πιο ελπιδοφόρων σκηνοθετών στην Ευρώπη, η «Αναπαράσταση» είναι ένα βραδύκαυστο κοινωνικο-πολιτικό πορτρέτο με αστυνομικό πρόσχημα - το χρονικό ενός φόνου σ' ένα ξεχασμένο χωριό της Ηπείρου.

ΝΤΕΜΠΟΥΤΟ ΜΕ ΒΡΑΒΕΙΑ

1970. Πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου κι εκείνη που τον έβαλε στον χάρτη των πιο ελπιδοφόρων σκηνοθετών στην Ευρώπη, η «Αναπαράσταση» είναι ένα βραδύκαυστο κοινωνικο-πολιτικό πορτρέτο με αστυνομικό πρόσχημα - το χρονικό ενός φόνου σ' ένα ξεχασμένο χωριό της Ηπείρου. Πλήθος διακρίσεων στο εξωτερικό και πέντε βραβεία στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, ανάμεσά τους κι εκείνο του Α' Γυναικείου για την Τούλα Σταθοπούλου.

ΟΙ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΤΟΥ «ΘΙΑΣΟΥ»

1975. Ο «Θίασος», δεύτερο μέρος μιας τριλογίας για τη νεότερη ελληνική ιστορία που ξεκίνησε το 1972 με τις «Μέρες του '36» και θα ολοκληρωθεί το 1977 με τους «Κυνηγούς», περνά στα κιτάπια του μοντέρνου σινεμά για τον τρόπο που τέμνει τον χρόνο στο πλαίσιο του ίδιου κάδρου. Το χρονικό των δοκιμασιών ενός περιοδεύοντος θεατρικού θιάσου στην Ελλάδα από τη μεταξική εποχή μέχρι τα μετεμφυλιακά χρόνια καθιερώνει διεθνώς τον δημιουργό.

ΜΕΛΑΓΧΟΛΙΚΟ «ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ»

1984. Η μελαγχολία για το τέλος μιας εποχής, που ξεκίνησε με τον «Μεγαλέξανδρο» το 1980, ενισχύεται εδώ, στο «Ταξίδι στα Κύθηρα», με την ιστορία ενός ηλικιωμένου πρώην κομουνιστή που επιστρέφει στην πατρίδα του, ως σύγχρονος Οδυσσέας, μετά δεκαετίες εξορίας στην Τασκένδη. Κύκνειο άσμα για τον Μάνο Κατράκη, που πλαισιώνεται στο βασικό καστ από τους Βολανάκη, Παπαγιαννόπουλο και Χρονοπούλου. Βραβεία Σεναρίου και FIPRESCI στις Κάνες.

«ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΟΣ»: ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΕΝΟΣ ΕΡΩΤΑ

1986. «Ο «Μελισσοκόμος» είναι το τέλος ενός έρωτα», έλεγε το 2004 στο «Εθνος» ο δημιουργός για τούτη την παρθενική συνεργασία του με τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, που έμελλε να επαναληφθεί μια πενταετία μετά με το «Μετέωρο βήμα το πελαργού». «Είναι το άδειασμα, τα γηρατειά, τα παιδιά που φεύγουν, το τέλος μιας πίστης σε κάποια άλλα πράγματα που έχουν διαλυθεί. Γι' αυτό και τελειώνει με αυτοκτονία».

«ΤΟΠΙΟ ΣΤΗΝ ΟΜΙΧΛΗ» ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΗΛΙΚΙΩΣΗ

1988. Την «ανθρώπινη περιπέτεια», με την αρχαιοελληνική έννοια, επεξεργάζεται ο σκηνοθέτης στο «Τοπίο στην ομίχλη», ξετυλίγοντας ένα σκληρό χρονικό μύησης στην ενηλικίωση. Δύο αδελφάκια ξεκινούν ένα ταραχώδες ταξίδι, πιστεύοντας πως θα συναντήσουν τον μετανάστη στη Γερμανία πατέρα τους και ο Αγγελόπουλος ανακτά την ελπίδα του για ένα φωτεινότερο αύριο. Αργυρό Λιοντάρι στο Φεστιβάλ Βενετίας.

«ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ» ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ

1995. Ο Χάρβεϊ Καϊτέλ, ως Ελληνοαμερικανός σκηνοθέτης σε αναζήτηση ενός χαμένου φιλμ των αδελφών Μανάκη, κοιτά με το «Βλέμμα του Οδυσσέα» τα υπό βρασμό και σύγχυση Βαλκάνια της μετα-σοσιαλιστικής εποχής. «Αν είναι αυτό όλο κι όλο που έχετε να μου δώσετε, τότε δεν έχω τίποτα να πω», δηλώνει απογοητευμένος ο Θόδωρος Αγγελόπουλος στις Κάνες παραλαμβάνοντας το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής.

«ΜΙΑ ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ» ΓΙΑ ΧΡΥΣΟ ΦΟΙΝΙΚΑ

1998. Το παρελθόν και το μέλλον συναντώνται στο φάσμα «Μιας αιωνιότητας και μιας μέρας», μέσα από το χρονικό της αναπάντεχης φιλίας ανάμεσα σ' έναν παραιτημένο από τη ζωή μεσόκοπο συγγραφέα (Μπρούνο Γκανζ) και ένα παιδί των φαναριών (Αχιλλέας Σκέβης). Και ο σκηνοθέτης παραλαμβάνει τον πολυπόθητο Χρυσό Φοίνικα των Κανών διά χειρός του Μάρτιν Σκορσέζε, προέδρου της κριτικής επιτροπής.

ΤΡΙΛΟΓΙΑ ΧΩΡΙΣ ΕΠΙΛΟΓΟ

2008. Ο Μπρούνο Γκανζ επανέρχεται, δίπλα σ' ένα επίλεκτο διεθνές καστ (Γουίλεμ Νταφόε, Ιρεν Ζακόμπ, Μισέλ Πικολί) για το δεύτερο μέρος «Σκόνη του χρόνου» μιας νέας τριλογίας του σκηνοθέτη, πάνω στα γεγονότα που σημάδεψαν την ευρωπαϊκή ιστορία του 20ού αιώνα. Πιο ομοιογενές συναισθηματικά από το πρώτο, το «Λιβάδι που δακρύζει»,και με το βλέμμα στραμμένο σ' έναν επίλογο, που όμως θα παραμείνει ανυλοποίητος.

«Η ΑΛΛΗ ΘΑΛΑΣΣΑ» ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

2012. Αν ο Θόδωρος Αγγελόπουλος ολοκλήρωνε την «Αλλη θάλασσα», που είχε ξεκινήσει να γυρίζει στην Αθήνα και τον Πειραιά από τις αρχές Ιανουαρίου, θα είχε υλοποιήσει τη 14η ταινία της καριέρας του. Με σενάριο εμπνευσμένο από την οικονομική κρίση, γραμμένο σε συνεργασία με τον Πέτρο Μάρκαρη και τη Ρέα Γαλανάκη, το φιλμ είχε εξασφαλίσει τουρκική, ιταλική, κυπριακή και ελληνική χρηματοδότηση. Η κόρη του Κατερίνα ανέλαβε τα σκηνικά της ταινίας και η κόρη του Ελένη το κάστινγκ, ενώ άγρυπνη παραγωγός στο πλευρό του ήταν η σύζυγός του Φοίβη Οικονομοπούλου. Ο Τόνι Σερβίλο και η Ειρήνη Στρατηγοπούλου είχαν τους ρόλους ενός Ελληνα επιχειρηματία με πολιτική θέση και της κόρης του, που συγκρούεται μαζί του.

Στην ταινία συμμετείχαν ως βοηθητικοί ηθοποιοί και πραγματικοί άνεργοι εργάτες της Ναυπηγοεπισκευαστικής Ζώνης του Περάματος, καθώς και γνωστοί Ελληνες ηθοποιοί όπως οι Πιατάς, Κολοβός, Γερασιμίδου, Λούλης. Τις τελευταίες ημέρες τα γυρίσματα καθυστερούσαν λόγω του καιρού, γεγονός σύνηθες για τον δημιουργό που κυνηγούσε πάντα το κατάλληλο φως της ημέρας για τις ταινίες του. ΕΘΝΟΣ, 26/1/2012

Το σκοτεινό τούνελ και τα μαραμένα λουλούδια

2012-01-26T20:22:00.000-08:00

Το σημείο όπου έγινε το μοιραίο τροχαίο

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΟΥ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑΤΟΣ

Ηταν γύρω στις 7 το απόγευμα της Τρίτης όταν η Τροχαία Κορυδαλλού δέχθηκε κλήση για ατύχημα που είχε συμβεί στην περιφερειακή οδό Δραπετσώνας, στο ύψος του Κερατσινίου: διερχόμενο μηχανάκι είχε παρασύρει πεζό...

Φτάνοντας στο σημείο, οι αστυνομικοί κατάλαβαν αμέσως την κρισιμότητα της κατάστασης. Διέκοψαν την κυκλοφορία τοποθετώντας κώνους στο οδόστρωμα. Σύμφωνα με τις περιγραφές, ο 77χρονος σκηνοθέτης, Θόδωρος Αγγελόπουλος, προσπαθούσε να διασχίσει τον δρόμο πεζός, για να δει κάποια παλιά κτίρια, όταν, στο ρεύμα προς Κερατσίνι, ο διερχόμενος μοτοσικλετιστής δεν πρόλαβε να φρενάρει. Σύμφωνα με την Τροχαία, στο σημείο των γυρισμάτων υπήρχε περιπολικό, αλλά στο αντίθετο ρεύμα από εκεί όπου έγινε το δυστύχημα, καθώς για τις ανάγκες των γυρισμάτων και για λόγους ασφαλείας είχε διακοπεί η κυκλοφορία σε ένα κομμάτι της περιφερειακής οδού προς Πειραιά.

Η αστυνομία εξετάζει το ενδεχόμενο το μοιραίο δυστύχημα να έχει καταγραφεί από κάμερα της τροχαίας που είναι τοποθετημένη στην έξοδο του τούνελ. Ωστόσο, ο κακός φωτισμός του σημείου περιορίζει τις δυνατότητες.

Ο πρόεδρος του ΕΚΑΒ, Γιάννης Ροτζιώκος, διέταξε χθες ένορκη διοικητική εξέταση για την καθυστερημένη άφιξη ασθενοφόρου στο σημείο του τροχαίου. Σύμφωνα με μαρτυρίες συνεργατών του Θ. Αγγελόπουλου, το ασθενοφόρο έφτασε με 45 λεπτά καθυστέρηση και έπειτα από τηλεφωνική επικοινωνία της οικογένειας του σκηνοθέτη με τον υπουργό Υγείας, Ανδρέα Λοβέρδο.

Οι εργαζόμενοι του ΕΚΑΒ -που βρίσκονται σε επίσχεση εργασίας- κατήγγειλαν χθες ότι το πρώτο ασθενοφόρο που κλήθηκε έμεινε στον δρόμο από μηχανική βλάβη και χρειάστηκε να σταλεί και δεύτερο.

Η διοίκηση του ΕΚΑΒ εκφράζει την ειλικρινή και βαθύτατη θλίψη του Κέντρου στην οικογένεια του Θόδωρου Αγγελόπουλου, που άδικα έφυγε από τη ζωή.

«Δεν είναι η πρώτη φορά που σκοτώνεται άνθρωπος εδώ. Δεν έχουν περάσει δύο μήνες από το προηγούμενο τροχαίο, όταν ένα παιδί έπεσε με τη μηχανή του πάνω στην κολόνα και σκοτώθηκε, βγαίνοντας από το τούνελ», λέει ο 52χρονος Κωνσταντίνος Σίμος, μηχανικός του εμπορικού ναυτικού και κάτοικος Δραπετσώνας, που βρέθηκε χθες στο σημείο της τραγωδίας. Μας δείχνει τα μαραμένα, πια, λουλούδια που κάποιος είχε αφήσει στην κολόνα για τον νεκρό μοτοσικλετιστή. Λίγα μέτρα παραδίπλα σημειώθηκε το προχθεσινό τροχαίο που έκοψε το νήμα της ζωής του σπουδαίου σκηνοθέτη. «Η στροφή εξόδου έχει κακή ορατότητα και το τούνελ είναι κακοφωτισμένο», συνεχίζει ο κ. Σίμος. Πράγματι, στο ρεύμα προς Κερατσίνι το μισό τούνελ ήταν σκοτεινό χθες το μεσημέρι...

Από την άλλη, ο δήμαρχος Κερατσινίου - Δραπετσώνας, Λουκάς Τζανής, λέει πως ο δρόμος είναι καινούργιος, πως το συγκεκριμένο σημείο «δεν θεωρείται από τα επικίνδυνα του δήμου, όπου προκαλούνται ατυχήματα» και πως «δεν υπάρχει κακοτεχνία». Δηλώνει συγκλονισμένος για τον απροσδόκητο θάνατο του Θ. Αγγελόπουλου, που «είναι μεγάλη απώλεια για την ελληνική και ξένη διανόηση».

Απέναντι από το σημείο του δυστυχήματος το κουφάρι κάποιου παλιού βιομηχανικού συγκροτήματος επιτείνει την τραγικότητα του τοπίου. Επίκειται η ανάπλασή του και η μετατροπή του σε χώρους αναψυχής και πολιτισμού. Θα ονομαστεί «Θεόδωρος Αγγελόπουλος», λέει ο δήμαρχος... ΕΘΝΟΣ, 26/1/2012

Παγκόσμια συγκίνηση για τον μεγάλο Ελληνα

2012-01-26T20:21:00.000-08:00

Από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία έως την Ιταλία και την Ισπανία τα μέσα ενημέρωσης αποχαιρέτησαν με εκθειαστικά σχόλια τον σκηνοθέτη που «αφηγήθηκε την πιο αληθινή Ελλάδα».

Παγκόσμια συγκίνηση προκάλεσε ο θάνατος του μεγάλου Ελληνα κινηματογραφιστή, Θεόδωρου Αγγελόπουλου, τον οποίο αποχαιρέτησαν τα μέσα ενημέρωσης σε ολόκληρο τον πλανήτη. Τα αφιερώματα που εκθείαζαν τον «θρυλικό» σκηνοθέτη κατέκλυσαν χθες το Διαδίκτυο και η είδηση του τραγικού θανάτου του βρισκόταν μεταξύ των πρώτων θεμάτων στις ευρωπαϊκές και αμερικανικές ιστοσελίδες.

Στην ειρωνεία που κρύβει ο θάνατος του Ελληνα σκηνοθέτη, ο οποίος έφυγε από τη ζωή πριν προλάβει να ολοκληρώσει τα γυρίσματα της τελευταίας ταινίας του, εστίασε η βρετανική «Guardian»: «Μεγάλο μέρος των έργων του είχαν θέμα την ιστορία χωρίς τέλος, το ταξίδι χωρίς τέλος και τη ζωή χωρίς τέλος, τη συνειδητοποίησή του ότι το να μην υπάρχει τέλος είναι από μόνο του μέρος του ανθρώπινου μυστηρίου και ένα θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και φορτίο». Η ιστοσελίδα της βρετανικής εφημερίδας αφιέρωσε μάλιστα τέσσερα δημοσιεύματα στον θάνατο του «γνωστού για το αργό και ονειρικό του στυλ» σκηνοθέτη, ένα από τα οποία ενσωμάτωνε και αποσπάσματα από τις ταινίες του.

«Κέρδισε μεγάλο αριθμό βραβείων για τις ταινίες του, τα περισσότερα σε ευρωπαϊκά κινηματογραφικά φεστιβάλ στη διάρκεια μιας καριέρας που εκτεινόταν περισσότερα από 40 χρόνια», έγραψε το περιοδικό «Time», ενώ όλα τα δημοσιεύματα έκαναν αναφορά στον Χρυσό Φοίνικα, με τον οποίο βραβεύθηκε ο Αγγελόπουλος το 1999 για την ταινία «Μια αιωνιότητα και μια μέρα». «Θεόδωρος Αγγελόπουλος, η αιωνιότητα και μια νύχτα», τιτλοφόρησε το σχετικό άρθρο της η γαλλική εφημερίδα «Le Monde», ενώ το Γαλλικό Πρακτορείο έγραψε ότι «ο Αγγελόπουλος υπήρξε εμβληματική φιγούρα του ελληνικού σινεμά ξεκινώντας από τη δεκαετία του 1970».

Μια μεγάλη φωτογραφία του Θόδωρου Αγγελόπουλου δέσποζε στο σάιτ του CNN

«Αντίο στον Θεόδωρο Αγγελόπουλο που αφηγείται την πιο αληθινή Ελλάδα», ήταν ο τίτλος του άρθρου της ιταλικής «La Stampa», ενώ ο αντίστοιχος της ισπανικής «El Pais» ήταν «Θεόδωρος Αγγελόπουλος, η ποίηση στην οθόνη». Ακόμη τα πρακτορεία και οι αμερικανικές, ευρωπαϊκές και τουρκικές εφημερίδες έδωσαν ιδιαίτερη βαρύτητα στον τραγικό τρόπο με τον οποίο έφυγε από τη ζωή ο Ελληνας σκηνοθέτης. «O Αγγελόπουλος πέθανε λίγες ώρες έπειτα από τροχαίο δυστύχημα που είχε στη διάρκεια των γυρισμάτων μιας ταινίας με θέμα την κρίση χρέους που ταρακουνά τη χώρα», ανέφερε το πρακτορείο Reuters.

«Την ημέρα που οι σινεφίλ σε όλον τον κόσμο περίμεναν να ακούσουν τις υποψηφιότητες για τα φετινά Οσκαρ, ο κόσμος του σινεμά θρήνησε την απώλεια μίας από τις πιο σεβαστές φυσιογνωμίες του», παρατήρησε το αμερικανικό δίκτυο CNN, ενώ η ιστοσελίδα της αμερικάνικης «The Hollywood Reporter» χαρακτηρίζει τον Αγγελόπουλο «θρυλικό κινηματογραφιστή». Οσο για τη «Washington Post», η αμερικανική εφημερίδα θεώρησε ότι δεν υπήρχε καταλληλότερος τρόπος από μια φράση του ίδιου του κινηματογραφιστή για να κλείσει το δημοσίευμα για τον θάνατό του: «Φοβάμαι τι θα φέρει το αύριο».

Ως τον κορυφαίο Ελληνα σκηνοθέτη χαρακτηρίζει το BBC τον Θόδωρο Αγγελόπουλο

«ΦΩΤΕΙΝΟ ΚΟΜΜΑΤΙ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΜΑΣ»
«Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος εκπροσωπεί ένα πολύ φωτεινό κομμάτι της πατρίδας μας. Το έργο του αγαπήθηκε και θαυμάστηκε από τη μια άκρη του κόσμου έως την άλλη. Η ατμόσφαιρα των ταινιών του, οι συμβολισμοί τους και η ιστορικότητα της κινηματογραφικής του αφήγησης πήγαν πιο πέρα την Εβδομη Τέχνη και βοήθησαν τους νέους κινηματογραφιστές να βρουν τους δικούς τους δρόμους», αναφέρει στο συλλυπητήριο μήνυμά του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας.

Ο πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος εκφράζει τη «βαθύτατη θλίψη του για τον θάνατο του Θόδωρου Αγγελόπουλου, του σκηνοθέτη που με την πρωτοπόρα ματιά του άνοιξε νέους δρόμους και αναδείχτηκε σε κορυφαία μορφή του παγκόσμιου κινηματογράφου». Συλλυπητήρια μηνύματα στην οικογένεια του Θόδωρου Αγγελόπουλου απέστειλαν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Α. Παπανδρέου, ο πρόεδρος της ΝΔ Αντώνης Σαμαράς, ο πρόεδρος της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας, η γ.γ. του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα, ο πρόεδρος της Δημοκρατικής Αριστεράς Φώτης Κουβέλης, ο ΛΑΟΣ, ο πρόεδρος της Βουλής Φίλιππος Πετσάλνικος, ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος, ο πρόεδρος της Κυπριακής Βουλής και τα πολιτικά κόμματα κ.ά.

Και η γαλλική «Le Monde» αποχαιρέτησε τον μεγάλο σκηνοθέτη

Ντούσαν Μακαβέγιεφ: (Σέρβος σκηνοθέτης)
«Πριν δω την ταινία του Αγγελόπουλου, εγώ, που έχω μεγαλώσει χωρίς πατέρα, δεν φανταζόμουν ποτέ ότι θα τον ανακάλυπτα στην εικόνα ενός δέντρου. Η τελευταία σκηνή του «Τοπίου στην ομίχλη» ήταν μια αποκάλυψη για μένα. Είναι μια μοναδική, θα μπορούσε κάποιος να πει «ιαπωνική», σκηνή που με εξέπληξε, γιατί είχα πάντα στο μυαλό μου την ελληνική παράδοση αποκλειστικά συνδεδεμένη με ερείπια, βράχους και θεούς. Σε αυτήν τη σκηνή είδα μια πρόκληση απέναντι σε κάθε αναστολή και εξουσία».

Το δικό της «αντίο» είπε η ιταλική «La Stampa»

Ινγκμαρ Μπέργκμαν: (Σουηδός σκηνοθέτης)
«Είδα τον «Μελισσοκόμο» που άλλοτε θεωρούσα μια καλή ταινία. Τώρα αντιλαμβάνομαι πως είναι ένα αριστούργημα. Είναι μια εμπειρία απίστευτα συγκλονιστική».

Βιμ Βέντερς: (Γερμανός σκηνοθέτης)
«Εφυγα από τις Κάνες μαγεμένος με το «Βλέμμα του Οδυσσέα». Ακόμα κι εδώ στο Τόκιο που βρίσκομαι τώρα με ακολουθεί η μαγεία. Πιστεύω ότι είναι μια ταινία που θα μείνει στην ιστορία του σινεμά».

Μάικλ Γουίλμινγκτον: Αμερικανός κριτικός κινηματογράφου

Βιμ Βέντερς: (Γερμανός σκηνοθέτης)

«Στην Ελλάδα λέγεται ότι οι απλοί άνθρωποι αγαπούν την ποίηση και μιλούν ποιητικά. Ο Αγγελόπουλος, μακριά από τα τετριμμένα, βρίσκει ποίηση στη φθορά, την προδοσία και την καταγράφει: παιδιά αποξενωμένα από τον πατέρα τους, μια χώρα αποξενωμένη από την κληρονομιά της και, πάνω απ' όλα, τη σιωπή γύρω του: σιωπή της ιστορίας, του έρωτα και του Θεού».

Ακίρα Κουροσάβα: (ο Ιάπωνας μετρ του σινεμά για τον «Μεγαλέξανδρο»)
«Μέσα από τον φακό του ο Αγγελόπουλος κοιτάει τα πράγματα σιωπηλά. Είναι το βάρος αυτής της σιωπής και η ένταση του αμετακίνητου βλέμματος της κάμερας του Αγγελόπουλου, που κάνει τον «Μεγαλέξανδρο» τόσο δυνατό, που ο θεατής δεν μπορεί να αποδράσει από την οθόνη. Οσο για μένα, παρακολουθώντας αυτό το φιλμ ένιωσα βαθιά την απόλαυση του κινηματογράφου, με την πιο απόλυτη έννοια του όρου».

Ακίρα Κουροσάβα: (ο Ιάπωνας μετρ του σινεμά για τον «Μεγαλέξανδρο»)

Τα φεστιβάλ του εξωτερικού

«Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου θρηνεί την απώλεια του Τεό Αγγελόπουλου», γράφει η ανακοίνωση της Μπερλινάλε. «Από τις αρχές της δεκαετίας του '70 θεωρούνταν ένας από τους μεγαλύτερους δημιουργούς της Ευρώπης», συνεχίζει. Το Διεθνές Φεστιβάλ των Κανών, προσθέτει: «Το Φεστιβάλ των Κανών θλίβεται για τον θάνατο του ιδρυτή του «Νέου ελληνικού σινεμά»...»

ΕΘΝΟΣ, 26/1/2012

Tαξίδι στην αιωνιότητα

2012-01-26T20:13:00.000-08:00

Ο θάνατος του Θόδωρου Αγγελόπουλου, αυτού του ποιητή των εικόνων, του οραματιστή, του τελειομανούς, του συνεπούς με τις ιδέες του, που μας καθήλωσε με την «Αναπαράσταση», τον «Θίασο» και όλες τις άλλες ταινίες του, τοιχογραφίες της σύγχρονης Ιστορίας μας και της κοινωνικής πραγματικότητας, κάποιες απ΄ αυτές καταγεγραμμένες στα αριστουργήματα του παγκόσμιου σινεμά, βύθισε την κινηματογραφική οικογένεια και ολόκληρη τη χώρα στη θλίψη. Το σοκ παραμένει μεγάλο και η συγκίνηση πλημμυρίζει. Για τον άδικο χαμό και την απίστευτα κακή στιγμή. Για τη δυσαναπλήρωτη απώλεια ενός κορυφαίου δημιουργού. Για ένα ανολοκλήρωτο έργο. Για ένα τέλος εποχής που δείχνει να μη θέλει πολύ ακόμη για την τελευταία τελεία. Για τη χρονική συγκυρία που η χώρα έχασε μια καίρια, διεισδυτική, ποιητική ματιά, το βλέμμα του Οδυσσέα που κοιτάζει προς το αδρό φως ενός καλύτερου μέλλοντος, στην πιο δύσκολη μεταπολεμικά περίοδο.

Στο εξωτερικό, αναγνωρισμένος ίσως περισσότερο από το εσωτερικό, ως ένας από τους σημαντικότερους διεθνώς σκηνοθέτες, το ταξίδι του προς την αιωνιότητα συνοδεύεται με συγκινητικές αναφορές και άρθρα. «Εμβληματική φιγούρα του ελληνικού σινεμά», διάσημος «για το ονειρικό στυλ του» και «τις μακρές, προσεκτικά χορογραφημένες σκηνές», γράφουν. Για τη μαγεία των εικόνων του και το βάρος της σιωπής τους είχαν μιλήσει προ πολλών ετών ακόμη μεγάλοι μετρ της έβδομης τέχνης.

Τίτλοι τέλους, αλλά ο δημιουργός και στοχαστής Θόδωρος Αγγελόπουλος μας αφήνει πιο πλούσιους με το έργο του, το οποίο αγγίζει το μεδούλι της συλλογικής μνήμης, και τη συνεπή στάση του σε ιδανικά, οράματα και σ' αυτό που ονομάζουμε συλλογικό όνειρο.

Το τελευταίο αντίο θα ειπωθεί αύριο Παρασκευή, στις 4 το απόγευμα, από το Α' Νεκροταφείο. Η κηδεία του θα γίνει δημοσία δαπάνη. Το ΥΠΠΟΤ και το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ανακοίνωσαν την καθιέρωση Διεθνούς Βραβείου «Θόδωρος Αγγελόπουλος», που θα απονέμεται κάθε Νοέμβριο στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

ΓΡΑΦΟΥΝ ΟΙ: ΑΝΤΑ ΔΑΛΙΑΚΑ, ΡΟΜΠΥ ΕΚΣΙΕΛ, ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΡΑΛΗ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΚΑ, ΔΗΜΗΤΡΑ ΡΟΥΜΠΟΥΛΑ, ΕΡΗ ΠΑΝΣΕΛΗΝΑ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΩΣΚΟΛΟΣ, ΕΘΝΟΣ, 26/1/2012

Τραγικό τέλος για τον ποιητή του παγκόσμιου κινηματογράφου

2012-01-26T20:11:00.000-08:00

ΘΟΔΩΡΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ

Ο σκηνοθέτης που επηρέασε το μοντέρνο σινεμά σε όλο τον κόσμο, ο κορυφαίος του σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου, έσβησε ξαφνικά στα 77 του μετά από τροχαίο την ώρα των γυρισμάτων της νέας του ταινίας.

Μια «ανθρώπινη περιπέτεια». Τέτοιο ήταν για τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, όπως ο ίδιος έλεγε, κάθε σκηνοθετικό πόνημα. Κάθε επίπονο γύρισμα, κάθε μακρόχρονη βυθομέτρηση μιας τραγικής φιγούρας που κουβαλάει στο βλέμμα και στις πλάτες της δεκάδες βάρη, κάθε εξονυχιστικά δουλεμένο πλάνο ενός τόπου που συγκεντρώνει στο χώμα του το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.

Από τα μέλη του «Θιάσου», που «περιοδεύουν» στην Ελλάδα του Μεταξά, της γερμανικής κατοχής και του Εμφυλίου, μέχρι τον κινηματογραφιστή που κοιτά τα ταραγμένα Βαλκάνια των τελών του 20ού αιώνα με το «Βλέμμα του Οδυσσέα». Από τα κατσάβραχα της ηπειρωτικής Τυμφαίας, που θα χρησιμεύσουν ως σκηνικό «Αναπαράστασης» ενός στυγερού συζυγικού εγκλήματος, μέχρι την άσφαλτο της σημερινής Δραπετσώνας, όπου έμελλε να γραφεί η τελευταία -ανολοκλήρωτη- «περιπέτεια» του δημιουργού, ενώ αναζητούσε την «Αλλη θάλασσα».

Ο Ελληνας καλλιτέχνης έχασε χθες τη νύχτα στις 11.40 τη μάχη για τη ζωή του ενώ βρισκόταν στο χειρουργείο, στη μονάδα του νοσοκομείου Metropolitan. Το ατύχημα έγινε λίγο μετά τις 7.00 μ.μ., την ώρα που ο σκηνοθέτης βρισκόταν στο σημείο των γυρισμάτων της νέας του ταινίας «Η άλλη θάλασσα», μετά το πρώτο τούνελ του περιφερειακού της Δραπετσώνας. Το δίκυκλο που οδηγούσε ειδικός φρουρός εκτός υπηρεσίας παρέσυρε τον δημιουργό, που διέσχιζε το οδόστρωμα, ρίχνοντάς τον σ' ένα ανοιχτό τσιμεντένιο φρεάτιο βάθους 3 μέτρων.

Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος παραλαμβάνει τον Χρυσό Φοίνικα το 1998 στις Κάνες για την ταινία του «Μια αιωνιότητα και μια μέρα»

Στη συνέχεια το ασθενοφόρο τον μετέφερε αρχικά στο Αττικό νοσοκομείο απ' όπου, με απόφαση της οικογένειάς του, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Metropolitan, στο οποίο και υπέκυψε στα τραύματά του. Σύμφωνα με τους γιατρούς, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος διεκομίσθη σχεδόν χωρίς σφυγμό.

Το πρώτο χειρουργείο στα πόδια ακολούθησε δεύτερο στη σπλήνα, αλλά δεν κατέστη δυνατό να σταματήσει η εσωτερική αιμορραγία στα όργανα της κοιλιακής χώρας. Στο πλευρό του δημιουργού βρισκόταν από την πρώτη στιγμή η σύζυγος και παραγωγός των ταινιών του, Φοίβη Οικονομοπούλου, με την οποία ήταν μαζί από το 1979, έχοντας αποκτήσει τρεις κόρες, την Αννα, την Κατερίνα και την Ελένη. Κοντά του ήταν και οι στενοί φίλοι και συνεργάτες του.

Σκηνή από το «Μια αιωνιότητα και μια μέρα», που του χάρισε τον Χρυσό Φοίνικα

Πρωτεργάτης του ονομαζόμενου «σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου» και ο μόνος Ελληνας σκηνοθέτης που έχει επηρεάσει τόσο βαθιά αισθητικές τάσεις του μοντέρνου σινεμά παγκοσμίως, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος γεννήθηκε τον Απρίλιο του 1935 στην Αθήνα και ακολούθησε σπουδές Νομικής, τις οποίες, όμως, εγκατέλειψε πριν πάρει το πτυχίο του.

Το 1961 φεύγει για το Παρίσι, όπου ξεκινά σπουδές στη Σορβόνη -γαλλική φιλολογία και φιλμογραφία- και την επόμενη χρονιά γίνεται δεκτός στη σχολή κινηματογράφου IDHEC. Ολοκληρώνοντας τις σπουδές του, που θα συμπεριλάβουν και μαθήματα σινεμά - ντιρέκτ δίπλα στον εθνολόγο - κινηματογραφιστή Ζαν Ρους στο Musea de l' Homme, επιστρέφει το 1964 στην Ελλάδα και σύντομα αρχίζει να εργάζεται ως κριτικός κινηματογράφου, μαζί με τους Βασίλη Ραφαηλίδη και Τώνια Μαρκετάκη, στην εφημερίδα «Δημοκρατική Αλλαγή», όπου και θα συνεχίσει να γράφει μέχρι την αναστολή της λειτουργίας της με τον ερχομό της χούντας το 1967.

Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος στα γυρίσματα της ταινίας του «Το λιβάδι που δακρύζει»

Το 1965, ο Βαγγέλης Παπαθανασίου του ζητεί να γυρίσει ένα φιλμ για το συγκρότημα Φόρμινξ, που δεν θα ολοκληρωθεί ποτέ. Θα ολοκληρώσει, ωστόσο, τρία χρόνια μετά την ταινία μικρού μήκους «Εκπομπή» που προκαλεί αίσθηση στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και αποσπά το Βραβείο των Ελλήνων Κριτικών. Θα είναι, όμως η «Αναπαράσταση», η πρώτη του μεγάλου μήκους δουλειά το 1970, που θα του εξασφαλίσει διακρίσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό, θα τον στέψει έναν από τους πλέον ελπιδοφόρους σκηνοθέτες της Ευρώπης και θα σημάνει την αρχή του «Σύγχρονου Ελληνικού Κινηματογράφου», μιας τάσης ενισχυμένης κι από την ίδια τη δουλειά του ως συγγραφέα και θεωρητικού στο περιοδικό «Σύγχρονος Κινηματογράφος», που είχε ιδρύσει το 1969 με τον Ραφαηλίδη.

Από κει και μέχρι την ανολοκλήρωτη «Αλλη θάλασσα» έχουν «περάσει», μεταξύ άλλων, μια τριλογία πάνω στην ελληνική ιστορία του 20ού αιώνα -»Μέρες του '36», «Ο Θίασος», «Οι Κυνηγοί»- που εξακολουθεί να διδάσκεται κεφάλαιο προς κεφάλαιο, πλάνο προς πλάνο στις κινηματογραφικές σχολές του κόσμου για τον τρόπο που τέμνει τον χρόνο στο πλαίσιο του ίδιου κάδρου, ένα «Ταξίδι στα Κύθηρα» που σφράγισε την ερμηνευτική καριέρα των Μάνου Κατράκη και Διονύση Παπαγιαννόπουλου, συνεργασίες με διεθνής σταρ επιπέδου Μαρτσέλο Μαστρογιάνι («Το μετέωρο βήμα του πελαργού», «Ο Μελισσοκόμος») ή Χάρβεϊ Καϊτέλ («Το βλέμμα του Οδυσσέα»), ένας Χρυσός Φοίνικας στις Κάνες («Μια αιωνιότητα και μια μέρα»).

Οπως και τα δύο πρώτα μέρη μιας άλλης ιστορικής τριλογίας «Το λιβάδι που δακρύζει» και «Η σκόνη του χρόνου», την ολοκλήρωση της οποίας προτίμησε πριν από λίγους μήνες να αναβάλει ο δημιουργός για να αφηγηθεί στο φάσμα της τρέχουσας οικονομικής κρίσης τις σχέσεις ενός διεφθαρμένου επιχειρηματία και πολιτικού του Πειραιά με την ηθοποιό κόρη του, που ζει μέσα από την τέχνη της. Μια ταινία «που αφορά το ελληνικό παρόν και έμμεσα το μέλλον», όπως δήλωνε ο ίδιος πριν το νήμα της ζωής και του έργου του κοπεί απότομα χθες το απόγευμα στον περιφερειακό της Δραπετσώνας, κοντά στα γυρίσματα, από ένα δίκυκλο.

Παγκόσμια αναγνώριση

«Η Εκπομπή», βραβείο κριτικών στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 1968
«Αναπαράσταση», Α' Βραβείο στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 1970, Βραβείο Ζωρζ Σαντούλ (Γαλλία, 1971), Καλύτερης Ξένης Ταινίας στο Φεστιβάλ Hyeres (1971), Ειδική Μνεία της Διεθνούς Ενωσης Κριτικών Κινηματογράφου (FIPRESCI) στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Βερολίνου (1971)
«Μέρες του '36», Βραβείο Σκηνοθεσίας και Φωτογραφίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 1972, Βραβείο της FIPRESCI στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Βερολίνου (1972)
«Ο Θίασος», Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας, Σεναρίου, Α' αντρικού και Α' Γυναικείου Ρόλου, Πανελλήνιας Ενωσης Κριτικών Κινηματογράφου στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 1975, Καλύτερη Ταινία της δεκαετίας 1970-1980 από την Ενωση Κριτικών της Ιταλίας
«Οι Κυνηγοί», Βραβείο Καλύτερης Ταινίας στο Φεστιβάλ του Σικάγο (1977), Βραβείο της Ενωσης Τούρκων Κριτικών (1977), επίσημη συμμετοχή στο Φεστιβάλ των Κανών
«Ο Μεγαλέξανδρος» έλαβε το Χρυσό Λιοντάρι το 1980 στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Βενετίας
«Ταξίδι στα Κύθηρα», Βραβείο Σεναρίου στο Φεστιβάλ των Κανών (1984), κρατικά βραβεία Καλύτερης Ταινίας, Σεναρίου, Α' Ανδρικού Ρόλου, Α' Γυναικείου Ρόλου, Σκηνογραφίας, Βραβείο Κριτικών στο Φεστιβάλ Ρίο ντε Τζανέιρο (1984)
«Τοπίο στην Ομίχλη» έλαβε (μοιράστηκε) το Αργυρό Λιοντάρι Καλύτερης Σκηνοθεσίας στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Βενετίας, Βραβείο Φελίξ Καλύτερης Ευρωπαϊκής Ταινίας (1988)
«Το βλέμμα του Οδυσσέα» έλαβε το Μεγάλο Βραβείο Κριτικής Επιτροπής στο Φεστιβάλ των Κανών, Βραβείο της FIPRESCI (1995). Επίσης, οι κριτικοί του περιοδικού «Time» το ψήφισαν στις 100 καλύτερες ταινίες του παγκόσμιου κινηματογράφου.
«Μια αιωνιότητα και μια μέρα» κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Κανών (1998)
«Τριλογία - Το λιβάδι που δακρύζει» κέρδισε Βραβείο της FIPRESCI (2004)
Χρυσό μετάλλιο του ιδρύματος Circulo de Bellas Artes (Μαδρίτη, 2008) για το σύνολο του έργου του

Η φιλμογραφία του
Πορεία από την «Εκπομπή» μέχρι την «Τριλογία»

1968: Εκπομπή (μικρού μήκους)
1970: Αναπαράσταση
1972: Μέρες του '36
1975: Ο θίασος
1977: Οι Κυνηγοί
1980: Ο Μεγαλέξανδρος
1983: Αθήνα, επιστροφή στην Ακρόπολη (τηλεταινία)
1984: Ταξίδι στα Κύθηρα
1986: Ο Μελισσοκόμος
1988: Τοπίο στην ομίχλη
1991: Το μετέωρο βήμα του πελαργού
1995: Lumiere et compagnie (σπονδυλωτή)
1995: Το βλέμμα του Οδυσσέα
1998: Μια αιωνιότητα και μια μέρα
2003: Τριλογία - Ι. Το λιβάδι που δακρύζει
2008: Τριλογία - ΙΙ. Η σκόνη του χρόνου

ΡΟΜΠΥ ΕΚΣΙΕΛ - ΑΝΤΑ ΔΑΛΙΑΚΑ, ΕΘΝΟΣ, 25/1/2012

Έφυγε από τη ζωή ο Θόδωρος Αγγελόπουλος έπειτα από τροχαίο

2012-01-24T19:06:00.000-08:00

Κατέληξε το βράδυ της Τρίτης, στο νοσοκομείο όπου νοσηλευόταν έπειτα από τροχαίο, ο μεγάλος Έλληνας σκηνοθέτης και ποιητής των εικόνων, Θόδωρος Αγγελόπουλος. Ο 77χρονος σκηνοθέτης μεταφέρθηκε σοβαρά τραυματισμένος σε νοσοκομείο του Φαλήρου έπειτα από τροχαίο ατύχημα που συνέβη στις 7 το απόγευμα της Τρίτης στον περιφερειακό δρόμο της Δραπετσώνας. Ο σκηνοθέτης βρισκόταν στο σημείο για τα γύρισμα της νέας του ταινίας «H άλλη θάλασσα» και τη στιγμή που διέσχιζε το οδόστρωμα, μετά το πρώτο τούνελ του περιφερειακού, παρασύρθηκε από ιδιωτική μοτοσικλέτα που οδηγούσε ειδικός φρουρός, ο οποίος βρισκόταν εκτός υπηρεσίας. Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, ίσως ο πιο γνωστός Έλληνας κινηματογραφιστής στο εξωτερικό, γεννήθηκε στις 27 Απριλίου 1935 στην Αθήνα όπου και πέρασε τα παιδικά του χρόνια.

Το 1961 μετέβη στη Γαλλία όπου σπούδασε φιλοσοφία και κινηματογραφική τέχνη. Από το 1964, όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, ασχολήθηκε αρχικά με την κριτική και αργότερα με την σκηνοθεσία.

Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του ήταν η «Αναπαράσταση» (1970) που βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης και σε ξένα φεστιβάλ.

Τη δεκαετία του 1970 σκηνοθέτησε μερικές από τις πιο γνωστές ταινίες του: τις «Μέρες του ‘36» (1972), τον πολυβραβευμένο «Θίασο» (1974) και τους «Κυνηγούς» (1977). Ο «Μεγαλέξαντρος» το 1980 απέσπασε το Χρυσό Λιοντάρι στη Βενετία.

Ακολούθησαν το «Ταξίδι στα Κύθηρα» (1984), ο «Μελισσοκόμος» (1986) και το «Τοπίο στην Ομίχλη» (1988) και το «Μετέωρο βήμα του Πελαργού» (1991), όλες πολυβραβευμένες στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Το 1995 «Το βλέμμα του Οδυσσέα» κέρδισε το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στις Κάννες ενώ τρία χρόνια αργότερα, το 1998, το Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες κέρδισε η «Μία αιωνιότητα και μία ημέρα».

Το 2004 παρουσίασε το πρώτο μέρος της τριλογίας που ετοίμαζε, το «Λιβάδι που δακρύζει».

Πολλά αφιερώματα που τιμούν τη δουλειά του Θόδωρου Αγγελόπουλου έχουν πραγματοποιηθεί σε όλο τον κόσμο. Είχε αναγορευθεί επίτιμος διδάκτορας των Πανεπιστημίου των Βρυξελλών, του Πανεπιστημίου X Ναντέρ (Nanterre) στο Παρίσι και του Πανεπιστημίου του Έσσεξ (Essex). Μαζί με τον Βασίλη Ραφαηλίδη υπήρξε συνιδρυτής του περιοδικού Σύγχρονος Κινηματογράφος.

Οι ταινίες της εβδομάδας: Το «Μικρό σπίτι στο λιβάδι» συναντά τον… Αντρέι Βάιντα

2012-01-20T05:11:00.000-08:00

Γιάννης Ζουμπουλάκης

Το μικρό σπίτι στο λιβάδι αλά Σπίλμπεργκ και η θηλυκή πλευρά του Εντγκαρ Χούβερ

TO BHMA: 19/01/2012

5 φωτογραφίες

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ: * 5: εξαιρετική, 4: πολύ καλή, 3: καλή, 2: ενδιαφέρουσα, 1: μέτρια, 0: απαράδεκτη, _: χωρίς άποψη

«Εμείς είμαστε το άλογο!», σαν να φωνάζει το «Αλογο του πολέμου» («The war horse», ΗΠΑ, 2011), η τελευταία ταινία του Στίβεν Σπίλμπεργκ που παρακολουθεί την πορεία ενός υπερήφανου αλόγου από τη στιγμή της γέννησής του, στα καταπράσινα βρετανικά λιβάδια, μέχρι τη στιγμή της επιστροφής του, αφού πρώτα περάσει μέσα από την κόλαση του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Πάνω στο άλογο, που λέγεται Τζόι (χαρά), αντανακλάται ο «κοινός άνθρωπος», εκείνος που διαρκώς καταδιώκεται από τις συμφορές αλλά που δεν το βάζει κάτω, δεν σηκώνει τα χέρια ψηλά. Εκείνος που αντιστέκεται, μάχεται, υπομένει, επιμένει, ελπίζει και κάποια στιγμή, αν σταθεί αρκετά τυχερός, δικαιώνεται.

Βασισμένο στο μυθιστόρημα του εκπαιδευτικού - συγγραφέα Μαικλ Μορπούργκο, το «Αλογο του πολέμου» έγινε κατ' αρχάς ένα εξαιρετικά επιτυχημένο θεατρικό έργο (όπου το άλογο εμφανίζεται ως κούκλα) από το οποίο ο Σπίλμπεργκ εμπνεύστηκε την ταινία. Μια ταινία επική, πανοραμική, γυρισμένη επίτηδες με παλαιομοδίτικο στιλ, κάτι σαν φόρος τιμής του σκηνοθέτη προς το λαμπρό σινεμά παλαιότερων εποχών, όπου όλα γίνονταν «με το χέρι», χωρίς τις ευκολίες (αλλά και την ψευτιά) της σύγχρονης τεχνολογίας, η οποία φυσικά τον εξυπηρετεί σε άλλου είδους ταινίες όπως τις «Περιπέτειες του Τεν Τεν».

Η ζωή στο βρετανικό ύπαιθρο όπου το άλογο μεγαλώνει υπό την προστασία ενός νεαρού αγρότη (κάπως άχαρος ο Τζέρεμι Ερβάιν) μοιάζει βγαλμένη από τον «Ησυχο αμερικανό» του Τζον Φορντ ή από έγχρωμο γουέστερν του Αντονι Μαν, όπου η φύση γίνεται ένα με τον άνθρωπο. Ο Σπίλμπεργκ παραμένει ένας από τους πιο επιδέξιους χειριστές σκηνών θριάμβου και η σκηνή στο ξερό χωράφι που εν τέλει κατορθώνει να οργώσει ο Τζόι είναι τρανό παράδειγμα.

Αργότερα, στον πόλεμο, ο Σπίλμπεργκ «ζωγραφίζει» πλάνα που αποτυπώνονται στη μνήμη με κορυφαίο εκείνο της επίθεσης του βρετανικού ιππικού εναντίον των Γερμανών – μια σκηνή που μας υπενθυμίζει για ποιον λόγο ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος υπήρξε επίσης το τέλος του αλόγου ως πολεμικό «εξάρτημα».

Οι επιρροές του Σπίλμπεργκ σε αυτήν την ταινία είναι όλος ο κινηματογραφικός κόσμος, κάπου βλέπουμε ακόμα και τη «Λότνα», ένα από τα λιγότερο γνωστά φιλμ του Αντρέι Βάιντα που περιέγραφε τις περιπέτειες μιας αραβικής φοράδας των Πολωνών στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο Σπίλμπεργκ βέβαια, δεν παύει να είναι και έμπορος. Και αυτό σημαίνει ότι συχνά έχεις την εντύπωση ότι παρακολουθείς κάτι που σου θυμίζει πολύ την τηλεοπτική σειρά «Το μικρό σπίτι στο λιβάδι».

Δεν είναι τυχαίο που από τις πολεμικές σκηνές απουσιάζει το αίμα (γι' αυτό και θα θεωρηθεί άστοχη η όποια σύγκριση με τη «Διάσωση του στρατιώτη Ράιαν»). Γιατί στο μεδούλι του, το «Αλογο του πολέμου» είναι μια ταινία για όλη την οικογένεια, στόχος της οποίας είναι με διδακτικό, ενίοτε αφελές και όσο το δυνατόν πιο ανώδυνο τρόπο να προαγάγει αξίες και ιδανικά που αν και κάποτε ήταν κομμάτι της πραγματικότητας πλέον εκλείπουν από τη ζωή μας.

Βαθμολογία: 3

Αίθουσες: ΑΕΛΛΩ - ΑΘΗΝΑΙΟΝ CINEPOLIS ΓΛΥΦΑΔΑ- ΣΠΟΡΤΙΝΓΚ - STER ILION ΑΙΓΛΗ ΧΑΛΑΝΔΡΙ - VILLAGE ΡΕΝΤΗ - VILLAGE MALL - VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ - VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ - ODEON MAΡΟΥΣΙ - ODEON STARCITY - ΑΝΟΙΞΙΣ ΧΑΙΔΑΡΙ - CINE CITY - ΝΑΝΑ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ VILLAGE COSMOS - ODEON ΠΛΑΤΕΙΑ - STER CENTURY

Το «μπουλντόγκ» με τα φουστάνια

Με την εξαίρεση κάποιων ελάχιστης σημασίας ταινιών όπως οι «Μυστικοί φάκελοι του Χούβερ» (1974) και τα άπαιχτα εδώ «Hoover» (2000) και «Size ten or G Men» (2008), ο κινηματογράφος δεν έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με την περίπτωση του «μπουλντόγκ» του FBI Τζέι Εντγκαρ Χούβερ ο οποίος παρέμεινε ακούνητος στη θέση του επί μισό αιώνα, από τον 1924 έως τον θάνατό του. Στις περισσότερες ταινίες ο Χούβερ εμφανίζεται ως συμπληρωματικός ήρωας, όπως συνέβη στον «Νίξον» του Ολιβερ Στόουν (τον υποδύθηκε ο Μπομπ Χόσκινς) και στον «Δημόσιο κίνδυνο» του Μάικλ Μαν (τον υποδύθηκε ο Μπίλι Κράνταπ).

Η φειδωλή παρουσία του Χούβερ στο σινεμά οφείλεται κατά πάσα πιθανότητα στην εντελώς αντικινηματογραφική και ουδόλως ελκυστική εικόνα του. Κοντόχοντρος, γουρουνοκέφαλος, αγέλαστος, φωνακλάς, ρατσιστής, φανατικός αρχειομανής (για τη δική του, ωστόσο, προστασία), αρρωστημένα αντικομμουνιστής, βαθιά συμπλεγματικός και ψυχωτικός, ο Χούβερ ως κινηματογραφικός ήρωας κάνει πολύ δύσκολο το έργο εκείνου που αποφασίζει να ασχοληθεί μαζί του, γιατί πρώτον δεν είναι δα μια τόσο σημαντική προσωπικότητα και δεύτερον δεν έχει καμία απολύτως χάρη.

Ωστόσο, στο «J. Edgar» (ΗΠΑ, 2011), μια ταινία 137' και το πληρέστερο μέχρι σήμερα φιλμ για τον Τζέι Εντγκαρ Χούβερ, ο σκηνοθέτης Κλιντ Ιστγουντ βρήκε το κλειδί για να ανοίξει τις προοπτικές και να μετατρέψει τον Χούβερ σε ενδιαφέροντα ήρωα. Πολύ απλά ο Ιστγουντ προσπάθησε να γίνει ο ψυχαναλυτής του ανθρώπου που «έκτισε» το FBI. Θέλησε να εξετάσει τα «γιατί» που κρύβονταν πίσω από αυτήν την παράξενη και μυστηριώδη προσωπικότητα η οποία έδωσε στον Λεονάρντο Ντι Κάπριο την ευκαιρία να παίξει για πρώτη φορά έναν ρόλο απογυμνωμένος πλήρως από την εκ του φυσικού του παιδικότητα.

Από πολύ νωρίς μαθαίνουμε ότι το αντικομμουνιστικό μένος του Χούβερ είχε τις ρίζες του σε ένα επεισόδιο πολλαπλών βομβαρδισμών που έγιναν σε διαφορετικά σημεία των Ηνωμένων Πολιτειών το 1919. Οι μπολσεβίκοι πήραν την ευθύνη και ο Χούβερ κήρυξε τον πόλεμο εναντίον τους πιστεύοντας ότι αυτό ήταν η απόλυτη πράξη πατριωτισμού και φτάνοντας σε ανομολόγητες ακρότητες όπως την απέλαση της ακτιβίστριας Εμα Γκόλντμαν από την Αμερική, χωρίς στην πραγματικότητα να υπάρχουν ουσιαστικά στοιχεία εις βάρος της. Στον βωμό του πατριωτισμού ο Χούβερ κατέστρεψε ένα δίκτυο 4.000 κομμουνιστών.

Για ποιον λόγο ο Χούβερ ήταν τόσο μυστικοπαθής; Για ποιον λόγο, ενώ ήθελε να ξέρει τα πάντα για τους άλλους (εκβιάζοντας μάλιστα Προέδρους όπως ο Φρανκλίνος Ρούσβελτ και ο Τζον Φ. Κένεντι), προφύλασσε τόσο μεθοδικά και παθιασμένα την ερμητικά κλειστή και απροσπέλαστη ιδιωτική του ζωή; Μήπως φοβόταν την έκθεση επειδή ο ίδιος όπως φημολογείτο ήταν κρυφοομοφυλόφιλος; Αυτό τουλάχιστον αφήνει να εννοηθεί η αινιγματική σχέση του με τον υποδιευθυντή του Γραφείου Κλάιντ Τόλσον (Αρμι Χάμερ). Στην καλύτερη σκηνή της ταινίας ο Τόλσον του επιτίθεται σεξουαλικώς και ενώ ο Χούβερ αντιστέκεται ενοχλημένος, το γεγονός αποσιωπάται και οι δυο άντρες παραμένουν ο ένας κοντά στον άλλον.

Η «θηλυκή» πλευρά του Χούβερ έχει τη μερίδα του λέοντος στην ταινία επειδή ο Ιστγουντ εισχωρεί και στην κρεβατοκάμαρα της μητέρας του (Τζούντι Ντεντς), της μόνης γυναίκας που πίστεψε στον γιο της λέγοντάς του «εσύ θα κάνεις σπουδαία την οικογένειά σου».
Το καλό με την ταινία είναι ότι δεν καταλήγει σε αγιογραφία όπως π.χ. συνέβη με τηΜάργκαρετ Θάτσερ στη «Σιδηρά Κυρία» της Φιλίντα Λόιντ. Ο Ιστγουντ ξέρει ότι στα χέρια του έχει έναν βαθιά συμπλεγματικό και κρύο σαν ατσάλι άνθρωπο και τον κοιτάζει από απόσταση παρότι ως ρεπουμπλικανός οι απόψεις του θα πρέπει να συγκλίνουν με εκείνες του Χούβερ.

Ο πατριωτισμός του Χούβερ, άλλωστε, ήταν και ολίγον τι πονηρός αφού στην πραγματικότητα, σύμφωνα με την ταινία του Ιστγουντ η ματαιοδοξία της πρόσκαιρης φήμης τον ενδιέφερε εξίσου, σε σημείο μάλιστα να καρπούται τις επιτυχίες άλλων.

Και ύστερα είναι και το ζήτημα του Οργανωμένου Εγκλήματος, το οποίο ο Χούβερ ποτέ δεν έβαλε στο στόχαστρό του. Αυτό το «γιατί» όμως, ο Ιστγουντ αρνείται να το φωτίσει και ίσως αυτό το «γιατί» να ήταν πολύ πιο σημαντικό από πολλά άλλα. Κρίμα που σε αυτήν την ταινία, για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό, ο Ιστγουντ πάτησε την μπανανόφλουδα της φλυαρίας γεμίζοντας ένα φιλμ με περισσότερο υλικό απ' όσο το θέμα του άντεχε.

Βαθμολογία: 2

Αίθουσες: ΑΙΓΛΗ ΧΑΛΑΝΔΡΙ - ΑΘΗΝΑΙΟΝ CINEPOLIS ΓΛΥΦΑΔΑ - ΑΕΛΛΩ - ΑTTIKON - VILLAGE MALL - VILLAGE PΕΝΤΗ - VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ - VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ - VILLAGE ΑΓ.ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ - ODEON KOSMOPOLIS ΜΑΡΟΥΣΙ - ODEON STARCITY - STER ΙΛΙΟΝ -ΝΑΝΑ ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΗΣ - ΕΤΟΥΑΛ ΚΑΛΙΘΕΑ - ΦΟΙΒΟΣ - ΧΟΛΑΡΓΟΣ - ΝΙΡΒΑΝΑ - ΚΗΦΙΣΙΑ - ΣΙΝΕΑΚ - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ VILLAGE COSMOS - ODEON ΠΛΑΤΕΙΑ - STER CENTURY - ΟΛΥΜΠΙΟΝ

Χωρίς οικογένεια

Η ταινία «Μάρθα Μάρσι Μέι Μαρλίν» (Martha Macy May Marlene», ΗΠΑ, 2011), που κέρδισε το βραβείο σκηνοθεσίας στο περσινό φεστιβάλ ανεξάρτητου κινηματογράφου του Sundance (είναι η πρώτη του Σον Ντέρκιν), φέρνει σε αντιπαράθεση τον κλειστό, «απαγορευμένο» κόσμο μιας σύγχρονης θρησκευτικής κοινότητας αιρετικών, με τον ελεύθερο κόσμο της «φυσιολογικής» ζωής καταλήγοντας στο ότι και οι δύο μπορούν να μοιάζουν με διαφορετικές μορφές οικογένειας ή φυλακής.

Γεύσεις από τις δύο αυτές μορφές ζωής παίρνουμε παρακολουθώντας την ιστορία της Μάρσι (Ελίζαμπεθ Ολσεν) που εγκατέλειψε το σπίτι της για να γίνει μέλος της αίρεσης και εν συνεχεία εγκατέλειψε την αίρεση αναζητώντας την ασφάλεια που προσφέρει το σπίτι της καλοπαντρεμένης αλλά παγερής αδελφής της (Σάρα Πόλσον).

Ο λόγος που ωθεί τη Μάρσι να ενταχθεί στην κοινότητα είναι η ανάγκη της να γίνει μέλος μιας οικογένειας – εκείνη που ποτέ δεν απέκτησε. Ανεξαρτήτως περιβάλλοντος χώρου όμως, η Μάρσι είναι ένα άτομο που αδυνατεί να έρθει σε επαφή με τους ανθρώπους, ενώ όπου και να βρεθεί την πνίγει η απογοήτευση. Η ζωή της στο κοινόβιο είναι ελεύθερη («εδώ θα βρεις τη θέση σου» της λένε) αλλά στην πραγματικότητα πρόκειται για απάτη αφού στόχος του ηγέτη της αίρεσης (Τζον Χοκς) είναι να καταλήγει στο κρεβάτι με τις πιστές οπαδούς του.

Στο πλευρό της αδελφής της, η Μάρσι δεν αντιμετωπίζει τέτοιου είδους προβλήματα αλλά γίνεται διαρκώς στόχος κριτικής, σαν να μην κάνει τίποτε σωστά. Ακόμα χειρότερα, όταν η Μάρσι αποπειράται να κοπιάρει μέσα στο σπίτι της αδελφής της τη συμπεριφορά που έχει μάθει στο κοινόβιο κατηγορείται ως βαθιά προβληματική, σαν να χρειάζεται τη στήριξη ιδρύματος.

Με ευαισθησία και ειλικρινές ενδιαφέρον ο Ντέρκιν σκιτσάρει το πορτρέτο μιας διαταραγμένης προσωπικότητας που σταδιακά οδηγείται στην πλήρη αποσύνθεση γιατί ποτέ δεν έμαθε να ζητά αυτό που θέλει αφού ποτέ δεν της δόθηκε σημασία για να το κάνει.

Βαθμολογία: 2

Αίθουσες: ODEON ΟΠΕΡΑ - ΔΑΝΑΟΣ

Ξεφεύγοντας από την «κακιά» Κίνα

Ο «Τελευταίος χορευτής του Μάο» («Mao's last dancer», Αυστραλία, 2009) του Μπρους Μπέρεσφορντ εξετάζει την αληθινή ιστορία του κινέζου χορευτή Λι Κουνζίν, ο οποίος κατάφερε να γίνει παγκόσμιο αστέρι του κλασικού χορού έχοντας ξεφύγει από το κομμουνιστικό περιβάλλον της πατρίδας του στη δεκαετία του 1980 (το σενάριο είναι βασισμένο στο ομότιτλο βιογραφικό βιβλίο για τον Λι Κουνζίν).

Η ταινία κινείται ανάμεσα σε δύο άξονες, τη σχέση του Λι με τον βρετανό χορογράφο που ανέλαβε την προστασία του στις ΗΠΑ (Μπρους Γκρίνγουντ) και τη ζωή του στην επαρχία της «κακιάς» Κίνας του καταπιεστικού κομμουνιστικού καθεστώτος απ' όπου, ωστόσο, ο Λι πήρε τις βάσεις για να προχωρήσει (παρά το φυσικό του χάρισμα, αρχικώς δεν αγαπούσε το μπαλέτο).

Η ειρωνεία είναι ότι το πρόσταγμα «να' σαι καλός, να δουλεύεις σκληρά και να μας κάνεις υπερήφανους» κάτω από το οποίο ο Λι Κουνζίν γαλουχήθηκε στην Ακαδημία Χορού του Πεκίνου ίσχυσε και στην Αμερική, αν και σίγουρα κάτω από πιο δημοκρατικές διαδικασίες .

Ο Μπέρεσφορντ (σκηνοθέτης του «Σοφέρ της κυρίας Νταίζη») ακολουθεί την ασφαλή οδό του περιποιημένου μελό που σου δίνει αυτό ακριβώς που περιμένεις να δεις, χωρίς ποτέ να αποκτά τον αέρα μιας μεγάλης ταινίας. Ξεχωρίζουν οι σκηνές του μπαλέτου με πρωταγωνιστή τον επίσης χορευτή Τσι Τσαό, ο οποίος κρατά τον ρόλο του Λι Κουνζίν .

Βαθμολογία: 2

Αίθουσες: ΙΝΤΕΑΛ - ΓΑΛΑΞΙΑΣ - ΑΒΑΝΑ - ΑΤΤΑΛΟΣ - ΔΙΑΝΑ - CINE CITY

Στα συντρίμμια της Μόσχας

Επιτέλους, το Χόλιγουντ κατάφερε να μετατρέψει τη Μόσχα σε … κρανίου τόπο και τα κατάφερε γιατί την παραγωγή της ταινίας «Η πιο σκοτεινή ώρα» («The darkest hour», ΗΠΑ/Ρωσία, 2011) την έκανε Ρώσος, ο Τιμούρ Μπεκμαμπέτοφ, γνωστός από την αναβίωση των βαμπιροταινιών («Night watch», «Day watch»).

Σύμφωνα με το σενάριο της «Πιο σκοτεινής ώρας», εξωγήινες οντότητες κατεβαίνουν στη Γη σαν τεράστιες, πορτοκαλί νιφάδες που μόλις καταλήγουν στο έδαφος γίνονται (κυριολεκτικά) αόρατες και μετατρέπουν (κυριολεκτικά) σε σκόνη όποιον έρχεται σε επαφή μαζί τους.

Το γεγονός ότι η σκηνογραφία της ταινίας είναι το μόνο ενδιαφέρον στοιχείο της δεν οφείλεται στην τύχη αλλά στο γεγονός ότι ο σκηνοθέτης Κρις Γκόρακ είναι αρχιτέκτονας και πρώην καλλιτεχνικός διευθυντής ταινιών του Στίβεν Σπίλμπεργκ(«Minority report»), του Ντέιβιντ Φίντσερ («Fight club») και άλλων γνωστών δημιουργών.

Ο Γκόρακ βάζει στο μίξερ του ευρήματα από πολύ καλύτερες ταινίες τρόμου και φαντασίας όπως ο «Κυνηγός» του Τζον Μακ Τίρναν όπου και πάλι ο εξωγήινος εχθρός ήταν αόρατος ή το «28 ώρες μετά» του Ντάνι Μπόιλ στην οποία το Λονδίνο έχει την ίδια ακριβώς όψη με τη Μόσχα αυτής της ταινίας, αν και εκεί η επίθεση έχει γίνει με ζόμπι. (Παίζουν οι Έμιλ Χιρς, Μαξ Μινγκέλα, Ρέιτσελ Τέιλορ, Ολίβια Θίρλμπι, Τζόελ Κίναμαν).

Βαθμολογία: 2

Αίθουσες: ODEON ΚΟΣΜΟΠΟΛΙΣ ΜΑΡΟΥΣΙ - ODEON STARCITY ΣΥΓΓΡΟΥ - STER ΙΛΙΟΝ - VILLAGE MALL - VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ - VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ - VILLAGE ΡΕΝΤΗ - VILLAGE METRO MALL ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ODEON ΠΛΑΤΕΙΑ - STER ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ - VILLAGE COSMOS

«Παντρεύοντας» την Ανατολή με την Ευρώπη

2012-01-20T05:09:00.000-08:00

[Στο «Johanna d' Arc of Mongolia» η Ούλρικε Οτινγκερ κοιτάζει με χιούμορ τις πολιτισμικές διαφορές Δύσης και Ανατολής].

Γιάννης Ζουμπουλάκης

To BHMA, 20/1/2012

Ταινίες και φωτογραφίες της παραγνωρισμένης γερμανίδας καλλιτέχνιδος Ούλρικε Οτινγκερ στο Ινστιτούτο Γκαίτε... Αγνωστη στην Ελλάδα αλλά καλλιτέχνις διεθνούς ακτινοβολίας που διαβαίνει χώρους τέχνης, γεωγραφίας και πολιτισμού, με βλέμμα οξυδερκές και υποκειμενικό, η Ούλρικε Οτινγκερ ανήκει στις ιδιάζουσες περιπτώσεις του γερμανικού κινηματογράφου: με τα περάσματά της από τις χώρες της Δυτικής Ευρώπης ως την Απω Ανατολή ή τις πρώην χώρες του Σιδηρού Παραπετάσματος, η Οτινγκερ καδράρει τη σύλληψη και την περιγραφή του «άλλου», του «ξένου» στοιχείου ως εξερευνήτρια των συνόρων της ανθρώπινης αντίληψης και των συνόρων του κόσμου.

3 φωτογραφίες

Γεύσεις από το έργο της που δεν έχουν προβληθεί ποτέ στη χώρα μας προσφέρει το διπλό αφιέρωμα (κινηματογραφικό και φωτογραφικό) στο Ινστιτούτο Γκαίτε τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο.

Η «Johanna d' Arc of Mongolia» (1988-1989), που θα προβληθεί τη Δευτέρα 30 Ιανουαρίου στις 20.00, είναι ένας κριτικός-κωμικός διάλογος δυτικών αντιλήψεων και άπω ανατολίτικης πραγματικότητας ανάμεσα σε επτά γυναίκες της Δύσης και μιας πριγκίπισσας της Μογγολίας κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού με τον υπερσιβηρικό σιδηρόδρομο. Οι γυναίκες της Δύσης απάγονται από την όλο φλόγα και πάθος πριγκίπισσα της Μογγολίας και τους καβαλάρηδές της και μεταμορφώνονται από τουρίστριες σε ταξιδεύτριες.

Αγνωστες πτυχές της ιστορίας του Ολοκαυτώματος των Εβραίων παρουσιάζονται στο διάρκειας 275' ντοκυμαντέρ της Οτινγκερ «Exil Shanghai» (1997) που θα προβληθεί την Τρίτη 31 Ιανουαρίου, επίσης στις 20.00: το πολύμορφο πορτρέτο της σύγχρονης Σανγκάης γίνεται το κάδρο μέσα στο οποίο προβάλλονται οι ιστορίες της ζωής έξι Εβραίων ρωσικής, αυστριακής και γερμανικής καταγωγής που από το 1938 ως το 1942 βρήκαν εκεί καταφύγιο προτού η γιαπωνέζικη κατοχή τούς αναγκάσει να μεταναστεύσουν στην Καλιφόρνια.

Η Ούλρικε Οτινγκερ γεννήθηκε το 1942 στην Κωνσταντία της λίμνης Μπόντενζεε. Το 1961 πήγε στο Παρίσι, όπου παρέμεινε για οκτώ χρόνια και εργάστηκε ως καλλιτέχνις, ενώ παράλληλα παρακολουθούσε στη Σορβόννη διαλέξεις Ιστορίας της Τέχνης, Θεολογίας και Εθνολογίας.

Το 1973 η Ούλρικε Οτινγκερ εγκαταστάθηκε στο Βερολίνο και μαζί με την Tαμπέα Μπλούμενσαϊν υλοποίησε τις πρώτες της ταινίες «Λαοκόων και Υιοί. Η ιστορία της μεταμόρφωσης της Εζμεράλντα ντελ Ρίο» (1975) και «Το μάγεμα των γαλάζιων ναυτών» (1975).

Το 1979 ξεκίνησε τη βερολινέζικη τριλογία της «Περί αποκλεισμού και ενσωμάτωσης περιθωριακών στοιχείων στη σύγχρονη κοινωνία» με τις ταινίες «Το πορτρέτο μιας γυναίκας σε κατάσταση μέθης. Εισιτήριο χωρίς επιστροφή», «Ορλάντο ή Τα τέρατα της φύσης. Μικρό παγκόσμιο θέατρο σε πέντε επεισόδια» και «Ο Ντόριαν Γκρέι στον καθρέφτη του κίτρινου Τύπου».

Κινηματογράφησε σε βιομηχανικές ζώνες του Βερολίνου και σε αστικά τοπία, τα οποία «μεταμόρφωσε» δίνοντάς τους μια δραματική διάσταση. Και οι τρεις αυτές ταινίες έλαβαν διεθνείς διακρίσεις.

Η συνοδευτική έκθεση στο Ινστιτούτο Γκαίτε εγκαινιάστηκε την Τετάρτη 11 Ιανουαρίου και παρουσιάζει μια αντιπροσωπευτική τομή του κινηματογραφικού και φωτογραφικού έργου της Οτινγλερ σε έξι ενότητες: En face, Mongolia, Theatrum Sacrum, Αγορά, Καθημερινότητα και Αρχιτεκτονική. Θα εκτεθούν 56 φωτογραφίες. Κάποιες προέκυψαν παράλληλα με τα κινηματογραφικά έργα της και κάποιες προέρχονται από αυτά.

Οι εικόνες της (είτε ως φωτογραφική είτε ως κινηματογραφική τέχνη) έχουν παρουσιαστεί σε μεγάλες εκθέσεις (π.χ. Documenta), γκαλερί και μουσεία του κόσμου (π.χ. Museum of Modern Art New York) και συμπεριληφθεί σε σημαντικές ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές τέχνης.

Η έκθεση θα διαρκέσει ως την Τρίτη 28 Φεβρουαρίου. (Ωρες λειτουργίας: Δευτέρα ως Παρασκευή 9.00-19.00, Σάββατο 9.00-13.00). Ινστιτούτο Γκαίτε: Ομήρου 14 -16 Αθήνα.

Ο Νάνι Μορέτι πρόεδρος της κριτικής επιτροπής του φετινού Φεστιβάλ των Καννών

2012-01-20T05:02:00.001-08:00

Ο Ιταλός ηθοποιός και σκηνοθέτης Νάνι Μορέτι, ο οποίος είχε τιμηθεί το 2001 με τον Χρυσό Φοίνικα, θα είναι ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής του 65ου Φεστιβάλ των Καννών, το οποίο θα διεξαχθεί από τις 16 ώς τις 27 Μαΐου.

Ο Νάνι Μορέτι, 58 χρόνων, διαδέχεται στην προεδρία του φεστιβάλ τον Αμερικανό σκηνοθέτη και ηθοποιό Ρόμπερτ Ντε Νίρο.

Στο παρελθόν έχει παρουσιάσει έξι ταινίες στο Φεστιβάλ των Καννών, μεταξύ των οποίων το «Habemus Papam» πέρυσι, ενώ ήταν μέλος της κριτικής επιτροπής το 1997, στην 50ή διοργάνωση.

«Είναι χαρά, τιμή και μεγάλη ευθύνη να είσαι πρόεδρος της επιτροπής του κινηματογραφικού φεστιβάλ με το μεγαλύτερο κύρος στον κόσμο, το οποίο διεξάγεται σε μια χώρα που ανέκαθεν αντιμετώπιζε τον κινηματογράφο με προσοχή και σεβασμό» δήλωσε, αποδεχόμενος την πρόσκληση που του έγινε.